Rondvraag

Wat heeft Beatrix betekend? 'Juliana was een mevrouw, Beatrix een manager'

Maandagavond maakte Beatrix bekend per 30 april af te zullen treden als staatshoofd en het stokje dan over te dragen aan haar zoon Willem-Alexander. Wat heeft koningin Beatrix betekend? Een rondgang. 'Beatrix heeft het koningschap in ere hersteld.'

Beeld ANP

Brandpunt-journalist Fons de Poel maakte de uitzending Het Merk Beatrix, die gisteren werd uitgezonden bij de KRO.
'Beatrix heeft het koningschap in ere hersteld. Ik heb ooit een uitzending voor Profiel gemaakt, De Doctrine Beatrix, over onder andere haar strakke regie en controle over de beeldvorming rond het Koninklijk Huis. Nederland is natuurlijk niet zo'n monarchistisch land, het koningshuis bestaat pas 200 jaar. Het is bepaald geen diep ingesleten traditie, dus des te knapper is het dat zij het koningschap zo doorstaan heeft.

'Al heel jong was Beatrix erg gedreven om iets van haar ambt te maken. Lubbers heeft ooit gezegd dat ze heel enthousiast haar jas ophing toen ze aan de slag mocht gaan en het stokje van haar moeder overnam. Beatrix' jeugd was geruisloos; geen drank, geen foute vriendjes. Voor Willem-Alexander moet dat wat moeilijker zijn geweest. Veel vriendinnetjes werden afgewezen. Het moesten vooral geen meisje zijn die ooit een stukje kauwgom uit de Hema hadden gestolen.'

Beeld ANP

Journalist Wouke van Scherrenburg:
'Beatrix was voor mij een ongelofelijk krachtige powervrouw. Ik heb enorm veel respect voor haar. Ik zie haar nog lopen in de Bijlmer na de vliegramp daar.

'Natuurlijk heb je altijd die discussies over het nut van het koningshuis. Terecht ook wel. Het is duur, duur, duur. Ik ben ook niet zo'n koningshuis-aanhanger, hoor. Maar in lastige tijden is het iets waar je je op kunt richten. Het is een verbindende factor, zeker in polariserende tijden. Het is niet voor niets dat mensen rijen dik staan te wachten op Prinsjesdag om haar te zien.'

Premier Rutte (links) kust Wouke van Scherrenburg bij 1 voor de Verkiezingen, op 3 september vorig jaar.Beeld Martijn Beekman / de Volkskrant.

Michiel Zonnevylle, voorzitter van de Bond van Oranjeverenigingen:
'De koningin of koning in ons land maakt grondwettelijk deel uit van de regering. Het is een vaste waarde. Als het kabinet wisselde, stond zij daar altijd op de trappen. De rust zelve in een versplinterde samenleving. Het is bewonderenswaardig hoe zij invulling heeft gegeven aan haar ambt.

'Er wordt altijd wat neerbuigend gedaan over het feit dat haar rol ceremonieel is. Die symbolische rol is ook al een hele klus hoor. Je staat constant in de aandacht.'

Michiel Zonnevylle (midden)Beeld ANP

Justine Marcella, hoofdredacteur Vorsten Royale:
'Beatrix is de perfectionistische koningin. Wij waren met Vorsten mee op staatsbezoek in Brunei afgelopen week. Het verbaasde mij hoe zij tot in de kleinste details weet wat wanneer gaat gebeuren. En als iemand op de verkeerde plek staat, grijpt ze in ook. Ze is nog steeds niet op foutjes te betrappen. En daar heeft ze ook niet op gewacht.

'Met Beatrix aan het hoofd is de monarchie verzakelijkt. Waar Juliana de mevrouw was, was Beatrix de manager. In Juliana's tijd waren er wat affaires die geen gouden randje verdienden. Beatrix heeft het koningshuis weer tot een sterk instrument gemaakt. Net als Willem-Alexander is ze goed met mensen. Ze is natuurlijk lang getrouwd geweest met een diplomaat.'

ArchiefBeeld ANP

Journalist Jan Kuitenbrouwer
'In aanloop naar het huwelijk van Beatrix en Claus heerste er smeulend ongenoegen. Confrontaties tussen politie en verschillende krakerbewegingen hingen in de lucht. En ik mocht als 23-jarig broekie voor de Haagse Post de straat op om een reportage te maken.

'Ik was op dat moment wel sympathisant met de demonstranten. Werkte bij de HP hè, dus idealistisch. Voor mijn gevoel had de monarchie aan waarde verloren, was het moreel failliet en achterhaald. Ik begreep dus de onvrede, omdat er met de troonwisseling een nieuw hoofdstuk werd toegevoegd aan dat instituut.

Uiteindelijk heeft Beatrix me wel weten te overtuigen. Ze was zeer ambitieus en getalenteerd. Het is eigenlijk jammer dat ze haar tijd en talent niet in een andere zaak heeft gestopt.'

Beeld ANP

Oorlogsverslaggever Arnold Karskens
'In 1980 was ik zelf kraker, dus de leuzen 'Trix is niks' en 'Geen woning, geen kroning' zijn mij welbekend. Ik ben tegen de monarchie. Het is een ondemocratisch instituut.

'Er klinkt wat mij betreft te weinig kritiek op het koningshuis. Beatrix' vader was lid van de SS en de SA, Claus zat bij de Hitlerjugend en de vader van Máxima was betrokken bij de militaire junta van Jorge Videla. Niet dat Beatrix daar iets aan kan doen, maar zulke punten moeten uit journalistiek oogpunt wel aangestipt worden. Ook op dit soort dagen.'

Arnold KarskensBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden