'Wat het Syrische volk wordt aangedaan, valt niet te bevatten'

Ze was ooit de lieveling van het regime van de Assads in Syrië, maar nu is de beroemdste zangeres van haar land de zingende stem van het verzet: 'Alle tronen zijn kapotgeslagen, laat het een les zijn.'

Angst? Natuurlijk kent ze angst, zegt de Syrische zangeres Asala Nasri. Sinds de 'Nachtegaal van het Midden-Oosten' na protestliederen tegen Bashar al-Assad in ongenade is gevallen bij het regime dat haar altijd op handen heeft gedragen, wandelt Nasri als 'de Stem van de Revolutie' met een lijfwacht over straat. In Egypte, waar zij woont, en ook in Amsterdam, haar uitvalsbasis voor een concertreeks in Nederland.

'Maar angst is geen enkele Syriër vreemd', zegt Asala in de lobby van het Amsterdamse Amstel Hotel, waar zij zich beweegt te midden van een diva-achtige entourage, waaronder die man met het oortje.

'Angst is het basale levensgevoel in Syrië, en niet alleen nu, tijdens de revolutie. Het is je uitgangspunt, van waaruit je je leven probeert te leiden. Je ziet nu wat het voor verschrikkelijke gevolgen heeft als een deel van het Syrische volk de angst van zich afschudt, en hoe terecht die angst dus was. Maar ik heb geen moment getwijfeld over welk standpunt ik als artiest moest innemen.' Tegen Assad dus, in niet mis te verstane liedteksten die nu rondgaan op YouTube en Facebook.

De schok in haar thuisland was groot. Nasri was in haar carrière bijna vergroeid met de familie waarvan zij de naam niet meer wenst uit te spreken. 'Het regime', zegt Nasri nu. Of: 'De leider van het land.'

Kind in een rolstoel

De eerste hoofdstukken uit het levensverhaal van Asala Nasri (42) zijn huiveringwekkend. Als kind van vier, de dochter van de Syrische componist en zanger Mostafa Nasri, kwam Asala door ziekte in een rolstoel terecht. De Syrische president Hafez al-Assad, de vader van de huidige leider Bashar, nam het kind van de gewaardeerde zanger onder zijn hoede: hij bood aan behandeling te betalen waardoor zij kon genezen.

Asala, gezegend met een goddelijk kinderstemmetje, genas inderdaad en mocht haar eeuwige dankbaarheid tonen in patriottische liederen, die zij vanaf haar zesde opvoerde bij nationale feestelijkheden. 'Voor Syrische artiesten was het normaal te zingen over het land en de leiders, maar niemand die zo veel landenliedjes heeft gezongen als ik.' De staatstelevisie zond de optredens van de jonge Asala rechtstreeks uit en maakte van haar de glorieuze en breed geliefde zangeres en kindster van de natie.

Op latere leeftijd richtte Nasri zich op het klassieke Arabische liederenrepertoire, een genre waarmee zij groot werd in het hele Midden-Oosten.

Dankzij de donkere klankkleur van haar stem en haar fantastische ademhalingstechnieken werd zij wel vergeleken met grote zangeressen als Fairuz en Oum Kalthoum. Zij ontgroeide haar thuisland en vestigde zich na haar huwelijk met de Palestijnse filmmaker Tarek al Aryaan in Egypte, van waaruit zij de hele Arabische regio toezong. Nasri werd een van de diva's van de Arabische muziek, en richtte zich later met gelikte popmuziek tot een jongere doelgroep.

Egyptische revolutie

In Caïro bevond haar kinderrijke gezin zich ineens middenin de Egyptische revolutie. Als ooggetuige van de Arabische lente wist Asala wat haar te doen stond toen de revolte overwaaide naar haar moederland. 'Toen na dag drie van de onlusten in Syrië bleek dat het regime zich met geweld keerde tegen de bevolking, heb ik mij onmiddellijk uitgesproken. Ik zong een lied ter ondersteuning van de revolutie en stuurde dat rond via de sociale media.' Haar lied 'Als de troon kon spreken' was een rechtstreekse waarschuwing voor Bashar al-Assad. De tekst: 'Alle tronen zijn kapotgeslagen, laat het een les zijn. We zijn altijd stil geweest over de onrechtvaardigheid. Zeg niet dat je het niet hebt geweten. We luisteren niet meer naar je. Je misdaden zullen je niet meer helpen.'

Nasri was de eerste artiest die de revolutie steunde en in die rol bleef zij eenzaam. 'In Egypte en Tunesië schaarden zangers en kunstenaars zich achter het protest. Niet in Syrië. De angst is te groot.'

Het kwam haar duur te staan. Bedreigingen bereikten Caïro, haar eigen broer keerde zich in de Syrische media tegen haar. Nasri: 'Mij werd ondankbaarheid verweten. Ik had mijn hele carrière aan het regime te danken. Naar mijn mening heb ik Syrië daar veel voor terug gegeven. Maar eigenlijk speelt mijn carrière helemaal geen rol.'

Ze trekt driftig aan een elektronische sigaret. 'Het is de plicht van ieder mens zich af te zetten tegen iemand die zijn eigen menselijkheid is verloren. Wat het Syrische volk wordt aangedaan, is niet te bevatten. De wereld staat er stil.'

Over de toekomst van haar land durft Nasri geen voorspelling aan. 'Maar ik zie een kentering: de campagne die tegen mij is gevoerd, wordt minder. De bedreigingen nemen af. Hoe harder het regime optreedt, hoe meer kinderen er worden vermoord, hoe meer Syriërs zich tegen de leider zullen keren. De Syriër heeft inmiddels andere dingen aan zijn hoofd dan Asala Nasri.'

Asala Nasri treedt in Nederland op voor het Arabische muziekevenement Souk, met oa Holland Symfonia, het Nationale Ballet en Moss. Vanavond: De Doelen Rotterdam. Verder: Souk.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden