Column

Wat kan Dong wat Shell niet kan?

'Het merk van Denemarken is de wind. Wij zijn de windnatie', zo wordt gezegd in een episode van het Deense Scandi-drama Follow the Money.

Beeld anp

De serie, die dit jaar werd uitgezonden door de VARA, gaat over de manipulaties binnen een Deense producent van windenergie, Energreen, die naar de beurs wil en verneemt dat de regering plannen zou hebben om de subsidies op windenergie te verminderen ten faveure van zonne-energie.

Vorige week werd bekend dat het Deense concern Dong Energy de aanbesteding heeft gewonnen voor de aanleg van een windpark voor de kust van Zeeland. Van de 38 inschrijvingen was het bod van Dong veruit het laagst. Dong heeft maar 7,27 cent subsidie per kilowattuur nodig om het project 22 kilometer uit de kust te voltooien. Tot nu toe was het laagste subsidiebedrag voor een windpark op zee meer dan 10 cent, zodat minister Kamp van Economische Zaken juichend kon spreken van 's werelds goedkoopste windpark op zee. Kamp bespaart de belastingbetaler met deze deal 2,7 miljard euro. Daarvoor zou de minister, die noodgedwongen 14 miljard door de wc moet spoelen (7 miljard minder gasopbrengsten en 7 miljard verlies op kolencentrales), recht hebben op een standbeeld aan die kant van het land.

Dong is Energreen niet, noch een of andere buitenstaander waar nooit iemand van heeft gehoord. Het heeft al vaker in omliggende landen met hetzelfde bijltje gehakt. Maar misschien zou de buitenwereld zich toch achter de oren moeten krabben over de extreem lage prijs waartegen Dong zegt dit werk te kunnen realiseren. In de afgelopen decennia is de Nederlandse overheid niet erg gelukkig geweest met aanbestedingen (hogesnelheidslijn, Noord-Zuidlijn, Fyra) omdat politici graag voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Vaak deugden de calculaties van geen kant, waardoor de kostenoverschrijdingen zich opstapelden. Uit onderzoek blijkt dat bij acht van de tien infrastructurele projecten kostenoverschrijdingen plaatshebben.

Dong zou het zo goedkoop kunnen vanwege de lage staalprijs, de lage rente en het goedkoop inhuren van offshoreschepen die door de terugloop van de winning op de Noordzee niets te doen hebben. Maar die voordelen hebben de andere 37 aanbieders ook. Wat Dong slimmer doet dan al die andere - neem bijvoorbeeld Shell, dat ook in de race was - is volstrekt onduidelijk.

Een bewuste consument, die in een discountwinkel een broek ziet liggen voor de prijs van een poetsdoek, zal zich afvragen hoe dat kan en of die niet is genaaid door kinderhandjes in een op instorten staand pand in Bangladesh. Achterdochtige parlementariërs moeten zich die vragen bij overheidsaanbestedingen ook stellen.

Als het op wind aankomt, moet Neder land in de wereld toch een hartig woordje kunnen meespreken. Zeker als het gaat om de wind aan de Zeeuwse kust. Hopelijk waait die niet uit de verkeerde hoek.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden