Wat er allemaal misging bij de beveiliging van de Spelen

G4S, het allergrootste beveiligingsbedrijf ter wereld, zou de klus wel even klaren: veilige Olympische Spelen 2012 in Londen. Het pakte allemaal anders uit.

Twee soldaten lopen langs het Olympisch Stadion in Londen Beeld reuters
Twee soldaten lopen langs het Olympisch Stadion in LondenBeeld reuters

Lucratief? Nee, zo wilde G4S-topman Nick Buckles het olympische contract ter waarde van 362 miljoen euro dinsdag niet noemen. Voor 's werelds grootste beveiligingsbedrijf moesten de Olympische Spelen een twee weken durende reclamespot worden, met in de hoofdrol meer dan tienduizend professionele, strak geklede beveiligers. Het liep anders.

G4S kreeg naar eigen zeggen 100.000 aanmeldingen, maar toen vorig week puntje bij paaltje kwam kon het nog geen 7.000 man op de been brengen. Hierdoor moest de overheid te elfder ure een beroep op het leger en de politie doen. G4S heeft een wanprestatie van olympisch formaat geleverd, zo gaf Buckles toe tijdens zijn verhoor door een Britse Kamercommissie. Dodelijk voor het imago. Het aandeel G4S kelderde met bijna 9 procent.

Retorische vragen
'Waarom bent u nog in functie?', luidde de eerste vraag van commissievoorzitter Keith Vaz. Het was het begin van een lange reeks kritische en vaak retorische vragen. De Britten beginnen te wennen aan dit soort inquisities. Rupert Murdoch, Fred Goodwin en Bob Diamond zijn de 51-jarige Buckles voorgegaan in het politieke beklaagdenbankje, allemaal topmannen wier ondernemingen onherstelbare imagoschade hebben geleden. Meestal zijn de problemen het gevolg van overmoed. Zo ook bij G4S, een multinational die groter is dan Luxemburg maar niet wenst te rusten eer het de hele wereld kan beveiligen.

Wat in 1901 begon als een eenvoudig Deens beveiligingsbedrijf, is na talrijke fusies en overnames uitgegroeid tot de op één na grootste particuliere werkgever ter wereld. De 657.000 werknemers van G4S zijn actief in 147 landen, waar ze ambassades beveiligen, geld vervoeren en gevangenen bewaken, om maar enkele 'security solutions' te noemen. Het vlaggeschip van G4S is de beveiliging van het Pentagon. De jaaromzet bedraagt zo'n 9,5 miljard euro en recessies zijn, vanwege toenemende misdaad en sociale onrust, doorgaans lucratieve tijden. Afgelopen jaar incasseerde Buckles 6,8 miljoen euro.

Britse overheid
Van de omzet komt 10 procent binnen via de Britse overheid. Vrijwel alle ministeries hebben contracten lopen met G4S. De beste klanten zijn Justitie en Binnenlandse Zaken. Niet alle ervaringen met G4S waren positief. De firma kwam in opspraak toen beveiligers enkele gevangen lieten ontsnappen en twee jaar geleden stierf een Angolese asielzoeker die op hardhandige wijze het land werd uitgevlogen.
Buckles erkende gisteren dat de zwaarte van de olympische opdracht is onderschat. Op de vraag of hij geen beveiligers op andere posten naar de Spelen kan overhevelen, beweerde Buckles dat zij niet de relevante kwalificaties bezitten.

Dat antwoord strookt niet met verhalen van kandidaten, veelal studenten. Zij schreven dat de opleiding tot olympisch beveiliger weinig voorstelde. Wie met zijn neus water van wodka kon onderscheiden werd al snel beschouwd als een moderne incarnatie van Sherlock Holmes, met als beloning een plekje achter het scanapparaat.

73 miljoen bonus
De topman zei niet te twijfelen aan de motivatie van de 6.900 mensen die - eerst zien, dan geloven - wel voor 10,80 euro per uur aan het werk gaan. Zij kunnen een bonus van 1,27 euro per uur tegemoet zien als ze de klus goed klaren. Ook verzekerde Buckles, tot lichte verbijstering van zijn gehoor, dat de olympische vergoeding van 73 miljoen euro voor het management niet in gevaar komt. Wat wel in gevaar komt, is de Britse afzetmarkt. Er liggen overheidscontracten ter waarde van miljarden voor het oprapen, maar met Buckles aan het roer is het twijfelachtig of G4S daarvan veel zal veroveren.

Het debacle doet ook twijfels rijzen over de uitbesteding van overheidstaken, een populair bezuinigingsmiddel sinds de Thatcher-jaren. 'Als het goed gaat, strijken de bedrijven hun winst op, maar als het misgaat, mag de overheid de scherven oprapen', zo vatte columnist Polly Toynbee de praktische gevolgen van deze neoliberale mode samen in The Guardian. In een poging te redden wat er te redden valt, beloofde Buckles de opgeroepen militairen en politieagenten een bonus van 500 pond (637 euro). Maar het leed is al geleden: de reputatie van zijn onderneming ligt volledig in duigen.

Van onze correspondent

Vervoer grote uitdaging
Het Amerikaanse olympische team is al in het bezit van één record: een van hun bussen deed vier uur over de rit van Heathrow naar het Olympisch Park. En dat ondanks speciale rijstroken voor de 'olympische familie'. De atleten hadden nog geluk dat de autoweg tussen de luchthaven en de binnenstad niet, zoals vorige week, gesloten was 'wegens onvoorziene wegwerkzaamheden'. Het openbaar vervoer wordt een grotere uitdaging. Vooral het metrosysteem is niet altijd even betrouwbaar. De grootste zorg is de Jubilee Line, een jonge maar probleemgevoelige lijn die vijf olympische haltes aandoet. Burgemeester Boris Johnson toonde zich optimistisch door te stellen dat er altijd dingen mis zullen gaan, maar dat de organisatie uiteindelijk goed zal verlopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden