Achtergrond Asielzoekers

Wat doen de krakende asielzoekers van We Are Here in een VVD-gemeente?

Onder dreiging van een ontruiming verliet de veelbesproken groep ongedocumenteerde vluchtelingen maandag hun kraakpanden in Amsterdam Oost. Om binnen 24 uur een leegstaand kantoorpand in Amstelveen in te nemen. 

Abdel uit Soedan ruimt op in het kantoorcomplex in Amstelveen. Het pand is sinds maandag gekraakt door We Are Here. Beeld Guus Dubbelman

De afgelopen vijf jaar trok We Are Here - een groep van overwegend Afrikaanse ongedocumenteerde vluchtelingen - kettingkrakend door Amsterdam. Waarom wijken ze nu uit naar Amstelveen?

Door de economische voorspoed wordt het in Amsterdam steeds lastiger leegstaande panden te vinden. Zeker voor een groep van enkele tientallen vluchtelingen. De kantorenleegstand liep de afgelopen jaren terug van rond de 18 procent naar minder dan 10 procent.

Daar komt bij dat de laatste kraakactie van We Are Here - een aantal voormalige sociale huurwoningen - landelijk de aandacht trok. Door alle ophef zijn vastgoedbezitters extra alert geworden op het risico van krakers, zeggen de antikraakbureaus in de stad. ‘Ik schat dat de vraag naar kraakwachten de afgelopen weken met zo’n 20 procent is gestegen’, zegt commercieel directeur Patrick Jansen van De Zwerfkei.

En die kraakwachters hebben succes, zo bleek afgelopen weekend. Voordat zij uitweken naar Amstelveen vielen de mannen van We Are Here namelijk eerst twee panden binnen die bewoond bleken door antikrakers. De krakers dropen daarna af.

Maar bij een van die kraakacties gedroegen vluchtelingen zich heel agressief tegen de kraakwacht.

Bij een groot oud kantoorpand langs de Amstel hield een van de antikrakers - nota bene de zoon van de Amsterdamse VVD-wethouder Eric van der Burg - de krakers bij de deur tegen. Voor de lens van toegesnelde journalisten, ging een van de vluchtelingen door het lint. Hij eiste inzage in een huurcontract en probeerde het zeven verdiepingen tellende gebouw in te komen om aan te tonen dat het wel degelijk leeg staat. Het liep uit op een handgemeen.

Een vluchteling arriveert met de fiets bij het geraakte kantoorcomplex in Amstelveen. Beeld Guus Dubbelman

De politie arriveerde pas nadat de schermutselingen al hadden plaatsgevonden, verklaart een woordvoerder van het korps. ‘Maar we hebben een onderzoek ingesteld naar de schram die de bewoner heeft opgelopen en de vernieling van de deur.’ Dinsdagmiddag was er nog geen aanhouding verricht.

In Amstelveen is de VVD aan de macht. Juist die partij sprak de afgelopen maanden schande van de lakse opstelling van het linkse Amsterdamse stadsbestuur en opzichte van We Are Here. Gaat Amstelveen het harder aanpakken?

De toon is misschien iets scherper. Bij afwezigheid van waarnemend burgemeester Bas Eenhoorn (VVD) ging loco Herbert Raat (VVD) dinsdagochtend op bezoek bij de kakers. ‘Op zichzelf vriendelijke mannen, van wie er maar één Nederlands sprak.’ Raat heeft de groep verteld dat er geen toekomst voor hen is in Nederland. ‘Natuurlijk. Iedereen die honger heeft, krijgt een boterham. Maar dit is toch geen leven.’

Tot zover de woorden. In daden kan de gemeente niet veel. De politie heeft geconstateerd dat het pand leeg stond en heeft aangifte gedaan. De krakers kunnen hun verblijf dankzij een bezwaarprocedure rekken tot ongeveer acht weken. Zo doet We Are Here het al jaren.

Alleen als er sprake is van een acuut gevaar voor de openbare orde, kan de burgemeester een spoedontruiming gelasten. Locoburgemeester Raat hintte daar dinsdag wel op: ‘Het zijn natuurlijk allemaal jonge mannen en er is een school in de buurt en een Hema’, zei hij na afloop van zijn gesprek met de krakers. Maar of hij met die argumenten een spoedontruiming durft te forceren, is vooralsnog onduidelijk. In de loop van de dag voerde Raat volgens zijn woordvoerder een ‘constructief gesprek’ met politie in justitie. ‘We zetten dat overleg woensdag voort.’

Het nieuwe Amsterdamse college wil de kraakketting van We Are Here doorbreken door een 24-uursopvang voor zo’n vijfhonderd ongedocumenteerden in te richten. Wanneer komt die er?

Daarover houdt verantwoordelijk wethouder Rutger Groot Wassink (GroenLinks) zich vooralsnog op de vlakte. ‘Ik ben nog geen week wethouder, dus zo ver ben ik nog niet. En als ik zelf al een termijn in mijn hoofd zou hebben, lijkt het mij buitengewoon onverstandig om die nu via de media bekend te maken.’

De uitspraak bewijst dat Groot Wassink naast gepassioneerde strijder voor onderdrukten, inmiddels ook een realistisch bestuurder is. Zo’n opvang is namelijk niet een-twee-drie geregeld. Zeker in Amsterdam, waar de vastgoedmarkt oververhit is, zal het niet meevallen om snel een paar honderd kamers te regelen. Groot Wassinks budget, 6 miljoen euro per jaar, is ook bepaald niet ruim bemeten.

De kans dat We Are Here deze week de laatste kraak heeft gezet, is dus klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.