Wat is er aan de hand in Kashmir? Groeiend conflict is grotendeels Britse postkoloniale erfenis

De spanning tussen India en Pakistan over Kashmir is woensdag verder opgelopen. Pakistan gelastte de Indiase ambassadeur het land te verlaten en zette de diplomatieke relatie op een lager pitje. De regering schortte de handel tussen de buurlanden op. Premier van India Narendra Modi spreekt donderdagmiddag het land toe.

Het conflict tussen de buurlanden is opgelaaid door het Indiase besluit maandag om de grondwettelijke autonomie van het door India bestuurde deel van Kashmir grotendeels te beëindigen. De problemen rond Kashmir stammen uit 1947 en zijn onderdeel van de Britse postkoloniale erfenis van de regio.

De Indiase regering heeft onlangs al extra troepen naar Kashmir gestuurd en regionale politici onder huisarrest geplaatst. Beeld EPA

De status aparte van Jammu en Kashmir gaat terug tot de gewelddadige opdeling in 1947 van koloniaal Brits India in twee onafhankelijke landen: een in meerderheid hindoeïstisch India en een in meerderheid islamitisch Pakistan. Het overwegend islamitische vorstendom Jammu en Kashmir zou naar verwachting bij Pakistan terechtkomen. De heerser, Maharaja Hari Singh (een hindoe), streefde echter naar onafhankelijkheid, en koos toen islamitische stammen Kashmir binnenvielen uiteindelijk voor aansluiting bij India.

Jammu en Kashmir behield daarbij vergaande autonomie. De deelstaat mocht van India haar eigen wetten maken, en ingezetenen behielden de erfelijke privileges die ze in 1927 bij wet hadden gekregen, zoals exclusieve rechten om land of huizen in eigendom te hebben en speciale quota bij overheidsbanen en studieplaatsen. Toen de inwoners van Kashmir in 1952 Indiase staatsburgers werden, kwamen die rechten en privileges in de Indiase grondwet terecht, om te voorkomen dat de deelstaat zou worden overlopen door hindoes.

Die deelstaat was nog slechts een rompstuk van het oude vorstendom. Bij de vijandelijkheden van 1947 had Pakistan het noordelijk deel van Kashmir ingepikt, inclusief stamgebieden die er formeel buiten vielen (Gilgit en Baltistan). Later zou China een stuk annexeren in de hoge Himalaya langs de grens met Tibet. In Kashmir leefde overigens ook een aanzienlijke hindoeminderheid, alsmede veel boeddhisten, sikhs en jains.

Beeld Volkskrant infographics

Protest en rellen in Jammu en Kashmir, maar in het boeddhistische deel Ladakh wordt in de straten gedanst

Het besluit van India om de autonome status van Jammu en Kashmir af te schaffen, heeft geleid tot woede in de betwiste deelstaat en in buurlanden Pakistan en China, die beide claims hebben op het gebied. In één deel van Kashmir, Ladakh, zijn de inwoners juist opgetogen.

India zet met opheffing autonomie Kashmir situatie in betwiste deelstaat op scherp

Met het opheffen van de autonomie van Kashmir heeft de Indiase premier Narendra Modi de situatie in de betwiste deelstaat op scherp gezet. De islamitische bevolking van Kashmir vreest hindoeïsering. En de stap zal zeker leiden tot wrijving met buurland Pakistan.

Modi heeft India op scherp gezet met zijn hindoenationalisme

Premier Narendra Modi heeft van seculier, multicultureel India steeds meer een land voor hindoes gemaakt. Moslims en andere minderheden voelen de nadelen. De strijd spitst zich inmiddels toe op het herbouwen van een omstreden hindoetempel in Ayodhya.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden