Wat denken schrijvers van een Brexit?

Wat houdt de literaire wereld in het buitenland bezig? Onze correspondenten houden het bij. Deze week Patrick van IJzendoorn over wat schrijvers van een Brexit denken.

Beeld getty

'Wat zou Engelse poëzie zijn zonder het sonnet? Wat zou de National Gallery zijn met slechts Engelse schilderijen? Wat zouden onze concertzalen zijn met alleen Elgar, Delius en Vaughan Williams? Wat zouden onze avonden zijn zonder rode wijn?' Deze vragen stelde de Ierse schrijver Colm Tóibín in Times Literary Supplement, dat schrijvers en kunstenaars uit heel Europa de ruimte had geboden hun gedachten te laten gaan over een mogelijke Brexit en wat de Europese Unie betekent voor het culturele leven.

De toon is soms zo apocalyptisch dat het lijkt alsof het eiland voor toetreding in 1973 een culturele woestenij was. Volgens de schrijver David Dabydeen was het aan het EG-lidmaatschap te danken dat Franse denkers als Derrida en Deleuze doordrongen tot de Britse filosofiefaculteiten en zou een 'Britain in Europe'-project hebben bijgedragen aan de opkomst van schrijvers van buitenlandse komaf, zoals Salman Rushdie en Kazuo Ishiguro. 'Veel Britse schrijvers werden vertaald in andere Europese talen', voegde Dabydeen daaraan toe.

Maar niet elke deelnemer aan het debat is ervan overtuigd dat de eilandcultuur 'Europeser' is geworden. De schrijver en criticus D.J. Taylor wist uit eigen ervaring te melden dat het in de jaren zeventig makkelijker was om in Norfolk een Europese arthousefilm te zien dan nu. Adam Thirlwell, die zichzelf primair beschouwt als een Europese schrijver, noemde het idee dat kunst in 1973 is veranderd belachelijk. De auteur Michael Rosen merkte op dat taal een belangrijker bindmiddel is voor de (geschreven) kunsten dan politieke samenwerking.

De conservatieve publicist Simon Jenkins bleef eveneens nuchter en waakte ervoor 'Europa' te verwarren met 'Europese Unie'. Indachtig de rijke Europese geschiedenis, waar de Britten een belangrijk deel van uitmaken, beweerde hij dat er zelfs bij het verdwijnen van de EU nog steeds filmfestivals in Cannes en boekenbeurzen in Frankfurt zullen plaatsvinden. 'Muziek zal klinken over de daken van Salzburg, Bayreuth en de Royal Albert Hall. Blijven of Brexit zal geen verschil maken. Godzijdank.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden