'Wat moet Defensie met een eigen boot op de Canal Parade?'

In 2008 verbood het ministerie van Defensie haar medewerkers om met een eigen boot mee te varen op de Canal Parade. Drie jaar later is het wel zover. Waarom? Amanda Kluveld ging op onderzoek uit.

De Canal Pride in 2010. Beeld anp

Het ministerie van Defensie zal met een eigen boot deelnemen aan de Canal Parade van Amsterdam Gay Pride in augustus. Op de website van het ministerie kan ik over dit voornemen niets vinden, maar op de website van de Stichting Homosexualiteit en Krijgsmacht (SHK) kun je een formulier downloaden waarmee je je op kunt geven voor deelname aan de boottocht op de Defensieboot. Het zal dus wel waar zijn.

Op het aanmeldformulier wordt gevraagd naar je naam, rang, het defensieonderdeel waar je werkzaam bent, je seksuele geaardheid en of je op de defensiewerkvloer uit de kast bent gekomen. Ik vroeg me meteen af wat hetero's zouden invullen bij de vraag of ze uit de kast waren gekomen en wat die vraag in de context van heteroseksualiteit precies betekent.

Ook wordt gevraagd naar je motivatie om mee te varen. Dat laatste is interessant, maar wat ik echt zou willen weten is wat nu precies de motivatie van het ministerie van Defensie is om mee te varen en van de SHK om een eigen Defensieboot te laten organiseren? Dat is van belang want, zoals de SHK stelt, dit is een 'internationaal historische gebeurtenis'. 'Dit jaar zal de derde keer zijn dat Defensiepersoneel meevaart, echter de eerste keer op een eigen Defensieboot.'

Waardigheid
Dat is razendsnel gegaan. In 2008 had staatssecretaris Jack de Vries van Defensie de deelname aan de Canal Parade door militairen in uniform nog verboden. Een 'uitbundig' evenement als de Canal Parade paste volgens Defensie niet bij de 'waardigheid van het uniform'. Zo is het maar net. Een jaar later stelde De Vries dat met dit verbod een verkeerd signaal was afgegeven. Defensiepersoneel mocht in uniform deelnemen aan de Gay Pride. Niet op een eigen boot maar op de werknemersboot van de homonetwerken van FNV en grote bedrijven als IBM, Philips en Shell.

Een eigen boot is volgens de Algemene Federatie van Militair Personeel/FNV bond van militair en burgerpersoneel Defensie (AFMP/FNV) 'een flinke stap voorwaarts'. 'Van één boot vol militairen en burgerpersoneel gaat een veel sterker effect uit. De pluriformiteit binnen Defensie kan zo beter tot uitdrukking worden gebracht, zoals de verhoudingen militairen-burgerpersoneel en man-vrouw, en de verscheidenheid van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgender personen (de zogenoemde LHBT-gemeenschap) binnen de krijgsmacht.'

Wervend
Volgens de vakbond van het militair personeel is de inzet van de boot geheel in lijn met het Regeerakkoord waarin het kabinet stelt de emancipatie van de LHBT-gemeenschap te bevorderen. Deelname aan de Gay Pride is een van de middelen om dit te doen. 'Volgens de SHK-AFMP/FNV alliantie geeft Defensie met deze zichtbaarheid een 'krachtig signaal' af, namelijk dat de Defensiewerkvloer ook een 'veilige werkomgeving' hoort te zijn en blijven. 'Normaal gesproken heeft dat ook een wervende uitstraling, maar in deze tijd van bezuinigingen speelt dat een minder belangrijke rol.'

Goed, nu naar het ministerie van Defensie zelf. Wat heeft het over de deelname te zeggen? Nou, niets dus. Het ministerie laat de organisatie van de defensieboot geheel over aan de SHK. Maar ook daarover wil ik meer weten. Hoeveel kost deelname met een eigen boot? Waarom is gekozen om de organisatie uit te besteden aan de SHK? Wat zijn volgens het ministerie zelf nu precies de overwegingen om mee te doen? Wat heeft de minister van Defensie Hans Hillen hierover gezegd?

