Wat is gezonder - wit of bruin brood?

Beter / eten

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Bruin of wit brood - wat is gezonder?

Beeld Foto: Eline van Strien

Hoewel de verkoop vorig jaar voor het eerst in jaren weer wat toenam (volgens het internationale databureau IRI en het Nederlands Bakkerij Centrum) heeft brood het nog altijd niet makkelijk. 'Veel mensen met maag- en darmklachten denken dat brood de boosdoener is', zegt Ben Witteman, maag-darm-leverarts in ziekenhuis De Gelderse Vallei in Ede en hoogleraar Voeding en darmgezondheid (Universiteit Wageningen).

Dat brood de afgelopen jaren uit de gratie raakte, heeft vermoedelijk iets te maken met bestsellerboeken en eetprofeten die de boterham, nou ja, geen warm hart toedroegen. Ook Witteman treft op zijn spreekuur veel zelfverklaarde brood-, gluten- en koolhydraatmijders.

Is dat terecht? Een beetje voedingsdeskundige probeert brood (ijzer, vezels, jodium, goed voor kalkopname en de stoelgang!) juist op het menu te houden. En dan bij voorkeur het robuustere soort: zuurdesem of volkoren met forse graankorrels.

Toch ontdekten Israëlische onderzoekers onlangs dat het niet zo zwart-wit gesteld is met de gezondheidsvoordelen van volkoren boven wit brood. Zij lieten twintig gezonde volwassenen een week flinke hoeveelheden (tot wel 40 procent van hun totale dieet) wit of zuurdesembrood eten en hielden via bloed- en ontlastingsonderzoek bij hoe de ze daarop reageerden. Na de week wisselden de groepen van broodsoort, zodat de gegevens individueel goed vergeleken konden worden.

Wat bleek: het verschilde behoorlijk van persoon tot persoon hoe het lichaam op de broodinname reageerde. Voor de duidelijkheid: de proefpersonen zelf merkten geen verschil. Maar hun glucose-bloedwaarden fluctueerden op onverwachte wijze.

Zo had een aantal personen een minder hoge glucosepiek na het eten van wit brood dan na het eten van het volkoren brood. Precies tegen de verwachting in.

De onderzoekers, die hun studie in juni in het gerenommeerde vakblad Cell Metabolism publiceerden, zijn voorzichtig om op basis van hun onderzoek uitspraken over het eten van brood te doen. Wat zij vooral concluderen is dat er niet zoiets bestaat als een 'one size fits all'-dieetadvies. Wat voor de een gezond is, is dat voor de ander mogelijk in mindere mate.

Hoogleraar Witteman is om die reden erg gecharmeerd van de studie. Volgens hem toont het onderzoek een aantal dingen aan. Ten eerste dat dé glycemische index (GI) van een product niet bestaat. De GI is een maat die aangeeft hoe snel koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose in het bloed worden opgenomen. Hoe lager de waarde, hoe gezonder de voeding, wordt vaak gedacht. Zo simpel blijkt het dus niet te zijn, zegt Witteman. 'Je zou denken dat zuurdesembrood met al die intacte granen een lagere GI zou hebben, maar dat verschilt dus per individu. Dat hebben we al vaker gezien in onderzoek, maar dit bevestigt het idee nogmaals.'

Er zou, zegt Witteman, dus iets moeten bestaan als een 'gepersonaliseerd dieet of eetpatroon'. 'Dat zou je kunnen vaststellen via de ontlasting, die is namelijk uniek als een vingerafdruk.'

Het is nog niet zo ver, maar ook hoogleraar microbiële ecologie Hauke Smidt (Wageningen Universiteit) voorspelt dat we in de toekomst naar een gepersonaliseerd voedingsadvies gaan op basis van ons microbioom, onze unieke kolonie aan bacteriën. 'Dan krijgen bijvoorbeeld mensen zoals ik, met suikerziekte, een volledig op hun lichaam gericht voedingsadvies.'

Tot het zover is, zit er voor de persoon die zich afvraagt of hij nu een witbrood- of een zuurdesemmens is weinig anders op dan uitproberen, zegt Witteman. 'En vergeet niet dat de studie niet over klachten ging. De lab-waarden varieerden wel per broodsoort, maar dat de proefpersonen merkten zelf helemaal geen verschil tussen het eten van bruin brood of wit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.