Analyse

Wat hebben de Talibanstrijders aan de Amerikaanse wapens die ze veroverden?

Patrouillerende Talibanstrijders in de Afghaanse hoofdstad Kabul.  Beeld Rahmat Gul / AP
Patrouillerende Talibanstrijders in de Afghaanse hoofdstad Kabul.Beeld Rahmat Gul / AP

Als gevolg van de implosie van het Afghaanse regeringsleger hebben de Taliban een heel arsenaal aan Amerikaanse wapens en voertuigen in handen gekregen. Maar hoeveel kunnen ze daarmee doen? ‘Als je geen onderhoudspersoneel hebt, is de levensduur heel kort.’

Het moet een bittere pil zijn voor de Amerikanen: Talibanstrijders die in Kabul triomfantelijk rondrijden in de Humvees en andere militaire voertuigen die de Verenigde Staten aan het Afghaanse leger hebben geleverd. Door de implosie van het regeringsleger hebben de Taliban opeens een groot aantal moderne Amerikaanse wapens in handen gekregen.

Bij hun terugtrekking uit Afghanistan hebben de Amerikaanse troepen de afgelopen maanden een deel van hun wapens weggehaald uit het land en ander oorlogstuig onklaar gemaakt, maar ze hadden er niet op gerekend dat het door hen bewapende Afghaanse leger zich zonder slag of stoot zou overgeven aan de Taliban.

Die profiteren nu van de tientallen miljarden dollars aan wapens die de VS na het verdrijven van de Taliban in 2001 aan het Afghaanse regeringsleger hebben geleverd. Hoeveel wapentuig de Taliban in handen hebben gekregen valt moeilijk te zeggen, maar volgens Amerikaanse media zou het gaan om duizenden voertuigen (zoals Humvees en extra gepantserde voertuigen tegen bermbommen), plus enkele tientallen helikopters en ScanEagle drones. Daarnaast hebben de Taliban een enorme hoeveelheid wapens, zoals M-16 aanvalsgeweren, communicatieapparatuur en nachtkijkers weten te bemachtigen.

Munitie

Volgens Dick Zandee, defensie-expert bij Instituut Clingendael, gebeurde hetzelfde bij de opmars van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) in Irak. ‘Ook IS kreeg allerlei Amerikaanse wapens in handen toen hele divisies van het Iraakse leger op de vlucht sloegen’.

Michael McCaul, de Republikeinse ondervoorzitter van de buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden, waarschuwde afgelopen week dat de Taliban met hun buitgemaakte wapens een groot gevaar vormen voor de VS en andere landen.

Zandee betwijfelt dat. ‘De Taliban hebben geen ambities om militaire operaties tegen andere landen uit te voeren, ze willen de macht over hun eigen land consolideren’, zegt hij. ‘De vraag is bovendien, net als destijds bij IS, wat ze met die wapens aankunnen’, zegt Zandee. ‘Hoeveel munitie ze hebben weten buit te maken? Dat is moeilijk te zeggen. Zodra ze door de voorraad munitie heen zijn, hebben ze niets meer aan de wapens. En kunnen ze die moderne wapens die ze in handen hebben gekregen wel bedienen?’

Zandee vraagt zich ook af hoe modern het materieel is dat de Taliban in handen hebben gekregen. ‘Ik denk niet dat de Amerikanen het Afghaanse leger de meest geavanceerde apparatuur en wapensystemen hebben geleverd.’

Ook van de Amerikaanse helikopters die de Taliban nu hebben, waaronder Black Hawks, zullen ze volgens Zandee niet erg lang plezier hebben, als ze al mensen hebben die de helikopters kunnen bedienen. ‘Mogelijk zullen ze proberen mensen uit de Afghaanse Nationale Strijdkrachten te dwingen die helikopters te vliegen, maar dan nog zitten ze met het probleem dat die toestellen uiterst gevoelig zijn. Ook onze helikopters in Uruzgan hadden last van de extreme hitte en het opwaaiende zand. Ze moesten om de haverklap worden onderhouden. Als je geen getraind onderhoudspersoneel en onderdelen hebt, is de levensduur heel kort’.

- Beeld -
-Beeld -

Zand in de motor

De Taliban kunnen de wat simpeler wapens uit hun buitgemaakte arsenaal volgens hem wel goed gebruiken tegen de troepen van Ahmad Massoud in de Panjshir-vallei, de enige streek in Afghanistan die de Taliban nog niet onder controle hebben weten te krijgen. ‘Maar ook dat is een riskante operatie, omdat Massouds troepen alle toegangswegen tot het onherbergzame gebied beheersen. Als ze antitankwapens hebben, hebben de Taliban ook weinig aan hun nieuwe pantservoertuigen’.

Amerikaanse Congresleden maken zich zorgen dat de Taliban wapentuig dat ze hebben bemachtigd zullen doorspelen aan jihadistische groeperingen in andere landen. Maar ook dat betwijfelt Zandee. De vraag is ook of die er veel aan zouden hebben. ‘Groeperingen als IS kunnen niet zoveel met een tank of een pantserwagen. Bovendien, hoe krijg je zo’n gevaarte naar de Sahel, of zelfs de straten van een Europese stad? Je zag IS er in Mosul op het plein een rondje mee draaien, maar verder hadden ze er niet veel aan.’

In het Pentagon wordt volgens de Amerikaanse media ook gesproken over mogelijke bombardementen om de gevaarlijkste wapens die zijn achtergebleven alsnog te vernietigen. Zandee sluit niet uit dat de VS dat zullen proberen, al zitten er wel haken en ogen aan, ook politiek gezien. ‘Als de Amerikanen niet meer de controle hebben over het Afghaanse luchtruim, zoals ze nu hebben, wordt het een vrij ingewikkelde operatie waarbij je van alles moet inschakelen. Het is de vraag of ze daar nog zin in hebben, nu ze zich na twintig jaar hebben teruggetrokken uit het land.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden