INTERVIEW

'Wat meer kleur in concertzalen zou fijn zijn'

Wilbert Mutsaers verruilde de publieke omroep voor de grootste Nederlandse concertorganisator. Wat gaat hij doen bij Mojo en hoe staat Nederland festivalland er eigenlijk voor?

Mojodirecteur Wilbert Mutsaers. 'We strijden al lang tegen illegale handel in tickets, maar we krijgen het niet uitgebannen.' Beeld Daniel Cohen

De finale van het Songfestival liet Wilbert Mutsaers twee weken geleden even lopen. De nieuwe directeur van concertorganisator Mojo had andere dingen te doen. Hij stond in de Ziggo Dome, bij Rod Stewart. 'Geweldig bij stem', twitterde Mutsaers. Om vervolgens naar het Utrechtse TivoliVredenburg te zoeven om er het nachtelijke Prince-tribute mee te maken. 'Even afdansen', twitterde hij, met de complimenten voor de dj.

Wilbert Mutsaers (46) werd eind vorig jaar aangesteld als directeur van Mojo Concerts, de grootste Nederlandse concert- en evenementenorganisator, sinds 2006 in handen van het Amerikaanse moederbedrijf Live Nation. Mutsaers volgde de plotseling vertrokken Dick van Zuijlen op en verruilde zijn baan als zendermanager bij 3FM, FunX en Radio 6 voor die van hoogste Mojobaas. Op de burelen van dat bedrijf was behoefte aan een man die muziek ademt, die onvermoeibaar concerten bezoekt, met de schoenen in de festivalklei staat, platen draait en het dagelijkse popnieuws volgt.

Bang iets te missen

Dat is Mutsaers. Hij staat minstens drie avonden per week in de concertzaal, zegt hij op zijn kantoor in het monumentale pand aan het Delftse Noordeinde. Het ligt vol popbiografieën, van Bowie tot Queen, de internetradio van Studio Brussel staat aan. 'Ja, ik wil naar Macklemore & Ryan Lewis, ook al organiseert Mojo dat concert niet. En ook naar The Last Shadow Puppets in Paradiso, ik móét weten hoe dat is.'

Na al die muziekjaren nog altijd bang iets te missen. En daarom stroopt hij ook de vele Nederlandse festivals af, zelfs als die niet door Mojo worden georganiseerd. 'Zo'n festival als Motel Mozaïque, ik wil dat beleven. Wie komen erop af? Hoe gaat dat daar in die kleine zaaltjes in Rotterdam? Spannend!'

Als 12-jarige bij de Stones

'Mijn buurman nam me op mijn 12de mee naar de Rolling Stones in de Kuip in 1982. Hij zei: dit zou wel eens de laatste keer kunnen zijn dat de Stones hier optreden. Mijn eerste festival was Rock Werchter, in 1985. Dat begon om tien over tien 's morgens met de Ramones. Toen kwam R.E.M. met Michael Stipe, die het hele concert in regenjas met zijn rug naar het publiek stond. Een jaar later bezocht ik voor het eerst Pinkpop, voor het laatst in het Stadspark in Geleen. Sindsdien was ik er altijd.'

Er verandert veel in de concertindustrie. In Nederland is een festivalmanie uitgebroken: ieder weekend feest. En in die festivalmarkt hebben Mojofestivals als Lowlands, Pinkpop en North Sea Jazz er concurrentie bij gekregen van concertorganisator Friendly Fire. En dan is er nog onrust in de ticketbranche. Moederbedrijf Live Nation moet zich steeds vaker verantwoorden voor het doorverkopen van kaarten, het 'secondary ticketing', dat de concertorganisatoren met partners Ticketmaster en doorverkoopsite Seatwave nu deels zelf faciliteren.

Aan Mutsaers de taak Mojo door deze dynamische concerttijden te loodsen. Over hoe hij dat gaat doen, hoe volgens hem al die nieuwe festivals toch levensvatbaar kunnen zijn en wie hij over drie jaar nu eens graag op een groot podium wil zien, praat Mutsaers graag. Na bijna drieënhalf uur zuivere spreektijd: 'Jongens, het was gezellig, maar ik moet nu eigenlijk weg.'

Een kontje voor Nederlandse bands

Vijf jaar geleden hadden we het niet durven dromen: een jong Nederlands rockbandje verkoopt drie keer achter elkaar de Amsterdamse Ziggo Dome uit. Het Utrechtse Kensington deed het, maar ook hiphopacts als Opgezwolle en Typhoon vullen de grootste popzalen, net als Chef'Special, Jett Rebel, Racoon en Dotan. Nederlandse pop gaat goed, maar voornamelijk in Nederland zelf. Ligt er voor Mojo geen schone taak de Nederlandse popmuziek in het buitenland een duwtje te geven?

Mutsaers: 'Zeker, zowel in Nederland als daarbuiten wat mij betreft. Mojo brengt de meeste internationale muziek naar Nederland, maar we doen al veel Nederlandse shows. Van Anouk, Symphonica in Rosso met Marco Borsato tot Sevn Alias en De Staat. De Nederlandse bands steken elkaar en het publiek positief aan. De zalen stromen vol doordat deze bands naast goede muziek sympathieke toegangsprijzen hebben. De drempel is laag: voor een paar tientjes heb je een leuke avond.

CV

1995
Eerste baan bij Mojo, management Total Touch

1995-1999
Overstap naar platenindustrie, bij Epic/Sony en later Universal

2009
Zenderma-nager 3FM, FunX en Radio 6

2015
Algemeen directeur Mojo

'Mojo moet wat mij betreft nóg meer doen met Nederlandse artiesten. Mede daarom hebben we sinds kort een gespecialiseerde boeker aangenomen, die alleen Nederlandse bands doet. Mojo kan Nederlandse bands onder de aandacht brengen van buitenlandse promotors en agenten, wij hebben het netwerk. Het is het beste als de buitenlandse agenten ons bellen omdat ze zelf in de artiest geloven, maar een 'vriendendienst' kan soms geen kwaad.

'Je ziet dat een band met een klein beetje steun op het juiste moment grote sprongen kan maken. De Staat is altijd al een goede band geweest, en met wat financiele steun hier en daar hebben ze een spraakmakende clip gemaakt. Nu spelen ze in het voorprogramma van Muse in diverse landen. Zo groeit een band, ook als live-act. Het zou goed zijn als dit soort Nederlandse bands vaker op het podium van een groot buitenlands festival konden staan.'

Ruimte en bands genoeg voor veel festivals

Met de programmering van onder meer Pinkpop en de organisatie van Lowlands en North Sea Jazz Festival heeft Mojo veel van de belangrijkste Nederlandse festivals in handen. Twee jaar geleden kwam er een nieuw festival bij: Down The Rabbit Hole. In juni, een week na het nieuwe festival Best Kept Secret van concurrent Friendly Fire, dat zich richt op nieuwe, alternatieve pop. Slaan we door als festivalland? Volgens Leon Ramakers, een van Mutsaers' voorgangers, zal maar een van die twee het redden.

Mutsaers: 'Ik zei meteen tegen Ramakers: dat weet ik zonet nog niet. Ik hoop dat er ruimte is voor beide festivals. Want dat betekent dat de markt groot is. In de dance bestaan ook veel concurrerende festivals naast elkaar. Ik weet nog dat Friendly Fire drie jaar geleden, tijdens mijn vorige baan bij 3FM, op kantoor kwam en ik meteen enthousiast was. Goede plek, Beekse Bergen: daar had ik ooit mijn eerste baantje. Leuke naam ook.

Beeld AFP

'Ik weet niet wat ze van elkaar wisten, maar Mojo was toen al langer op zoek naar een festivallocatie waarvoor ze een nachtvergunning konden krijgen, in diezelfde periode. Want in juni toeren nu eenmaal veel bands door Europa (dankzij festivals als Werchter en Roskilde, red.). Down The Rabbit Hole beleeft nu zijn derde editie en we verkopen waarschijnlijk uit. Net als Best Kept Secret is het een festival met hippe namen. Ik hoop dat zij ook uitverkopen, en ik ga zeker kijken. Maar ik snap dat de meeste mensen moeten kiezen voor een van de twee.

'Down The Rabbit Hole is ook ontstaan omdat Lowlands de laatste jaren steeds zo snel uitverkocht. Dat was vorig jaar ineens niet meer zo. Het is een van onze vlaggeschepen en we hebben er dit jaar extra ons best op gedaan. Dat merk je aan de programmering. Overigens was Lowlands jarenlang verliesgevend en doorgaans niet uitverkocht. Het begon als pure liefhebberij. De redenering was de eerste jaren: geld verloren, wel gelachen, we geloven erin en dus gaan we door.

'Toen raakte het ineens - bám! - uitverkocht. Vorig jaar niet, de gekte was ervan af, maar volgens mij was het een van de beste edities ooit. Het boeken van een grote act als Muse dit jaar op Lowlands is dus beslist geen noodgreep. Ze zijn beschikbaar, en doen ook andere festivals als Sziget in Boedapest. Daarbij: ze stonden hier al eerder. Het is echt niet zo dat we van Lowlands een Pinkpop willen gaan maken, met enorme headliners. Dat kan niet eens, want dan moet je het hele Lowlands-veld leegtrekken en kun je maar twee, drie podia neerzetten.'

Meer kleur op het podium, meer kleur in de zaal

Het ziet er soms vreemd uit op grote Mojofestivals: het lijken wel blanke feestjes, zowel op de festivalweide als op het podium. Terwijl de popwereld zich bezighoudt met r&b en hiphop, rockt bijvoorbeeld Pinkpop rustig voort. Hoe zit dat? Wordt het niet eens tijd voor Jay Z op Pinkpop en Rihanna op Lowlands? En waarom zijn de grote zalen Ziggo Dome en Heineken Music Hall, nota bene in het multiculturele Amsterdam-Zuidoost, zo homogeen autochtoon van sfeer en kleur?

Mutsaers: 'Jullie vroegen naar mijn missies bij Mojo. Dit is er één. Ik ga mij er sterk voor maken dat bijvoorbeeld Beyoncé en Kanye West ook eens op Pinkpop staan. Pinkpop is een echt headlinerfestival en daar hou ik van. Maar op een gegeven moment heb je het rijtje een paar keer gehad. The Stones, Springsteen, nu Paul McCartney, het is en blijft bijzonder, maar het popveld verandert en dat zal op termijn leiden tot andere headliners. Ik zou willen dat over een paar jaar Beyoncé in dat rijtje staat. Dat men zegt: ik heb Beyoncé nog gezien op Pinkpop. Het North Sea Jazz Festival heeft die overgang al deels gemaakt.

Beeld EPA

Mutsaers' favoriete concerten

Queen - Vorst Nationaal Brussel, 1984

Public Enemy - Jaap Edenhal, 1987

Prince - Galgenwaard Utrecht, 1987

Tom Waits - Congresgebouw Den Haag, 1999

Jay Z & Kanye West - Gelredome Arnhem, 2012

Arcade Fire - Pinkpop, 2014

Tame Impala - Heineken Music Hall, 2016

'Makkelijk zal het niet gaan, er zitten de nodige haken en ogen aan. Want pas op, dit zijn heel dure artiesten. Als het dan niet goed uitpakt, omdat het Pinkpop-publiek bij Beyoncé massaal even een biertje gaat halen, dan denkt zo'n agent van Beyoncé: bedankt voor het geld, maar dat doen we dus niet meer. Ze zijn een beetje bang dat ze naar een festival komen waar men met dingen gaat gooien en zo. Maar dit is de nieuwe popmuziek: Beyoncé is de Aretha Franklin van nu. Het moet gebeuren, wil je als festival toekomstbestendig zijn. Daarom was het ook goed dat Kendrick Lamar vorig jaar op Lowlands stond. Alle festivals in Europa zijn met dit onderwerp bezig. Ze kijken naar elkaar. Mojo moet daarin niet meedeinen, maar vooraan staan. Je moet ervoor waken dat er een moment komt dat we straks in een vergadering zeggen: ja, we zagen het toen wel aankomen, maar niemand durfde het. Want dan heeft het publiek al besloten naar andere feestjes te gaan.

'We doen veel aan urbanmuziek, bijvoorbeeld op ons Woo Hah!-festival in Tilburg en op het North Sea Jazz Festival, ook op Curaçao. Daarbij leveren we artiesten aan festivals als Appelsap en Encore. En uiteraard promoten we de grote shows van Chris Brown, Rihanna, Beyoncé.

Maar het kan nog beter en meer. Ik vond het geweldig dat we twee jaar geleden Drake naar de Ziggo Dome hadden gehaald. Maar in mijn omgeving hoorde ik toen meer dan verwacht: Drake wie? Dat is nu snel aan het veranderen.

'We zijn op de goede weg, met een nieuw hiphopfestival als Woo Hah!in Tilburg, dat gaan we nog serieuzer nemen en verkoopt dit jaar vermoedelijk voor het eerst uit. Kijk, in de grote steden heeft inmiddels 51 procent van de jongeren een gemengde achtergrond. Dat kun je geen niche meer noemen. Dat veel gekleurde jongeren niet naar een concert van Muse gaan, tsja, dat is nu eenmaal zo en zal ook niet snel veranderen. Er zijn bepaalde genres en codes. Metalheads gaan niet naar Muse, dat vinden zij dan weer muziek voor mietjes. En op FunX hoef je Muse ook niet te draaien, dan breekt daar de pleuris uit. Maar wat meer kleur in die concertzalen zou wel fijn zijn.'

Drake. Beeld ANP Kippa

Blijvende onrust op de markt voor concertkaarten

Mutsaers legt uit waarom het niet lukt de dure doorverkoop van tickets uit te bannen.

De ruil- of zwarte handel in kaarten is een probleem dat met de jaren groter lijkt te worden. De frustratie groeit voor kaartkopers die uren vergeefs bij Ticketmaster (het officiële kaartverkoopbedrijf van Live Nation/Mojo) kaartjes voor Adele proberen te kopen. En vervolgens toch misgrijpen: uitverkocht. Maar wat blijkt, op hetzelfde moment kunnen ze bij zogeheten secondary ticketing-bedrijven als Seatwave en Via GoGo nog wél kaartjes krijgen, helaas voor een veelvoud van de normale toegangsprijs. Hoe kan dit? En is het niet vreemd dat Live Nation zowel eigenaar is van Ticketmaster als van Seatwave? Laad je zo niet de verdenking op je dat een deel van de tickets van Mojo worden doorgespeeld aan Seatwave, om er zo meer aan te verdienen?

Mutsaers: 'Dat laatste doen, mogen en willen we niet. We strijden al tijden tegen illegale handel, willen de schimmige praktijken uitbannen, maar het kan niet. Dat blijkt keer op keer. In België is doorverkopen bij wet verboden, maar Herman Schueremans (de baas van Live Nation in België, red.) zei laatst nog: 'Wilbert, het helpt niks. De handel verplaatst zich naar Zwitserland en zelfs de Bahama's, zodat er helemaal geen zicht meer op is.

'Dit probleem speelt overigens bij een beperkt aantal shows. Er worden op dit moment via Seatwave niet meer dan tientallen kaartjes van onze shows verhandeld. Het is verwarrend dat het onderdeel is van hetzelfde bedrijf. De gedachte is: als dan toch gehandeld wordt, faciliteren we het legaal, zodat de artiest er zelf aan verdient en de consument weet dat hij een geldige kaart heeft. Vergis je niet: de meeste daar verhandelde tickets wordt juist ónder de prijs verkocht. Tickets voor Adele zouden op de site staan voor 5.000 euro, hoor je dan. Ja, maar niemand koopt ze. Zelfs de grootste gek betaalt dat niet voor Adele.

'Waar we ook echt last van hebben: wij dragen het financiële risico voor de organisatie en anderen verdienen er oneigenlijk geld aan. Stel dat op een gegeven moment de helft van de kaarten bij de secondary ticketing blijft hangen, dan staat de band of artiest in een halflege Ziggo Dome en dat wil niemand. Dan lopen andere partijen inkomsten mis: als de helft van het publiek er niet is, verkoop je minder merchandise, wordt minder gedronken, is te veel security ingehuurd, wordt negatief over de artiest geschreven. Dat is slecht voor iedereen en zeker ook voor ons. Toch moeten we ook relativeren. Volgens de cijfers wordt minder dan 5 procent van de kaarten secundair verhandeld. De suggestie dat het bij Adele om duizenden kaarten ging, is niet waar. Wel klopt het dat honderdduizenden mensen kaarten wilden en we maar vier keer de Ziggo Dome mochten aanbieden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden