Opinie

'Wat G500 ook beweert, jongerenbelangen bestaan niet'

G500 stelt dat de politiek meer oog moet krijgen voor de belangen van jongeren. Maar die bestaan helemaal niet, concludeerde Chris Aalberts, die erop promoveerde. 'Alleen sommige hoog opgeleide jongeren willen de sociale zekerheid wijzigen, laag opgeleide jongeren niet.'

Jongeren in Maastricht.Beeld ANP

Wat zijn de politieke belangen van jongeren? Deze vraag is urgent geworden nu G500 zegt voor jongeren op te willen komen. Als we spreken over jongeren en politiek, moeten we open durven kijken naar wie jongeren zijn, wat ze willen en wat hen beweegt. Als we dit doen, kunnen we alleen maar tot de conclusie komen dat G500 niemand vertegenwoordigt omdat jongerenbelangen niet bestaan.

Mijn onderzoek naar jongeren en politiek laat zien dat er niet of nauwelijks politieke verschillen bestaan tussen volwassenen en jongeren. Beide groepen vinden politiek belangrijk en willen dat politiek serieus wordt benaderd. Ze zijn beiden onderling sterk verdeeld over vrijwel alle politieke thema's. Visies en ideologieën lopen onder alle leeftijden sterk uiteen. Er bestaan dan ook geen visies of ideeën die alle jongeren met elkaar delen.

Door G500 is het idee ontstaan dat jongeren toch een specifieke politieke doelgroep zijn. Dat zijn ze niet: jongeren hebben niet systematisch andere ideeën over politiek dan oudere leeftijdsgroepen. Jongeren willen in de politiek bovendien geen uitzonderingspositie krijgen omdat ze zichzelf dan niet serieus genomen voelen. Vanuit deze invalshoek is het vreemd om over jongerenthema's of jongerenbelangen te praten. En jongeren hebben bovendien helemaal geen andere belangen dan volwassenen. Drie voorbeelden laten dat zien.

1. Al decennia lang laat onderzoek zien dat jongeren milieu belangrijker vinden dan volwassenen. Is dit een jongerenbelang? Dit thema betreft een algemeen belang: een schone lucht, een stabiele zeespiegel, geen uitputting van natuurlijke grondstoffen en biodiversiteit zijn allemaal slecht te koppelen aan de belangen van jongeren: ze zijn belangen van iedereen. Jongeren vinden deze thema's ook precies om die reden belangrijk, en niet alleen voor zichzelf.

2. Jongeren komen meer in aanraking met onderwijs dan ouderen. Is dit een jongerenbelang? Alleen oppervlakkig gezien is dat het geval. Jongeren willen waarschijnlijk goedkoop onderwijs, maar dit is niet per definitie hun belang. Met de vergrijzing hebben ouderen er alle belang bij dat jongeren goed worden opgeleid, anders is er onvoldoende economische groei om de toenemende zorgkosten te dragen. En andersom zorgt te veel geld voor onderwijs ervoor dat te veel jongeren te lang studies kunnen volgen die te hoog gegrepen zijn, waardoor uitval en een mismatch op de arbeidsmarkt ontstaan.

3. De G500 hamert met name op de jongerenbelangen bij de sociale zekerheid. G500 denkt dat jongeren betalen voor regelingen waar zijzelf nooit gebruik van kunnen maken. Dit kan inderdaad een jongerenbelang zijn, want jongeren betalen als het aan G500 ligt minder. Maar hoeveel jongeren in Nederland zouden om deze reden bereid zijn de sociale zekerheid radicaal te wijzigen? Alleen sommige hoog opgeleide jongeren willen dat, en met name laag opgeleide jongeren niet. Het jongerenbelang wordt hier door jongeren onderling zeer verschillend ervaren.

Als jongeren geen andere politieke houdingen en belangen hebben dan volwassenen, is de vraag waarom er speciale jongerenbewegingen nodig zijn. De suggestie van G500 is dat jongeren alleen in hun eigen belang geïnteresseerd zijn, en dat is niet zo. Zij hebben net als hun ouders een veel bredere blik op politieke kwesties en zijn het net als de generatie van hun ouders onderling oneens. G500 kan dus niet representatief zijn voor alle jongeren, en vertegenwoordigt hooguit een groep burgers met een specifieke politieke visie. Net als een gewone politieke partij dus.

Chris Aalberts promoveerde op politieke betrokkenheid van jongeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden