Wat gaat Amerika's 'brekebeen' Joe Biden doen?

Gaat Joe Biden het doen? Nu Hillary Clinton al campagne voert in Iowa en drie Republikeinse kandidaten zich hebben aangemeld, rijst de vraag: durft vicepresident Biden het op te nemen tegen de Clinton-machine? Amerika's op een na machtigste man heeft echter, behalve zijn imago, de historie niet mee. De laatste keer dat een vicepresident ook president werd, was 27 jaar terug.

Obama en Biden in juli 2014 in de Oval Office.Beeld White House Photo

'Ik heb nog genoeg tijd', zei Biden dinsdag, de dag nadat Clinton haar kandidatuur had bekendgemaakt. Omdat andere serieuze kandidaten dreigen af te haken bij de Democraten, zoals de liberale senator Elizabeth Warren, wordt Biden nu bestookt met vragen over zijn toekomst. Traditioneel is de vicepresident de favoriet in de regerende partij om het stokje over te nemen. Maar Biden weet al jaren, door de mogelijke kandidatuur van Clinton, dat die regel niet opgaat voor 2016.

Hoewel hij 36 jaar senator was, twee keer tot vicepresident werd gekozen en een niet onbelangrijke factor was bij het doorvoeren van president Obama's binnenlandse agenda, wordt Biden door menigeen niet serieus genomen. Niet zelden wordt er in Washington lacherig gereageerd, met name door de politieke commentators, als een mogelijke Biden-kandidatuur ter sprake komt.

Deels heeft de 72-jarige oud-senator uit Delaware dat aan zichzelf te danken. Want niet zijn intensieve bemoeienis met de strategie in Afghanistan, de hervorming van het belastingstelsel of de begrotingsperikelen trokken in de afgelopen acht jaar de aandacht. Maar vooral zijn talrijke 'gaffes' (blunders), variërend van versprekingen tot kolderieke optredens. Elke krant of weekblad, van Time tot Politico, heeft wel een top 10 van Bidens gaffes.

Biden en Clinton in 2013 in overleg tijdens een conferentie in Washington. Het tweetal is goed bevriend met elkaar. Clinton overlegde regelmatig met Biden in zijn privé-woning toen zij minister van Buitenlandse Zaken was.Beeld White House Photo
Omdat Biden nog geen besluit heeft genomen over een kandidatuur, is Obama zuinigjes met het uitspreken van zijn steun voor Hillary Clinton.Beeld White House Photo

Afgestraft

Vorige week was het weer raak. Op een bijeenkomst in de Britse ambassade, waar oud-burgemeester Michael Bloomberg van New York een hoge onderscheiding kreeg, pakte hij de speen af van Bloombergs kleinzoon. Op Twitter werd Biden meteen genadeloos afgestraft, nadat Bloombergs dochter een foto had geplaatst op Facebook. 'Wat moet een jongen doen als de vicepresident je speen afpakt?', vroeg ze zich af bij een foto van Amerika's vicepresident met een speen in de mond.

En dat terwijl Biden al twee maanden geridiculiseerd wordt, ook in de serieuze media, vanwege zijn tenenkrommende 'massage-optreden'. Tijdens de benoeming van de nieuwe Defensie-minister Ash Carter, is te zien hoe Biden Carters zenuwachtige vrouw op haar gemak probeert te stellen. 'Iemand met wit haar die luistert naar de naam Joe Biden heeft teveel naar House of Cards gekeken', oordeelt de website The Daily Beast. 'Of hij doet auditie voor Scandal', de politieke hitserie van ABC over schandalen in Washington.

Stijl

'Bidenisme', zo wordt zijn manier van politiek bedrijven onderhand genoemd. Een stijl die Obama er niet van weerhield om de politieke veteraan, voorzitter van de machtige senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken, in 2008 te kiezen als zijn tweede man. 'Het enige wat ik niet zal veranderen, is mijn stijl', zei Biden twee jaar terug in een lijvig profiel van de politieke website Politico. De vraag was of Amerika in 2016 eindelijk gereed was om 'iemand met zo'n mond' te kiezen als president.

Biden: 'Ik weet heel goed waarin ik geloof. Ik ben overtuigd van mijn kennis. En ik zal de dingen blijven zeggen zoals ik ze zeg. Als het de mensen bevalt, prachtig. En als het ze niet bevalt, begrijp ik het.' Biden moet nu goed afwegen of een derde gooi naar het presidentschap wel zin heeft. Sinds 1972 werd hij zes keer achter elkaar herkozen in de Senaat, met vaak meer dan 50 procent van de stemmen. Maar zijn twee pogingen om de Democratische nominatie te winnen, in 1998 en 2008, waren een drama. In 2008 stapte hij al na de eerste voorverkiezing, de caucus in Iowa, uit de race. Hij werd vijfde.

Obama en Biden tijdens een vergadering in 2014 van de Nationale Veiligheidsraad in de Situation Room van het Witte Huis.Beeld White House Photo

Peilingen

Een probleem voor hem is ook dat hij vist in dezelfde vijver als Clinton: arbeiders en de middenklasse. Ook zijn hoge leeftijd kan tegen hem gebruikt worden. De voortekenen zijn ook niet goed. In de meeste peilingen staat Biden sinds begin dit jaar op de tweede of derde plaats, met tussen de 10 en 15 procent van de Democratische kiezers. Clinton is met rond de 60 procent al maanden de onbetwiste favoriet.

Biden moet ook opboksen tegen de politieke traditie in de VS dat vicepresidenten niet altijd serieus worden genomen. Gerald Ford, die president Nixon na Watergate opvolgde, haalde in 1976 direct bakzeil tegen Jimmy Carter. Walter Mondale, vicepresident onder Carter, redde het op eigen houtje ook niet in 1984. Hij won slechts één staat, zijn eigen Minnesota.

Vader George Bush lukte het wel in 1988 maar hij werd een one term-president. Al Gore, vicepresident onder Bill Clinton, vond zijn Waterloo in 2000 toen hij in Florida slechts 538 stemmen tekortkwam. En Dick Cheney besloot na acht jaar de tweede man te zijn geweest van George W. Bush, af te haken vanwege zijn zwakke gezondheid. En omdat hij inzag dat hij toch geen enkele kans zou maken.

Biden zegt dat hij het de komende maanden nog veel te druk heeft om een besluit te nemen. 'Als je president wil worden, moet je er helemaal voor gaan', zei hij dinsdag. 'En daar ben ik nog niet aan toe, als ik er ooit aan toe zal zijn.' Het zijn wel héél veel slagen om de arm. Voor de goede lezer: hij gaat het niet doen.

Biden kijkt toe hoe president Obama overlegt met zijn adviseurs. De vicepresident bemoeide zich in Obama's eerste termijn vooral met de terugtrekking uit Irak en de nieuwe strategie in Afghanistan.Beeld White House Photo
Vicepresident Biden maakt een grapje met actrice Julia Louis-Dreyfus, bekend van Seinfeld. De actrice, die Amerika's vicepresident speelt in de hitserie VEEP, zit aan het bureau van Biden in het Witte Huis.Beeld White House Photo
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden