Wat maakt Ellie Lust - de onverschrokken, droge, kordate politievrouw - zo onweerstaanbaar?

'Ellie wordt meer geraakt dan ze laat zien'

Ellie Lust (51) was gewoon politiewoordvoerder, maar beleeft een tweede carrière: die van publiekslieveling. Nu heeft ze zelfs haar eigen programma, waarin ze meeloopt met agenten wereldwijd. Wat maakt haar zo onweerstaanbaar?

'Ellie is een gevoelig mens. Dat is een kant die je niet veel ziet.' Foto Frank Ruiter

Ellie Lust zit voor in een patrouillewagen van de Colombiaanse politie. Links naast haar zitten twee politiemannen van de Colombiaanse noodhulpdienst. Ze dragen donkergroene petjes waarop in gouden letters 'policia' staat en kijken stuurs voor zich uit. Ellie Lust ook. Achter het raampje aan haar rechterkant snelt Bogotá, een van de gevaarlijkste steden ter wereld, aan haar voorbij. Drugshandel, ontvoeringen en corruptie zijn hier aan de orde van de dag. Ze draait zich om naar de cameraman, achter in de auto. 'Ze denken waarschijnlijk allemaal: wie is in godsnaam dat blonde mens daar in die politieauto?' Ze kijkt weer even uit haar raam, laat een stilte vallen. Dan draait ze zich weer naar de camera en zegt met een grijns: 'Maar ze leren me nog wel kennen hier.'

Foto Heleen Green

In haar nieuwste programma Ellie op patrouille, vanaf volgende week dinsdag te zien op NPO 1, loopt politiewoordvoerder Ellie Lust mee met haar collega's in Colombia, Kenia, Israël, Dubai, Albanië en de Verenigde Staten (San Francisco). Niet als toeschouwer, maar als onderdeel van het team, in lokaal uniform. Drugspanden binnenvallen, mensensmokkel opsporen, achtervolgingen: Ellie Lust is erbij en doet mee. Wie twee jaar geleden genoot van Lusts optreden in Wie is de Mol, staat nog wat te wachten: in Ellie op patrouille toont Ellie Lust zich weer vintage Ellie Lust.

Maar wat is dat eigenlijk, vintage Ellie Lust? Wat is de aantrekkingskracht van deze stoere vrouw met dat blonde stekeltjeskapsel? Hoe kan het dat een politiewoordvoerder is uitgegroeid tot een volksheld? En is er nog een andere Ellie Lust dan de Ellie Lust die we zien bij Opsporing verzocht, Wie is de Mol en nu in Ellie op patrouille?

Lees verder onder de video

ETHER-discipline

Ellie Lust is twee keer geboren. De eerste keer was op 17 september 1966 in Amsterdam. De tweede keer was op 9 januari 2016 in een zoutmijn ergens in de Dominicaanse Republiek. Op die bewuste zaterdag, in de tweede aflevering van Wie is de Mol, moesten de deelnemers tijdens een opdracht met portofoons met elkaar in contact blijven. Het was een onverstaanbare chaos. Totdat Ellie Lust ingreep. 'Jongens één ding. Als het gaat om portofoonverkeer, dan vereist dat discipline.'

's Avonds, bij het diner, legde Lust het allemaal nog eens uit. Dat je gebruik moet maken van een 'spreeksleutel' en dat je niet begint met praten voordat je de spreekknop hebt ingedrukt. 'Waar het om gaat', zei Lust, 'is dat er etherdiscipline is.' Ze herhaalde het nog maar eens luid en duidelijk: 'ETHER-discipline.'

Babi pangang

In zekere zin is Ellie op patrouille niet het eerste eigen programma van Ellie Lust. De Amsterdamse zender AT5 had een tijdje de rubriek 'Lust Ellie?' (nou goed, het waren maar twee afleveringen). Daarin werd Ellie Lust iets te eten of te drinken voorgeschoteld en haar gevraagd of ze het lust. Ellie Lust lust kersenpriklimonade en ook babi pangang lust Ellie 'wel heel erg graag'.

Combinatie met volleybal

In dertig jaar tijd had Ellie Lust een mooie carrière opgebouwd bij de politie. In het begin combineerde ze dat zelfs met een topsportcarrière als volleyballer. Als agent op straat zag ze in twintig jaar zes wijken in Amsterdam. Daarna ging ze bij de afdeling communicatie aan de slag en was ze op televisie te zien als woordvoerder. In eerste instantie bij de Noord-Hollandse zender RTV-NH (in het regionale opsporingsprogramma Ter plaatse) en vanaf 2005 op de landelijke televisie in Opsporing verzocht. Daarnaast is ze al twintig jaar verbonden aan en medeoprichter van het politienetwerk 'Roze in Blauw', een team dat bestaat uit lhbt-politieagenten (lesbiennes, homo's, bi's en/of transgenders) en dat een aanspreekpunt is voor die gemeenschap.

Maar op die bewuste zaterdagavond in januari 2016 begon voor Ellie Lust een tweede carrière: die van publiekslieveling. Als je zoiets triviaals als portofooncommunicatie in een spelletjesprogramma zo bloedserieus kan nemen en er met uitgestreken gezicht zo nauwkeurig en beslist over kan vertellen, dan ben je inderdaad een grote. 'Ik weet niet of het een trucje is of dat ze echt zo is', zei Tim Hofman, medespeler in Wie is de Mol, destijds. 'Maar Ellie kan alle mimiek uitschakelen.' En volkomen emotieloos een verhaal houden.

Als Ellie Lust dat doet als politiewoordvoerder in Opsporing Verzocht, valt dat niet op en is het gepast. Maar als ze met diezelfde ernst en datzelfde ambtelijke taalgebruik opdrachten volbrengt in Wie is de Mol, is dat opeens geestig. Ze toonde zich in het programma ook de vrouw die meer dan de mannelijke deelnemers haar mannetje stond, bijvoorbeeld toen ze voor een opdracht een steile rotswand moest beklimmen.

Bovendien. lijkt. het. alsof. Ellie. Lust. maar. één. manier. van. praten. kent. Steeds. op. hetzelfde. tempo. en. steeds. met. dezelfde. intonatie. Ze heeft daarnaast ook de Noord-Hollandse gewoonte om wanneer woorden eindigen op -en, dat uit te spreken als -on: 'Heeft u dat begrepon?' Neem daarbij dat karakteristieke hoofd, met die onverschrokken, helblauwe ogen, dat kortgeknipte, geblondeerde kapsel - en hoppa, daar heb je je cultheld. Zou je zeggen.

En tot op zekere hoogte klopt dat ook. Maar je zou Ellie Lust tekortdoen als je haar heldenstatus alleen zou toeschrijven aan dat onbewuste komische talent. Ellie Lust (op een of andere manier moet je ook altijd 'Ellie Lust' zeggen en niet alleen 'Ellie' of 'Lust') ís namelijk heel erg grappig. Ze hanteert een opmerkelijke cocktail van onderkoelde, cowboyachtige geestigheid en kantoorhumor-voor-gevorderden.

Ellie Lust op patrouille.

Professionele distantie

Zo loopt ze in de eerste aflevering van Ellie op patrouille achter de patrouillewagen langs. Daarin opgesloten: twee dronkaards ('beetje te veel aan Bacchus geofferd') die ruziemaakten op straat en nu even mogen afkoelen. Er klinkt luid gebonk en geschreeuw. 'Ja-haa', roept Ellie richting de Colombiaanse druktemakers, 'calmo!' Waarna ze zich grijnzend tot de camera wendt. 'Ik spreek inmiddels aardig Spaans hè.'

Goed, dat is hoe wij, de televisiekijker, Ellie Lust op het beeldscherm ervaren. Maar hoe is die onverschrokken, droge, kordate politievrouw achter de schermen? Volgens haar tweelingzus Marja, die ook bij de politie werkt, is het vooral een professionele houding die Ellie voor de camera aanneemt. 'Ellie de politievrouw is zonder meer onverschrokken en ambtelijk stoïcijns. Dat werkt ook goed bij de politie en natuurlijk ook voor een programma als Ellie op patrouille. In die programma's werkt haar uniform als een schild waar veel ellende op afketst. De dingen die zij ziet en gezien heeft, maken veel indruk. Maar ze kijkt daar met professionele distantie naar. Anders hou je dat werk het niet vol.'

Niet uit evenwicht

Zo'n twintig jaar geleden was Ellie Lust als eerste aanwezig bij een ongeluk waarbij een jongetje was aangereden door een trein. Hij overleefde het niet. Toen Lust naar het huis van het jongetje ging om zijn ouders op de hoogte te brengen, zag ze dat er op de deur van de koelkast een briefje hing waarop stond dat het zijn beurt was om die avond af te wassen. Het jongetje bleek een identiek tweelingbroertje te hebben. 'Dan zit daar zo'n jongetje dat er hetzelfde uitziet', vertelt Marja, 'aan wie je moet vertellen dat zijn tweelingbroertje is omgekomen. Dat incident heeft heel veel impact gehad.' Dit soort incidenten dwong Lust een manier te vinden om de narigheid die ze dagelijks meemaakt haar niet uit haar evenwicht te laten brengen.

Maar, zegt Marja, die met dezelfde intonatie en in hetzelfde tempo spreekt als haar zus, 'Ellie is een gevoelig mens. Dat is een kant die je niet veel ziet. We hebben onze verdrieten gekend. We hebben beide ouders verloren. Ruim een jaar geleden is een dierbare vriendin overleden. Dat zijn heel donkere tijden geweest. En in zo'n periode is Ellie ook maar een meisje dat haar mama of haar papa of haar vriendin Barbara kwijt is. We hebben het mechanisme ontwikkeld om dat niet aan de buitenkant te laten zien. Maar die tranen zitten er nog steeds.'

In tranen uitbarsten

Toen Marja onlangs op haar bruiloft, aan de hand van haar aanstaande echtgenote, de Westerkerk in Amsterdam kwam binnenlopen, was het eerste wat ze zag een huilende Ellie Lust. 'Dat is dan het enige dat ik nodig heb om ook in tranen uit te barsten. Ellie wordt meer geraakt dan ze laat zien.'

Alleen, daar moet je wel even achterkomen. Toen acteur Rop Verheijen, ook deelnemer aan Wie is de Mol in 2016, voorafgaand aan de reis naar de Dominicaanse Republiek op Schiphol Ellie Lust voor het eerst zag, moest hij even slikken. 'Ik zag Ellie van een afstandje en dacht: jezus. Ze had echt zo'n koele politieblik. Ze keek dwars door me heen. Ik was onder de indruk.'

Maar een paar uur later waren Verheijen en Lust alweer verwikkeld in diepe gesprekken over het leven. 'Op die eerste avond hadden we al meteen een goed gesprek over grote liefdes en overleden ouders. Ze is onwijs innemend en lief.' Verheijen vertelt dat Lust continu bezig is met de mensen in haar omgeving en of zij wel lekker in hun vel zitten. 'Ze is ongelooflijk sociaal in die zin dat ze goed de vinger op zere plekken weet te leggen. Ze kan door haar vak mensen goed lezen en voelen of iemand iets te verbergen heeft.'

Lees verder onder de foto

Ellie neemt deel aan de Canal Pride van de Gay Pride. Foto anp

Voor Verheijen komt de populariteit van Ellie Lust niet als een verrassing. 'Ze heeft het talent zichzelf te zijn. Je ziet op televisie vrij snel of iemand een beetje speelt, maar zij is - en het is een vreselijk woord - zo puur, zo zichzelf.'

Dat vreselijke woord is ook het eerste wat Iris van den Ende te binnenschiet als ze aan Ellie Lust denkt. Van den Ende is met haar productiebedrijf MediaLane de producent van Ellie op patrouille. Net als miljoenen andere Nederlanders waren Van den Ende en haar hoofd programmaontwikkeling, Hidde Nieuwland, na Wie is de Mol een beetje verliefd geworden op Lust. Ellie Lust móést, zo vonden ze bij MediaLane, een eigen programma krijgen. 'Ze is zo puur en echt', zegt Van den Ende. 'Ik heb nog nooit een andere Ellie gezien. Ze heeft ook erg veel humor.' Als geen ander weet Lust zo, zegt Van den Ende, zware onderwerpen en gesprekken wat lichter te maken. Bovendien werkt het voor het programma heel goed dat Lust zelf politieagent is. 'Ellie kan met haar politieachtergrond de kijker meenemen en daarom dichter bij de politie in andere landen komen dan een presentator of journalist.'

Geen presentatie- of interviewtraining

Om erop toe te zien dat Ellie Lust zoveel mogelijk Ellie Lust bleef, koos Van den Ende ervoor Lust geen presentatie- of interviewtraining te geven. Van den Ende is tevreden met het resultaat in Ellie op patrouille. 'Ze is toegankelijk en blijft straight in haar manier van praten. Ze oordeelt niet snel, maar zegt wel dat wij in Nederland bepaalde dingen anders doen. En ze relativeert, met veel humor. Ze gaat zich ook niet opeens gedragen als een presentator, maar blijft gewoon wie ze is. Dat vind ik knap.'

Nog één keer terug naar waar het allemaal begon, daar op de Dominicaanse Republiek. Na de zenuwslopende opdracht waarbij Ellie Lust een rotswand moest beklimmen om een koffer op te halen en die weer veilig naar beneden te brengen, waarbij ze haar hoofd koel hield, riep een lyrische Rop Verheijen in de camera: 'Wat moet een mens zonder Ellie Lust? Ik denk dat ik wekelijks met Ellie Lust moet afspreken om mijn hoofd koel te houden. Want als er een crisissituatie is: Ellie Lust is in de buurt. Op Ellie Lust kun je bouwen.'

Inmiddels zijn we twee jaar verder en zien Rop en Ellie elkaar inderdaad nog geregeld. 'Elke week was een beetje optimistisch, maar we gaan zo vaak mogelijk uit eten of iets drinken. We appen veel.' Lust vervult een beetje de rol van talisman in Verheijens leven. 'Ik ben vrij snel in paniek over allerlei dingen, maar Ellie heeft veel meegemaakt en kan goed relativeren. Als ik dan weer ergens over op mijn tenen loop, zegt zij: lieverd, de kosmos zorgt voor je. Ik heb er een hele bijzonder vriendschap aan over gehouden. Ik hou echt van haar.'

Ellie op patrouille. Vanaf 27/2, 21.25 uur, NPO 1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.