Zoals eerder opgemerkt is over de deelname niets te vinden op de website van het ministerie. Gelukkig kun je als burger de Rijksoverheid bellen om informatie te verkrijgen. Dat heb ik maar gedaan. De mevrouw van de Rijksoverheid ging er meteen achteraan al was het duidelijk dat ze niet begreep waarom ik dit nu precies wilde weten. Fascinerend, de medewerkster publieksvoorlichting stelde zich behulpzaam op maar door bepaalde stiltes, herhalingen van mijn woorden en de intonatie waarmee dit gebeurde (dus u wilt weten...? u vraagt zich dus af...?), gaf ze me het gevoel een lastige burger te zijn. Een burger die de tijd van de Rijksoverheid verdoet met irrelevante vragen. Ik stelde me een workshop voor ambtenaren voor tijdens welke ze diverse categorieën burgers in een schema gepresenteerd had gekregen. De irrelevante vragen stellende burger, de wantrouwende burger, de mondige 'niet van mijn belastinggeld' burger, de door het populisme en GeenStijl volkomen verziekte politiek incorrecte burger.

Boodschappenlijstje
Na enige minuten wachten vertelde ze me dat het ministerie van Defensie uitsluitend deelneemt aan evenementen vanuit het oogpunt van personeelswerving. Ze sprak de woorden gehaast uit, alsof ze niet de tijd had genomen ze op te schrijven en ze daarom steeds in zichzelf had herhaald. Een beetje zoals kinderen dat wel doen met een boodschappenlijstje: hagelslag, vuilniszakken, één pond oude kaas. Nadat ze de zin had uitgesproken volgde een kleine pauze, die triomfantelijk op mij overkwam. Alsof ze stiekem dacht: zo en wat had je nu nog verder te zeuren over die defensieboot. Ik liet een en ander op mij inwerken en zweeg. 'En dus ook dit evenement', zei ze wat streng om te voorkomen dat ik zou uitroepen: 'Ook dit evenement?', wat ik inderdaad wilde doen.

'Dus het ministerie van Defensie doet aan dit evenement mee om personeel te werven', vroeg ik. 'Ja, er is geen andere reden om mee te doen aan evenementen', herhaalde ze braaf de woorden van de voorlichter die ze kennelijk gesproken had. Ik brak los: Maar waarom meent het ministerie van Defensie dat deelname aan de Canal Parade een effectieve manier van personeelswerving is? Hoe past dit in het algemene personeelsbeleid van Defensie? Waarom wordt er eigenlijk personeel geworven door Defensie terwijl er zo bezuinigd wordt? Hoeveel kost dit evenement en zijn er behalve personeelswerving nog andere redenen om deel te nemen? Wat zijn die redenen dan? Onderschrijft het ministerie de standpunten over zijn deelname, zoals die zijn verwoord door de SHK en de AFMP/FNV? Wat is dat voor boot en waar komt de boot vandaan? Is het ministerie van mening dat de waardigheid van het uniform niet langer in het geding is bij deelname aan het uitbundige evenement en sinds wanneer is die visie veranderd? Waar zijn de overwegingen om deel te nemen en de uiteindelijke besluitvorming hierover vastgelegd?

'Kunt u uw vragen herhalen?', vroeg ze alsof ze verwachtte dat mij dat niet zou lukken. Ik deed wat ze me verzocht. 'Ik schrijf even met u mee,' zei de vrouw van de publieksvoorlichting Rijksoverheid. Ze klonk een beetje paniekerig door de woordenstroom maar ik hoorde haar dapper doortikken. Ze vroeg me om mijn emailadres waarop ik het antwoord wilde ontvangen. Kennelijk was ze er opeens niet meer zo zeker van dat 'deelname uitsluitend uit overwegingen van personeelswerving' het goede antwoord was. Dat vond ik een beetje sneu voor haar. Ik had een brave publieksvoorlichter van de Rijksoverheid onzeker gemaakt. Ze wenste me nog een prettige dag. Ik wenste haar hetzelfde.

Direct na het telefoongesprek ontving ik deze email: 'Wij beschikken niet over voldoende informatie om uw vraag te kunnen beantwoorden en hebben uw vraag doorgestuurd naar een collega. Afhankelijk van de aard en inhoud van uw bericht kunt u binnen drie werkdagen een reactie tegemoet zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden