Column

Wat maakt Sylvana Simons toch zo irritant?

Column Peter Middendorp

Sinds Sylvana Simons wordt bedreigd en beveiligd, bogen de kranten zich over de vraag waarom zij zo irritant gevonden wordt; ik boog geïnteresseerd mee. Ze was zwart, schreven ze, vrouw en ze heeft een sterke mening. Maar daarvan bestonden er meer. Toch leek zij de enige die, telkens als zij het woord nam, de mensen echt het gevoel kon geven dat ze met gevulde kiezen op een restje aluminiumfolie hadden gebeten.

'Moest je alleen al kijken hoe recht ze zit. Hoe akelig perfect de sleutelbeenderen in de schouders staan.' Foto anp

Waar zat hem dat toch in? Het was boeiend om over na te denken, maar ook wat ongemakkelijk. Alsof een jongetje werd gepest door de hele klas en de meester daarop met die klas een lijst ging maken van alle dingen die iedereen irritant aan hem vond. Hij mocht de lijst ook mee naar huis nemen. Misschien hadden zijn ouders nog aanvullingen.

Mensen die worden bedreigd, worden wel vaker irritant gevonden. Anders, zou je zeggen, was er ook geen excuus ze te bedreigen. Van Gogh, Fortuyn, Hirsi Ali, Verdonk - iedereen eigenlijk wel. Het was niet bijzonder, het leek eerder een voorwaarde.

Wilders kan ook irritant gevonden worden. Er bestaat waarschijnlijk geen verband, maar sinds hij wordt beveiligd, is hij alleen maar irritanter geworden. Je zou het nu niet meer zeggen, zo verbeten en grimmig als het gaat, maar in het begin was Wilders dus nog helemaal niet irritant, maar leuk, grappig, scherp en slim - uit zijn teksten sprak een groot taalplezier.

Dinsdag schreef Wilders op Twitter: 'Het allerbeste zou natuurlijk zijn als Mw Simons tegen zichzelf in bescherming wordt genomen en DENK wordt opgeheven.'

Het was grappig bedoeld, of beter gezegd: grappig gesteld. Wilders is altijd erg voorzichtig voor zichzelf. Hij zorgt ervoor dat zijn teksten altijd net genoeg speelruimte bevatten om zich bij tegenvallende reacties uit die teksten terug te kunnen trekken. Ja, nee, ik bedoelde criminele Marokkanen. Ik mag toch wel een grapje over Simons maken?

Bij Wilders vragen we ons niet af waarom hij irritant gevonden wordt. Het komt, denk ik, doordat we bang zijn twijfel te zaaien over nut en noodzaak van zijn beveiliging. Dat de mensen zullen zeggen: 'Wat kost dat eigenlijk? Hoeveel ouderen kunnen daarvan naar de wc? Betalen wij hier niet een beetje voor onze eigen burgeroorlog?'

Zou het haar schoonheid kunnen zijn, dacht ik later, die onverdraaglijk wordt gevonden? De sierlijkheid, de trots, die verdomde gratie? Moest je alleen al kijken hoe recht ze zit. Hoe akelig perfect de sleutelbeenderen in de schouders staan. Soms dacht je bij haar ook weleens aan Ayaan. Geen enkele man slaagde erin haar voor het land te behouden, en daar zit nog een klein, maar akelig restje faalervaring.

Sylvana Simons is een vrouw die je inhaalt op de fiets, als je net een klein maar hinderlijk verkeersfoutje hebt gemaakt. Ze kijkt om. Je ziet een schitterend gezicht. Je hebt zelfs nog heel even gedacht dat ze speciaal voor jou heeft omgekeken, uit belangstelling. Dat maakt het extra irritant, vernederend bijna, dat ze met haar ogen rolt en hoofdschuddend verder fietst.