Wat is er sinds 2001 met die miljarden aan hulp gebeurd?

Ongetwijfeld is Hamid Karzai een goede diplomaat en een innemende president. Bewust van zijn kwaliteiten en gewapend met zijn charisma vroeg hij bij de donorconferentie in Parijs om ruim 30 miljard euro (Buitenland, 13 juni) ontwikkelingsgeld....

Wel willen de donorlanden voor deze toezegging dat de regering meer doet om de gierende corruptie te bestrijden.

Want van ministers tot burgemeesters, van douaniers tot chauffeurs, van hulporganisaties tot ngo’s: iedereen probeert een graantje mee te pikken van het ontwikkelingsgeld. Met als resultaat dat gewone Afghanen er nauwelijks van profiteren, zoals die Afghaan uit Bamyan die zei: ‘Van de internationale hulp is mij maar één lampje met een zonnepaneel ten deel gevallen, die wat licht in mijn donker huis brengt. Zodra die kapot is, zal ook de internationale hulp voor mij stoppen.’

Afghanistan behoort sinds het opendraaien van de ontwikkelingshulpkraan in 2001, toen 25 miljard dollar werd toegezegd, tot de meest corrupte landen ter wereld. Tot op heden is van dat geld 15 miljard uitgegeven. Desondanks leeft het straatarme land nog steeds van giften.

Volgens Simeon Djankov van de Wereldbank leidt een sterke afhankelijkheid van hulp tot meer corruptie in ontwikkelingslanden. Dankzij het ontwikkelingsgeld beschikken de huidige Afghaanse ministers over villa’s in binnen- en buitenland. De voormalige communistische ministers konden hoogstens een vijfkamerappartement verwachten van de staat.

De andere schaduwzijde van ontwikkelingshulp is het verlammen van de lokale economie. Hulp beconcurreert de lokale (landbouw-)producten, resulterend in prijsdalingen en, uiteindelijk, in een groei van het aantal papavervelden.

Volgens Abdul Rauf, landbouwambtenaar in Faizabad, verdienen boeren met papaver dertig keer zo veel als met graan. Bovendien is de graanprijs lager geworden doordat de VN en hulporganisaties graan en meel verstrekken via hulporganisaties. Moeten die daar dan niet mee stoppen, vroeg ik. ‘Nee, natuurlijk niet!’ Andere aanwezige ambtenaren begonnen te lachen. De boodschap was duidelijk: zolang de voedselvoorziening geregeld is met gesubsidieerd meel, kan er winstgevend papaver verbouwd worden.

Beste heer Koenders, leer van uw fouten. Verander de wijze waarop ontwikkelingshulp wordt verleend; stimuleer de zelfstandigheid en zelfredzaamheid en voorkom afhankelijkheid en ondergeschiktheid.

Hulp hoeft niet ingewikkeld en gecompliceerd te zijn. Hoe simpel en hoe dicht mogelijk bij de bevolking des te beter. Hoewel de 8.000 kippen die de Afghaanse weduwen onlangs van een Nederlands bedrijf hebben gekregen geen gouden eieren zullen leggen, zullen ze wel het leven van die straatarme vrouwen drastisch veranderen. Persoonlijk mocht ik in 2005 in Bagram een aantal druivenboeren ontzettend blij maken met snoeischaren van Praxis. Laat ontwikkelingshulp beperkt blijven tot dergelijke initiatieven en tot noodhulp. En laat het donorgeld ten goede komen aan alfabetisering, opleiding en onderwijs. Dan pas krijgen Afghanen hun waarde, trots en onafhankelijkheid terug. In een land waar 70 procent van de bevolking analfabeet is, is het niet vreemd dat ontwikkelingsgeld niet kan worden uitgeven.

Afghanistan hangt aan het kruis van de afhankelijkheid van ontwikkelingsgeld. Erken dat alleen de heilige geest van kennis en wetenschap de economie nieuw leven kan inblazen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden