‘Wat een prachtig woord: proefverkweldering’

Emeritus hoogleraar volkshuisvesting Hugo Priemus boog zich over aardrijkskunde havo. ‘We zijn ons steeds minder bewust van de ruimte.’..

Logistiek is het allemaal dik in orde. Hugo Priemus (1942), emeritus hoogleraar volkshuisvesting, hoeft slechts de straat over te steken om op het Leidse Bonaventuracollege het havo-examen aardrijkskunde te doen.

Dat is van belang, en niet eens alleen omdat Priemus ondanks zijn pensionering meer te doen heeft dan in een zonnige tuin een examen te bespreken. Nee, betoogt hij, dat ruimtelijk besef is aan het afnemen. ‘We zijn die ruimte steeds meer aan het abstraheren. Via de digitale snelweg kunnen we overal tegelijk zijn, en door de tomtom in onze auto kunnen we zelf niet eens meer bedenken hoe we ergens moeten komen.’

De vraag: waar ben ik eigenlijk en wat kan die omgeving mij vertellen over bewoners en gebruik, is daarmee minder vanzelfsprekend geworden. Maar niet minder belangrijk! Juist in een handelsland als Nederland is die logistiek van belang. Mede daarom heeft hij genoten van het examen. Hier wordt tenminste de jongeren nog gevraagd goed naar een kaart te kijken en te vertellen wat eraan af te lezen valt.

Neem opgave 5 over voormalig eiland Wieringen en de Wieringermeer. De leerlingen moeten landschapskenmerken noemen waaraan te zien is dat de Wieringermeer drooggelegd is, en vertellen waarom waarschijnlijk de biodiversiteit op Wieringen groter is dan in de polder. ‘Allemaal goede vragen: wat betekent zo’n kaart eigenlijk?’

Relevant, dit examen, vindt Priemus, niet al te moeilijk, en met wat gezond verstand kom je een heel eind. ‘En wat een prachtig woord: proefverkweldering!’

Hugo Priemus, die zelf in 1960 examen gymnasium bèta deed in Rotterdam, pende in een uur maar liefst zes vellen vol (‘Ik moet mijn best toch doen..’). De meeste vragen konden hem bekoren, al had er meer sociale geografie in gemogen..

Eén vraag heeft hem wel geërgerd: opgave 3 over de afgeslankte Betuweroute. ‘Een opstapeling van onzin.’ Het begint al met het misleidende zinnetje dat Noordtak, Zuidtak en het overslagcentrum zijn geschrapt omdat de gebruiksprognoses steeds lager werden. ‘Dat is helemaal niet zo. Men had al met zo veel overschrijdingen te maken dat ze louter om verdere kosten te besparen zijn geschrapt. Hier worden leerlingen op het verkeerde been gezet.’

Maar misschien klopt het wel in de opbouw van de opgave? ‘Ik vind dat niet kunnen. Je ontleent het voorbeeld aan de realiteit. Dan moet het ook kloppen.’

Wel mooi: alle schaalniveaus komen aan bod: van de onregelmatige spreiding van mainports over de wereld tot een buitendijkse polder in Friesland. ‘De examenmakers verdienen een compliment.’

Priemus zit deze dagen nog even in spanning, maar niet over de vraag of hij het examen gehaald heeft. Hij was verantwoordelijk voor de kaartenkamer in het Delftse Bouwkundegebouw, dat vorige week afbrandde. Nog onbekend is wat over is van deze collectie vaak onvervangbare kaarten.

Over het gebouw zelf is hij minder sentimenteel. Het had zijn langste tijd gehad. ‘Voor 800 mensen gebouwd, werd het inmiddels door 3.000 mensen gebruikt. Ik denk dat dekaan Wytze Patijn het ervaart als een blessing in disguise.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden