Wat minder gebulder graag

George W. Bush ging niet ten oorlog in Irak in een poging om de olie in dat land te pakken te krijgen....

Henk Müller

Je mag betwijfelen of de oorlog met Irak als eerste stap naar een democratisch veranderingsproces in het hele Midden-Oosten een haalbaar doel is. Maar de intenties zijn goed, schrijft Madeleine Albright, voormalig minister van Buitenlandse Zaken onder Bush' voorganger Bill Clinton in een themanummer van het tweemaandelijkse tijdschrift Foreign Affairs.

Het blad is gewijd aan de positie van de Amerikaanse president in de schemerzone tussen de afloop van de oorlog tegen Irak en de aanloop naar de verkiezingen. Albright kan het de president niet euvel duiden dat hij een plek in de geschiedenisboekjes wil halen. Ze zegt dat hem tijd gegund moet worden. Niemand verwachtte dat alles in Irak gemakkelijk op zijn plaats zou vallen. De regering verdient een redelijke spanne tijds om de doelen te halen die Bush zichzelf gesteld heeft, vindt Albright. Een 'democratisch en stabiel' Irak scheppen, het 'verzwakken van Al Qa'ida' (opmerkelijk genoeg spreekt ze niet van het vernietigen van Bin Ladens terreurnetwerk), een 'einde maken aan tegen Israël gericht terrorisme', een 'halt toeroepen aan de nucleaire ambities van Iran' en het scheppen van een regio waarin 'regeringen meer verantwoording afleggen'. Dat doe je niet van de ene dag op de andere.

Albright is – het kan moelijk anders – trots op het buitenlands beleid onder Clinton, maar verwijt zichzelf als minister niet veel méér aan 'liberalisering' in de Arabische wereld te hebben gedaan. Het is mooi dat vrouwen in Koeweit ook mochten stemmen, de VS drongen daar onder Clinton op aan, maar daar bleef het zo'n beetje bij. Een opinieonderzoek van het toonaangevende Pew Research Center maakte onlangs duidelijk dat er in de Arabische wereld groeiend enthousiasme is, schrijft ze. Dat is hoopvol. Maar helaas blijkt ook dat Palestijnen het meeste vertrouwen hebben in 'wereldleider' Osama bin Laden. Dat is beangstigend.

Toch is er maar één remedie.

De regio heeft al te lang een verwrongen boodschap van de VS gekregen. Amerika staat voor democratie, vrijheid en mensenrechten. Overal, behalve in het Midden-Oosten en voor Arabieren. Bush heeft volgens haar twee grote fouten gemaakt. In plaats van te vragen dat alle naties tegen Al Qa'ida strijden, heeft hij er de invasie van een Arabisch land aan toegevoegd. Plus het verzoek het dogma te aanvaarden dat de VS om te voorkomen dat een land of regering massavernietigingswapens in handen krijgt, dat land mogen aanvallen.

Maar het ergste is dat de president vlak voor de aanval op Irak heeft verklaard dat 'we op enig moment de enigen kunnen zijn die zijn overgebleven. That's okay with me. We zijn Amerika.' Dat vindt Albright gebulder (wie niet voor me is, is tegen!) dan wel zelfingenomen gesnoef (de VS doen het zelf wel). Internationale samenwerking, meer democratie in de Arabische regio en meer geld en steun voor een wereld waarin de meerderheid van de bevolking moeite heeft om te overleven en voor wie de Amerikaanse angst voor Al Qa'ida verbleekt bij het eigen gevecht om het dagelijks brood, leiden volgens haar op den duur tot betere resultaten. Minder gebulder of zelfingenomen gesnoef graag, en meer aansluiting zoeken bij de rest van de wereld. Ziehier het recept van de oud-minister.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden