nieuws Brexit

Wat gaan de Britten doen met zes maanden extra Brexituitstel?

Theresa May koestert nog steeds hoop dat een ‘Halloween-Brexit’, op de nieuwe datum 31 oktober, kan worden voorkomen. Na weer een lange Brusselse nacht liet ze de Lagerhuisleden weten dat een ordentelijke Brexit voor de zomer haalbaar is, als ze haar deal vóór 22 mei goedkeuren. Niets wijst daar echter op, waardoor het eiland zich zal moeten opmaken voor deelname aan de Europese verkiezingen.

Het uitstel van een half jaar is misschien net genoeg tijd voor een tweede referendum, hopen tegenstanders van de Brexit. Beeld Reuters

Wederom was een Europese top een vernedering voor de Britse delegatie, gesymboliseerd door de – ongetwijfeld goedbedoelde – brief waarin Donald Tusk de Europese leiders verzocht het Verenigd Koninkrijk niet te vernederen. Eenmaal terug op Britse bodem kreeg premier May, na het afleggen van haar verklaring in het Lagerhuis, van de Conservatieve brexiteer Bill Cash te horen dat ze moet aftreden. May had met zoveel woorden beloofd op te zullen stappen bij een verlenging die 30 juni passeert.

May blijft geloven in een akkoord. Een bewindsman noemde het sluiten van een deal met Labour-leider Jeremy Corbyn donderdag een ‘uitdaging’, wat zoveel betekent als vrijwel onmogelijk. Minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt bemoeilijkte de opgave door te beweren dat een opvolger van May elke afspraak met Labour ongedaan kan maken, hetgeen precies is wat Corbyn vreest. Door het uitstel met een half jaar is de druk bij de onderhandelingen met de oppositie bovendien weggesijpeld.

Het uitstel biedt verschillende partijen nieuw perspectief. Zo is er ineens tijd genoeg om May weg te krijgen, een referendum te organiseren en het verblijf van Nigel Farage als europarlementariër in Straatsburg te verlengen. Uitstel roept, naast frustratie bij gewone Britten, woede op in de regeringsfractie. Bij een stemming eerder deze week hadden liefst 96 Tories tegen een nieuwe verlenging van de Brexitdeadline gestemd, terwijl tachtig zich van stemming onthielden, onder wie enkele ministers.

Brexit Party

Een belangrijk moment zullen de lokale verkiezingen van 2 mei zijn. De verwachting is dat de Conservatieven een klap van hun kiezers zullen krijgen, waarna er weer een extra stok is om de premier mee te slaan. Onder de Conservatieve stemmers heerst een grote voorkeur voor een akkoordloos vertrek uit de EU, maar daar wil May niet aan, ondanks voorbereidingen die zeker 4 miljard pond hebben gekost. Tegelijkertijd willen andere lidstaten de Britten niet uit de unie zetten.

Bijzonder interessant zullen drie weken later de Europese verkiezingen worden. Ook hier zullen de Conservatieven – en Labour – veel stemmers verliezen aan zowel Ukip als de nieuwe Brexit Party van Nigel Farage. In het voordeel van deze partijen werkt het evenredige kiesstelsel dat Brussel hanteert. Als tegenwicht tegen de populistische partijen zal de 78-jarige Stanley Johnson, vader van Boris en voormalig topambtenaar in Brussel, zich namens de Conservatieve Partij kandidaat stellen.

Trots inslikken

Het middellange uitstel is met genoegen ontvangen bij de nieuwe Independent Group en andere voorstanders van een People’s Vote, zoals ze een herkansingsreferendum noemen. Oud-Lagerhuisvoorzitter Betty Boothroyd (89) heeft zich ook in de strijd gegooid. Het organiseren van een nieuw referendum duurt ongeveer een half jaar. Er zal nu vooral druk worden uitgeoefend op Corbyn. Als Mays deal blijft haperen, kan er een scenario komen waarbij de keuze resteert tussen een referendum en het intrekken van artikel 50.

Dat laatste begint een serieuze optie te worden. Radiopresentator Nick Ferrari, een bekend Brexitvoorstander, verklaarde onlangs genoeg te hebben van het vermoeiende proces. ‘Laten we verdomme blijven en onze energie op andere zaken richten’, verzuchtte hij. Ook de pro-Brexit commentator Peter Oborne is het zat: ‘We moeten onze trots inslikken en ons bedenken.’ Ian Dunt, auteur van het boek Brexit: What The Hell Happens Now?, beweerde dat voor het eerst sinds het referendum de kans groter is dat de Brexit níét doorgaat dan wel.

De Britse politiek gaat nu twee weken met reces. ‘Iedereen moet even op zijn eigen manier rust nemen’, meldde een woordvoerder van 10 Downing Street. Het beste regeringsvoorstel sinds tijden.

Lees meer over de Brexit

Weer is de Brexit uitgesteld. De Europese leiders geven de Britse premier May tot en met 31 oktober de tijd om de steun van het Lagerhuis te krijgen voor een ordelijk vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. 

De EU accepteert knarsetandend uitstel op uitstel van de Brexit, waardoor ook het nieuwste verzoek van May om later uit de EU te stappen wordt ingelost. EU-leiders willen niet de bad guys zijn die de Britten definitief uit de Unie duwen.‘Londen durft niet te springen, Brussel niet te duwen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.