'Wat ik doe is echt; ik sta geen rol te spelen'

In Nederland is de magie van haar eerste album uitgewerkt. Maar de rest van de wereld begint Caro Emerald te ontdekken.

et is voor Caro Emerald een verrassing dat ze eind 2012 in de Volkskrant mag terugblikken. Ze heeft een bijzonder jaar achter de rug, maar dan vooral omdat het zo rustig was. Voor het eerst sinds ze in 2009 doorbrak met haar debuutsingle Back it up, in 2010 gevolgd door haar debuutalbum Deleted Scenes from the Cutting Room Floor. Daarmee stond ze dertig weken bovenaan in de Nederlandse Album Top 100. Na hectische jaren kon ze nou juist weer eens nadenken over waar het leven haar heeft gebracht. En ze werkte aan een nieuwe plaat, die begin volgend jaar uitkomt. Dus wat nou terugblikken?

Het lijkt of ze de Royal Albert Hall is vergeten. Dit jaar werd bekend dat ze 11 maart 2013 gaat optreden in de Britse zaal, waar artiesten als Jimi Hendrix, Eric Clapton, Shirley Bassey en vele andere internationale beroemdheden haar voorgingen. Bovendien toerde ze begin dit jaar langs Birmingham, Glasgow en Manchester, en gaf ze een concert in het Londense Roundhouse - toch ook geen onaanzienlijke plek. Daarnaast stond ze op gerenommeerde festivals in onder andere Duitsland, Turkije en Hongarije. 'Het klopt', zegt ze. 'Mijn buitenlandse status is dit jaar enorm bevestigd.'

Was je het vaakst in Groot-Brittannië?

'Nee, in Duitsland. Daar is, buiten Nederland, het meest met mij aan de hand.'

Mijn indruk was dat je vooral populair bent in Groot-Brittannië.

'De pers vindt dat land interessanter.'

Dat komt doordat het enorm moeilijk is tot de Britse muziekmarkt door te dringen, zeker voor een Nederlandse artiest.

'Ja, dus is het ook bijzonder dat ik daar zoveel optredens heb. Ik hecht zelf ook veel waarde aan Engeland.'

Sloeg je niet steil achterover toen je hoorde dat je een concert gaat geven in de Royal Albert Hall?

'Ik zag het aankomen. Mijn eerste Engelse show was in augustus 2011 in het London Jazz Café - daar kunnen vierhonderd man in. Een paar maanden later had ik een uitverkocht Shepherds Bush in Londen, dat was alweer een stap verder. Begin 2012 kwam die tour door Engeland en stond ik in het Roundhouse. Als je er nuchter naar kijkt was dat optreden ook al bijzonder, want in het Roundhouse kunnen bijna evenveel mensen als in de Royal Albert Hall - ongeveer drieduizend. Maar natuurlijk: de Royal Albert Hall is een prestigieuze plek. Dus toen ik hoorde dat het doorging, dacht ik inderdaad: jézus, dit ga ik doen!'

Het is wel degelijk bijzonder voor je.

'Ik ben er retetrots op.'

Caroline Esmeralda van der Leeuw (31) heeft zich in een hoekje van het Amsterdamse College Hotel verstopt als een niet-glamoureuze verschijning in een truitje, spijkerbroek en gympen. Maar kijk, meteen na de ontmoeting komt de artiest tevoorschijn die Caro Emerald heet. Ze pakt een tas met gratis kleding die ze net van modeontwerpster Marlies Dekkers heeft gekregen. Ze haalt er een zwarte beha met rozige bloemetjes en geprononceerde voorgevormde cups uit en legt het ding op tafel tussen het bestek, de suiker en de melk. Ze aait erover. 'Mooi hè?'

Caro Emerald is een van de best verkopende Nederlandse artiesten. Van Deleted Scenes from the Cutting Room Floor, haar enige studioalbum tot dusver, werden wereldwijd 1,3 miljoen exemplaren verkocht. Dat de belangstelling in Nederland intussen afneemt, vindt ze niet zorgwekkend. Ze ziet het als een natuurlijk proces: 'Een album heeft een bepaalde looptijd, en op een gegeven moment is die op.' Ze kijkt uit naar haar nieuwe plaat, ook al omdat ze dan tijdens optredens meer te zingen heeft dan de twaalf nummers van The Cutting Room Floor en wat covers.

Voor haar muziek en haar artiestenvoorkomen put ze uit de jaren veertig en vijftig. Zij en haar producers Jan van Wieringen en David Schreurs hebben dit concept bedacht, in samenspraak met de Canadese songwriter Vince Degiorgio. Uiteraard, zegt ze, gaan ze door in deze richting. 'We hebben er welbewust voor gekozen, want je krijgt zo een homogener geheel en dat communiceert lekker. Maar uiteindelijk is de muziek het belangrijkste en wij vinden dat retrogeluid, die ouderwetse samples met die moderne beats, gewoon tof.'

Ze heeft altijd van lichte muziek gehouden en wist die als 11-jarige al met een jazzy geluid te brengen, toen ze tijdens een schoolvoorstelling Dream a Little Dream of Me uit 1931 zong. Waar die voorkeur vandaan komt - ze heeft geen idee. Feit is dat ze opgroeide met de klassieke muziek die haar vader vaak draaide en het pianospel van haar moeder, die werken ten gehore bracht van Chopin tot Richard Clayderman. 'Als klein meisje huppelde ik op haar gepingel, zeg maar.'

Haar ouderlijk huis stond aan de Rozengracht in Amsterdam, waar ze een links georiënteerde opvoeding kreeg, zonder badkamer en centrale verwarming. De familie Van der Leeuw poetste tanden in de keuken, met daarin een gaskachel en zelfgetimmerde houten stoelen. Haar vader is half Nederlands, half Duits; haar moeder had een Creools-Javaanse vader en een Indiaans-Chinese moeder, die eerst in Suriname woonden, toen verhuisden naar Aruba en daarna naar Nederland.

Je moeder is op haar 13de vanuit Aruba naar Nederland gekomen, heeft ze nog muziekinvloeden meegenomen uit die contreien?

'Ik vind het altijd lastig om goed uit te leggen wat de invloed van mijn moeders cultuur op mij is geweest. Ik heb de indruk dat zij op Aruba al aan de westerse kant was. Mijn opa werkte op de olieraffinaderij op Aruba - volgens mij was dat een goeie baan. Mijn grootouders wilden per se dat mijn moeder Nederlands sprak, ze praatte alleen op straat Papiaments. En toen ze in Nederland kwam, heeft ze haar accent snel afgeleerd. Ze is verwesterd en ik ben westers opgevoed. Wat ik heb meegekregen van Aruba is het koken; bij ons thuis werd veel rijst met kip gegeten.'

En hoe zat het met de muziek?

'Mijn moeder zong kinderliedjes in het Papiaments. En altijd als er muziek opstond met een beetje reggae erin of zo, zei ze: met je heupen dansen! Dan ging ze het voordoen en als ik haar nadeed, zei ze: hieraan kun je zien dat je buitenlands bent.'

Ben je weleens op Aruba geweest?

'Vorig jaar voor het eerst. Ik werd 30 en dacht: nu moet ik het gezien hebben. Het was een bijzondere reis. Ik nam mijn moeder mee en toen heb ik haar oude huis gezien, het was een lelijke kruidenierswinkel geworden. Ik vond het grappig om te zien hoe die vrouwen eruitzien, dat herken ik wel, die grote billen. Ik dacht: mijn lichaam is ook zo.'

Antilliaanse mannen vinden dat mooi, toch?

'Ja, dat heb ik zelfs in Nederland. Elke vrouw met dikke billen weet: Antillianen houden hiervan. En toen ik op Aruba kwam, had ik ook meteen door: hé, mijn uiterlijk wordt hier gewaardeerd. Heerlijk.'

Terug naar je carrière. Dacht je tijdens die schoolvoorstelling op je 11de al: ik wil zangeres worden?

'Dat is op dat moment begonnen en het is nooit meer weggegaan.'

Jongens willen voetballer worden en meisjes prinses, maar dat verdwijnt op een gegeven moment. Bij jou dus niet.

'Nee, het verdween niet. Ik heb zangles genomen en toen werd al snel duidelijk dat ik beter was dan de rest. Het is stom om dat van jezelf te zeggen, maar nu mag het wel, vind ik. Ik had talent. Ik ging snel vooruit en werd fanatiek. Ik wilde graag de beste zijn.'

Tegen Viva heb je ooit gezegd dat je ouders zijn gescheiden, waarna jij tijdens je puberteit in een donkere periode terechtkwam.

Haar gezicht wordt strak: 'Ik wil niet uitweiden over de echtscheiding van mijn ouders, ik vind het niet relevant. Ik kan mijn leven heel goed uitleggen zonder dat.'

Is zingen in die periode van je leven een houvast geweest?

'Pubers zijn heel erg bezig met: wie ben ik, wat stel ik voor. En in het zingen stelde ik wat voor. Daarin kon ik uitblinken, daarin was ik een tien.'

Was je tijdens je puberteit de kluts kwijt?

'Nee.'

Schaam je je ergens voor? Je hebt in dat Viva-verhaal verteld over blowen en drinken en in latere interviews viel dat ineens heel erg mee.

'Ik was gewoon een ontzettende puber. Ik was onzeker en in het zingen voelde ik me zeker. Zangles was een rustpunt voor me. Elke vrijdagmiddag om vijf uur leefde ik enorm op. Al het andere veranderde - je wordt vrouw, je ontdekt jongens, blowen inderdaad - maar het zingen was de stabiele factor.'

Je zat op het Barlaeus Gymnasium en daar vertelde je niet dat je op zangles musicalliedjes zong, toch?

'Nee, dat was niet zo cool. Je moest Nirvana mooi vinden, weetjewel. Alles wat deprimerend was, was cool. Ik luisterde naar Mariah Carey, maar dat deed ik stiekem. Pas veel later dacht ik: ik houd gewoon van blije muziek.'

Je hebt jazz en zang gestudeerd aan het conservatorium. Daarna ging je lesgeven bij zangcoach Babette Labeij en je zat onder andere in het achtergrondkoor van Kinderen voor kinderen. Wanneer kwam het moment dat je dacht: ik wil meer?

'Dat was heel duidelijk. Ik kreeg van Babette alle ruimte om te groeien, maar ik merkte dat ik niet erg vooruitkwam. Ik kon als zangeres veel aan, ik zong jazz, r&b, musicalachtig, maar ik had geen duidelijke richting. En op een dag kwam Back it up voorbij.'

Het liedje was in eerste instantie niet voor jou bedoeld; Jan van Wieringen en David Schreurs wilden dat je alleen de demo zou inzingen.

'Precies. Maar dat nummer maakte iets in mij wakker dat ik nooit eerder bij mezelf had gehoord. Ik had altijd wel een jazzy sound gehad, maar ik wilde liever pop maken en in dat nummer kwam alles samen. Toen kwam het besef: dit is de muziek die ik kan en wil maken. Ik had alleen het gevoel dat ik geen recht had op dat nummer, ik was geen artiest, ik had geen band, ik was niks.'

Waarom dacht je zo laag over jezelf?

'Ik vond Back it up zó goed, ik dacht: dit is voor iemand als Lily Allen, een internationale artiest. Maar stiekem had ik de hoop: hiermee kan ik doorbreken, waaaah! Het leek ineens heel dichtbij.'

In de zomer van 2009 kwam het nummer uit en al gauw werd het op 3FM uitgeroepen tot megahit. Zij en haar producers beseften dat de retrosound het handelsmerk moest worden van de zangeres die intussen was omgedoopt tot Caro Emerald. Waarom haar nostalgische geluid en verschijning zo populair werden, kan ze steeds minder goed verklaren. 'Ik weet het niet', zegt ze. 'Ik weet alleen dat er vroeger ook al mooie muziek werd gemaakt en het leuk is die opnieuw uit te vinden. Dit past bij me.'

Je speelt op het podium de ongenaakbare diva, hè?

'Dat is een uitvergroting van wat ik altijd al in me heb gehad. Het is heel erg natuurlijk wat ik doe. Ik heb niet het gevoel dat ik een rol sta te spelen.'

Je voert geen act op?

'Nee, helemaal niet.'

Je bedoelt: jij hebt al een beetje een diva-look.

'Het is grappig: dat heb ik al mijn hele leven. Als ik op straat loop, vinden mensen altijd dat ik er arrogant of hautain uitzie. Dat komt van pas op het podium.'

Ben je buiten je optredens nog gewoon Caroline?

'Ja. Maar als ik uitga, trek ik ook een jurk aan. Ik ben een jurkjesvrouw, ik heb een klassieke stijl en die versterk ik als zangeres. Op het podium draag ik kleren die ik in het dagelijks leven niet aan durf - dat is mijn kleinemeisjesdroom en het is de magie van een optreden. Dit is wat ik altijd heb gewild.'

Je bent plotseling mega-succesvol geworden. Ben je niet bang dat het in één klap mega-afgelopen kan zijn?

'Als het ineens afgelopen zou zijn, zou ik dat heel erg vinden omdat ik zou twijfelen of ik het echt kon of dat het een toevalstreffer was. Maar uiteindelijk heb ik verdomme dan wel fantastische dingen meegemaakt. Ik vind nog steeds dat je niet te veel mag verwachten van het leven; alles wat je krijgt, is je gegund.'

Je wilt het nog steeds bijzonder vinden wat je overkomt?

'Ja. En nu het tweede album bijna uitkomt, denk ik: hopelijk kunnen we het nog een keer. Natuurlijk hebben we een enorm bereik, maar als het geen goed album is, worden we keihard afgestraft.'

Het is bijna alsof je er rekening mee houdt dat het ook weer afgelopen kan zijn.

'Tuurlijk, dat is een prettige manier van denken. Ik vind het verfrissend om nog steeds onzekerheid te voelen.'

Mocht het succes stoppen, dan heb je de afgelopen jaren maar mooi gehad.

'Hoe leuk is dat? Wie maakt dat nou mee?'

WIE NIET WAAGT, DIE NIET WINT

Caro Emerald gaat proberen na Europa de Verenigde Staten voor haar muziek te interesseren. In januari heeft ze haar eerste Amerikaanse optredens in Los Angeles en New York. 'Het zou zonde zijn als we het niet probeerden', aldus Emerald. 'We hebben in Amerika via iTunes al 18 duizend albums verkocht zonder dat we er iets voor hebben gedaan.'

Haar producers Jan van Wieringen en David Schreurs bewerken de Amerikaanse markt met hun eigen platenlabel Grandmono Records, dat ze in 2009 speciaal voor Emeralds debuutsingle Back it up oprichtten. Ze krijgen hulp van een Amerikaans team dat de markt goed kent. 'Het staat nog in de kinderschoenen, maar wie niet waagt, die niet wint', zegt Emerald.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden