Wat is er met de ijslaag in Groenland gebeurd?

Vanochtend maakte Nasa bekend dat deze maand de bovenste ijslaag van Groenland voor 97 procent aan het smelten was. Dit is voor het laatst in 1889 voorgekomen. Wat is er precies gebeurd en moeten we ons zorgen gaan maken?

Satellietfoto's van Groenland op 8 juli (links) en 12 juli. De lichtroze kleur op de foto's geeft gebieden aan die waarschijnlijk smelten. De donkerroze kleur geeft de gebieden aan waar satellieten ontdekten dat het oppervlakte smelt. Het donkerroze deel op de rechterfoto geeft dus de genoemde 97 procent aan.Beeld afp

De extreme smelting begin juli viel samen met een ongewoon sterke 'warmtekoepel' boven Groenland. Deze koepel bleef vanaf 8 juli boven Groenland hangen, waardoor het ijs smolt. Op 16 juli verdween de wamtekoepel weer langzaam.

Tussen 8 en 12 juli was het percentage van de hoeveelheid gesmolten bovenste laag ijs flink gestegen. Op 8 juli was 40 procent van het oppervlakte van de bovenste ijslaag van Groenland aan het smelten (zie foto). Op 12 juli was dat 97 procent, bijna de gehele oppervlakte van het land.

Tot nu toe was de grootst gemeten smelting in de afgelopen drie decennia ongeveer 55 procent van het hele gebied.

'Het gebeurt elke zomer dat de bovenste ijslaag smelt, maar het is vrij zeldzaam dat het in deze extreme vorm gebeurt', licht wetenschapsredacteur Ben van Raaij van de Volkskrant toe. 'Het zou een aanwijzing voor klimaatsverandering kunnen zijn, maar daar valt pas iets over te zeggen als het vaker voorkomt.'

Het genoemde percentage gaat dus over de bovenste laag van het ijs. Hoe dik de bovenste laag is, is niet precies te zeggen. De metingen zijn gedaan door meerdere satellieten en de bovenste ijslaag is niet overal even dik. De satellieten registreren de plassen water die op het ijs ontstaan. Die plassen kunnen enkele centimeters diep zijn, tot poelen van enkele meters. Daaronder zit nog veel ijs, en het water stroomt daar tussendoor naar het water dat zich daar weer onder ophoudt en de oceaan instroomt. De dikte van het ijs in Groenland varieert van een dun laagje ijs bij de kust tot zo'n drie kilometer in het midden.

'De Groenlandse ijskap is een uitgestrekt gebied met een zeer gevarieerde geschiedenis van veranderingen. Zo verloor de Petermann-gletsjer vorige week opnieuw een groot stuk (twee keer zo groot als Manhattan) van zijn ijsmassa. Dit soort natuurverschijnselen maken deel uit van een complex verhaal', zegt Tom Wagner, werkzaam bij Nasa. 'Satellietwaarnemingen helpen ons begrijpen hoe deze gebeurtenissen betrekking hebben op elkaar en op het klimaatsysteem.'

Wetenschappers melden overigens al dat het ijs van Groenland inmiddels weer aan het bevriezen is.

Een ijsberg bij Oost-Groenland.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden