Nieuws Jeugdzorginstelling Lievenshove

Wat er allemaal misging in de gesloten jeugdinstelling in Oosterhout, waar dealers vrij spel hadden

Jeugdzorginstelling Lievenshove in Oosterhout is per direct gesloten na ‘zorgwekkende’ signalen over de kwaliteit van de jeugdhulp en de veiligheid van jongeren op deze locatie. Dinsdag zijn de laatste vijftien jongeren versneld overgeplaatst naar andere locaties. Wat ging hier allemaal mis, en waarom? 

Jeugdinstelling Lievenshove is versneld gesloten na vernietigende conclusies van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd over de kwaliteit van de jeugdzorg. Beeld Marcel van den Bergh

Jeugdinternaat Lievenshove, dat dinsdag versneld is gesloten, werkte als een magneet op drugsdealers. Een vijftal gebouwen in een lommerrijke omgeving net buiten Oosterhout, aan een doorgaande weg naar Breda, met aan de achterkant bos. Vorig jaar zaten er nog 45 kwetsbare jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar, op gesloten én open afdelingen. Ze vormden een lucratieve klantenkring voor niets en niemand ontziende criminele handelaren in zowel soft- als harddrugs.

‘Dealers dringen via allerlei sluipwegen het terrein op’, zei inmiddels oud-bestuurder Jos van Nunen van de Brabantse jeugdzorginstelling Juzt vorig jaar augustus bij de aankondiging van de sluiting tegen BN De Stem. ‘Ze hebben van alles in de aanbieding en weten dat hier jongeren zijn te vinden – kwetsbare jongeren die er vatbaar voor zijn.’

Meer jeugdzorginstellingen in Nederland hebben last van drugsoverlast en opdringerige drugsdealers. En natuurlijk spelen er meer factoren mee die hebben geleid tot de sluiting van Lievenshove, zoals slechte zorg en falend bestuur. Maar de aanhoudende drugsoverlast speelde wel een hoofdrol in de ondergang van het jeugdinternaat.

‘Als je mensen buiten wilt houden, is het niet de ideale locatie’, zegt de Oosterhoutse wethouder van jeugdzorg Robin van der Helm (VVD). Dat geldt niet alleen voor drugsdealers, maar ook bijvoorbeeld voor loverboys die de kwetsbare meisjes proberen los te weken uit de hulpinstelling waarin ze nota bene zijn geplaatst als slachtoffer van loverboypraktijken.

Van der Helm: ‘Zeker in de gesloten afdeling zitten jongeren met zeer complexe problemen. Vaak zit daar ook drugsgebruik bij. Dan zijn drugsdealers wel de laatste figuren die je in de buurt van die kwetsbare jongeren wilt hebben.’

Na meerdere klachten van ouders en cliënten over drugsoverlast werden vorig jaar extra beveiligers ingezet op het terrein. ‘Ik wil niet op mijn geweten hebben dat een kind binnenkomt zonder drugs te gebruiken en als gebruiker naar buiten gaat’, zei ex-bestuurder Van Nunen.

Geen gevangenis

Maar een jeugdinternaat is geen gevangenis en moet dat vooral niet worden, onderstreept Van der Helm. ‘Je wilt er geen hek omheen zetten, je wilt er geen gevangenis van maken’, aldus de wethouder. ‘Het is al moeilijk genoeg om deze kwetsbare jongeren vertrouwen in de toekomst te laten krijgen.’

Bovendien gingen de kinderen van de open afdeling gewoon naar school buiten het terrein. Een 16-jarig meisje in een gesloten groep vertelde vorig jaar tegen Omroep Brabant hoe de drugs de instelling binnenkwamen: ‘Die werden via het hek van de open groepen naar de gesloten groepen gebracht. Mensen in een gesloten groep vroegen via Messenger aan mensen in de open groep of ze via het hek drugs konden geven.’

De moeder van een andere tiener verklaarde dat er van alles werd gebruikt in Lievenshove, van cocaïne tot crystal meth: ‘Mijn zoon kwam als drugsverslaafde naar buiten.’ Volgens ex-bestuurder Van Nunen legde de drugsoverlast ook een forse claim op het personeel: dat moest voortdurend alert zijn op dealers, waardoor de zorg onder druk kwam te staan.

Twee meiden van internaat Lievenshove op de trampoline in de tuin. Beeld Hollandse Hoogte / Joyce van Belkom

Wethouder Van der Helm kreeg vorig jaar ook signalen over alarmerend drugsgebruik in de jeugdzorginstelling. ‘En dan gaat het niet om een paar zakjes wiet, maar ook om harddrugs’, verklaart hij. ‘We zijn meteen naar Juzt gestapt om te zeggen dat dat onacceptabel is. We hebben hun gevraagd of ze de veiligheid en zorg nog wel konden waarborgen. Toen heeft Juzt besloten om de locatie te sluiten. Ze zeiden dat ze al langer worstelden met de locatie en dat het hen niet lukte om het op orde te brengen.’

Aanvankelijk was de planning om de locatie al op 1 december te sluiten, later werd die datum verschoven naar begin dit jaar. Want waar breng je 45 kwetsbare jongeren, met ieder zijn of haar eigen complexe problematiek, elders onder? Kunnen ze zoveel mogelijk in hun eigen groep verhuizen en kunnen de dertig medewerkers met hun cliënten mee? De verhuizing verliep trager dan gepland.

Inspectie

Juzt werd al enige jaren in de gaten gehouden door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) vanwege de vele bestuurswisselingen, reorganisaties en financiële problemen. Vanaf medio vorig jaar kwamen daar ook alarmerende signalen bij over de kwaliteit van de jeugdzorg op Lievenshove. In april bracht de inspectie een onaangekondigd bezoek aan de locatie.

De conclusies waren vernietigend: individuele hulpverlening schiet tekort, veiligheid en leefklimaat zijn niet op orde, gebrek aan goed bestuur. Daarom gaf de IGJ de instelling vorige week een ‘aanwijzing’, een zware bestuursrechtelijke maatregel om op zeer korte termijn te voldoen aan de kwaliteitsnormen.

Door die aanwijzing zag het Juzt-bestuur zich genoodzaakt om Lievenshove versneld te sluiten. Dinsdag werden de laatste veertien jongeren – zes meiden op de gesloten afdeling en acht jongeren op de open afdeling – verhuisd naar andere jeugdzorginstellingen. ‘Na een roerige periode sluit Lievenshove na 75 jaar haar deuren nu definitief’, zo liet Juzt-bestuurder Esther Overweter woensdag in een verklaring weten. Ze was verder niet bereikbaar voor commentaar. ‘Alle aandacht gaat nu even uit naar de jongeren, hun ouders en medewerkers’, aldus haar woordvoerder.

Volgens Björn Rommens (25), voorzitter van de cliëntenraad van Juzt en zelf oud-cliënt, is het voor iedereen beter dat Lievenshove gesloten is. Ook hij zegt dat de drugsdealers er vrij spel hadden op de lommerrijke locatie vol bospaadjes. ‘Er is wel extra beveiliging ingezet, maar het is lastig om het hele terrein te beveiligen’, zegt hij. ‘Het is een jeugdzorginstelling, geen gevangenis. Je kunt er geen muren van drie meter hoog met prikkeldraad omheen zetten. Bovendien zijn drugsdealers altijd weer slim genoeg om daarmee om te gaan.’

De laatste maanden was het al een stuk rustiger, vertelt hij, door het vertrek van veel cliënten naar elders. ‘Opeens zag je die zes dealers met hun zakjes niet meer’, aldus Rommens. ‘Die wisten ook wel dat het aantal klanten hier al drastisch was afgenomen. Het is goed dat nu iedereen is vertrokken. De nakende verhuizing zelf gaf ook veel onrust onder cliënten en personeel – die kunnen nu ook weer verder met hun toekomst.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden