'Wat is 't goud dat we hier allemoal zijn'

Zou de kloof tussen bevolking en politiek versmallen als de Tweede Kamer eens buiten Den Haag vergadert? Gisteren beleefden de Veenkoloniën in het noorden de primeur....

Het is de vraag wie gisteren het meest uitgelaten was: de plaatselijke bevolking die in groten getale, keurig in het pak, was toegestroomd, of de Kamer die nu eens niet in het Kamergebouw hoefde te vergaderen. Eén serieus resultaat had het debat: aan de Rijksuniversiteit Groningen en de Landbouwuniversiteit Wageningen komt een Mansholt Leerstoel, voor een tot anderhalve dag in de week, betaald door het ministerie van Landbouw.

In beginsel was de Kamervergadering in Veendam ook een serieuze zaak. Op de agenda stonden de Drents-Groningse Veenkoloniën, ruwweg het gebied tussen Hoogezand in Groningen en Klazienaveen in Drenthe. Er wonen zo'n 200 duizend mensen en hun inkomen is gemiddeld 11 procent lager dan het landelijk gemiddelde. De vaste Kamercommissie voor Landbouw en die voor Economische Zaken zouden bekijken hoe de achterstand kan worden weggewerkt.

Het idee om de problematiek te bespreken midden in het gebied zelf, kwam van PvdA-Kamerlid Waalkens. Deze boer uit het Oost-Groningse Finsterwolde verruilde in 1998 de tractor voor een Kamerlidmaatschap. Toen het presidium van de Tweede Kamer opperde dat de Kamer eens op locatie moest om dichter bij het volk te komen, viel bij Waalkens naar eigen zeggen het kwartje. Het gebied waarover hij zich zo veel zorgen maakt, moest als eerste in aanmerking komen.

Zo gebeurde het dat gisteren de halve Haagse Kamerorganisatie afreisde naar Veendam. De bodes waren meegekomen, het beveiligingspersoneel, minister Veerman van Landbouw en een tiental ambtenaren. Veendam op zijn beurt zette zijn beste beentje voor. Voor de ramen van het kantoor van Waterschap Hunze en Aa's, waar de vergadering plaatsvond, reed af en aan politie. De kantine was voorzien van eten voor de gewone man/vrouw, de Kamerleden kregen een apart maal.

's Ochtends konden belangenorganisaties, bedrijven en scholen uit de Veenkoloniën hun zaak bepleiten voor de Kamerleden. Velen vertelden het aloude verhaal: het gebied is te afhankelijk van één bron van inkomsten, de zetmeelaardappelteelt. Deze steunt voor een groot deel op geld uit Brussel, jaarlijks tientallen miljoenen euro's. Brussel wil deze subsidie gaan afbouwen, et voilà, er dreigt een ramp die Veermans voorganger Brinkhorst een vergelijking deed trekken met de sluiting van de mijnen. Verder is er een gebrekkige infrastructuur en een laag opgeleide bevolking.

Het gebied zelf kwam in 2002 met een Agenda voor de Veenkoloniën, waarin tal van ideeën worden geopperd om de regio erbovenop te helpen. De kwestie is alleen: geld. Dus riep gisteren elke groepering, of het nu een club was voor windenergie of mestvergisting, naast aandacht om geld.

Minister Veerman deed niets anders dan bevestigen wat hij al had toegezegd. De Veenkoloniën krijgen in 2004 vier miljoen euro voor plattelandsbeleid. Bovendien ontvangen ze 2,3 miljoen euro voor melkveehouderij zodat de monocultuur van aardappelteelt wordt doorbroken. Hij zegde verder alleen de Mansholt Leerstoel toe, genoemd naar de legendarische landbouwpoliticus Sicco Mansholt, die hij persoonlijk heeft gekend.

Wat nu de meerwaarde was van deze vergadering buiten Den Haag? Veerman, na afloop: 'Het publiek kan eens zien hoe het gaat in Den Haag.' Hij weet dat hij niet met een echt nieuwe boodschap naar Veendam is gekomen. 'Maar je kunt alles nog eens uitleggen. En als je alleen maar mag komen als je geld meebrengt, wordt het een beetje een raar circus.'

Ali Edelenbosch, Drents gedeputeerde en lid van de Stuurgroep voor de Veenkoloniën, is allang blij. Voorheen moesten de Veenkoloniën naar Den Haag afreizen, vandaag kwam Den Haag naar de Veenkoloniën. 'Er is een deur opengezet', concludeert ze. En dan is het borreltijd. Zelfs Kamervoorzitter Weisglas is intussen gearriveerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden