Wat de wereld wil weten van Donald Trump

Sinds hij is verkozen heeft Donald J. Trump vooral met de buitenwacht gecommuniceerd via Twitter. Vandaag geeft hij eindelijk een persconferentie. Komt er nu duidelijkheid over zijn zakelijke belangen? De zeven prangendste vragen aan de toekomstige bewoner van het Witte Huis.

Donald Trump, vanaf 20 januari de 45ste president van de Verenigde Staten. Bekend is dat hij weinig belasting betaalt. Maar wat verdient hij? En bij wie staat hij in het krijt? Beeld getty

Meneer Trump, kunnen er vragen worden gesteld tijdens deze persconferentie?

Met Trump weet je het nooit. In maart, tijdens de campagne, belegde hij een persconferentie in de balzaal van zijn club Mar-a-Lago in Florida, ter gelegenheid van Super Tuesday. De eerste zestien rijen stoelen waren gereserveerd voor aanhangers; de journalisten mochten een plekje op de achterste twee rijen bevechten. Trump stak, omringd door familie en adviseurs, tegen een achtergrond van vlaggen en gejoel, een overwinningsspeech van 16 minuten af, waarin hij zoals gebruikelijk ook 'de leugens, het bedrog, de lafhartigheid' van de pers noemde. 'Sommigen zijn aardig, maar er zitten echt een paar weerzinwekkende mensen daar achterin', wees hij. Daarna verliet hij het podium. 'Meneer Trump, meneer Trump!', riepen de journalisten. Die zwaaide even en verdween door een zijdeur.

Wat er woensdag precies gaat gebeuren is dus onduidelijk. Eigenlijk was de nieuwsconferentie (zo noemt hij het zelf, want hij bepaalt het nieuws, is het idee, en niet de pers) op 15 december gepland, maar toen werd hij - twee dagen van tevoren - uitgesteld. Vragen over de opzet van de bijeenkomst woensdag werden niet beantwoord, en de toelatingsprocedure is onduidelijk. Hoe dan ook: er gebeurt woensdag waarschijnlijk iets, waarschijnlijk om 11 uur, waarschijnlijk in New York.

Meneer Trump, hebben Russische geheime diensten de verkiezingen in de VS beïnvloed?

Zondag zei Trumps aankomende stafchef, Reince Priebus, dat de aanstaande president 'accepteert' dat 'entiteiten' in Rusland een rol hebben gespeeld bij het hacken van de Democraten. Vrijdag, nadat Trump was ingelicht door de inlichtingendiensten, deed zijn team een cryptische verklaring uitgaan, waarin hij niet meer ontkende dat de Russen erachter konden hebben gezeten. Maar wat vindt Trump zelf? Ziet ook hij de hand van Poetin?

Hij heeft zich er nog niet over uitgelaten, ook niet op Twitter, en heeft wel vaker meningen die volstrekt tegengesteld zijn aan de meningen die door zijn staf naar buiten worden gebracht. Trumps eventuele erkenning van de Russische bemoeienis zal waarschijnlijk gepaard gaan met de opmerking dat de verkiezingen er absoluut niet door zijn beslist. Dat is echter niet onderzocht door de inlichtingendiensten (dat kan ook niet). En het valt niet helemaal te rijmen met uitspraken van Trump tijdens de campagne. 'Ik houd van WikiLeaks', zei Trump in oktober over de site die de buitgemaakte mails prijsgaf. Hij noemde ze volgens een telling van ThinkProgress 164 keer.

Je zou Trump kunnen vragen: waarom deed hij dat, als hij zeker wist dat het geen effect zou hebben?

Aankomende stafchef, Reince Priebus. Beeld afp

Meneer Trump, gaat u omwille van de zuiverheid uw bezittingen verkopen?

Het was de oorspronkelijke aanleiding voor de persconferentie, dus het kan zijn dat Trump deze vraag al heeft beantwoord voordat hij kan worden gesteld. Eind november kondigde Trump in een serie tweets aan dat hij de 'operaties' van zijn zaken helemaal uit handen zou geven, omdat het presidentschap 'veel belangrijker' was. In december maakte hij dat specifieker: zijn twee zoons zouden de organisatie gaan leiden, en er zouden 'geen nieuwe deals' worden gesloten tijdens zijn presidentschap.

Dat is volgens ethici nog niet genoeg. Als Trump eigenaar blijft, blijft hij belang hebben bij presidentiële beslissingen in zijn zakelijk voordeel. Andersom kunnen bijvoorbeeld buitenlandse regeringsleiders hem zakelijk vooruithelpen om een presidentieel wit voetje te halen. Het concreetst is dat gaande in Trumps hotel in Washington, waar buitenlandse delegaties graag overnachten om de dag daarna tegen Trump te kunnen zeggen hoe lekker ze hebben geslapen. De betalingen die Trump zo binnenkrijgt zijn in strijd met de 'emolumentenclausule' in de grondwet.

Nog een probleem met het hotel in DC: hij huurt dat gebouw van de overheid, dus straks van zichzelf. Dat is in strijd met het contract. Geeft hij het hotel op? Plaatst hij zijn bezittingen in een blind trust? Is dat voldoende?

Vervolgvragen te over.

In december zei Trump dat zijn twee zoons zijn organisatie zouden gaan leiden. Beeld afp

Meneer Trump, gaat u nog uw belastingaangifte vrijgeven, zoals u heeft beloofd?

'Ik zou zeker mijn belastingaangifte laten zien, als dat nodig is', zei Donald Trump in februari 2015 tegen radiopresentator Hugh Hewitt. Trump was nog niet eens presidentskandidaat of hij deed al loze beloften. 'Ik heb daar geen bezwaar tegen.'

Als kandidaat kwam hij steeds met nieuwe uitvluchten. Eerst was een onderzoek van de belastingdienst het probleem - maar de belastingdienst zei dat dat niets uitmaakte. Toen zou hij de aangifte openbaarmaken zodra Clintons toespraken voor Wall Street openbaar zouden worden gemaakt - een aantal daarvan werden openbaar, met dank aan WikiLeaks. Maar Trump houdt zijn belastingaangifte nog steeds in de kluis, voor het eerst in de geschiedenis.

We hoeven niet te zien hoeveel belasting Trump afdraagt, hij heeft zelf toegegeven dat hij al bijna twintig jaar geen federale inkomstenbelasting betaalt, hij 'houdt zich bezig met geld verdienen'. Maar het zou handig zijn te weten waar die inkomsten vandaan komen, en bij wie hij in het krijt staat. Dat is wat Trump verbergt.

Meneer Trump, blijft u erbij dat Goldman Sachs de arbeidersklasse heeft bestolen?

Wall Street in het algemeen en zakenbank Goldman Sachs in het bijzonder waren geliefde doelwitten van Donald Trump tijdens de campagne. Dáár zaten de boeven die Amerika hadden bestolen, in innige samenwerking met Democratische zakkenvullers. In een campagnefilmpje was Hillary Clinton te zien die de hand schudde van Lloyd Blankfein, baas van Goldman Sachs. 'Het is een mondiale machtsstructuur die verantwoordelijk is voor de economische beslissingen die onze arbeidersklasse heeft bestolen, ons land heeft gestript, en het geld in de zakken van een paar grote ondernemingen en politieke groeperingen heeft gestopt.'

Nu zitten Trumps kabinet en Witte Huis vol met oud-medewerkers van Goldman Sachs: Steven Mnuchin wordt minister van Financiën, Stephen Bannon wordt chef-strateeg, Gary Cohn (de huidige directievoorzitter) wordt directeur van de Nationale Economische Raad, advocaat Jay Clayton wordt baas van de toezichthouder SEC. De koers van de bank steeg sinds Trumps verkiezing bijna 33 procent.

Aankomende minister van Financiën Steven Mnuchin. Beeld afp

Meneer Trump, gaat Mexico voor de muur betalen die u wilt laten bouwen?

Trump werd groot met De Muur. Het was een symbool voor zijn harde immigratie- en deportatiestandpunten, en werd de cue voor een een-tweetje met zijn scanderende supporters. 'Wie gaat er betalen voor die muur?', vroeg Trump op 7januari 2015 in Vermont. 'Mexicooo!', riep de massa. En nog twee keer. 'Hmm, dat heb ik nog niet eerder gedaan, dit is eigenlijk best goed', zag Trump. Het werd een klassieker tijdens zijn campagnebijeenkomsten. Maar vrijdag bespraken Republikeinse Congresleden hoe de bouw van de muur in de begroting kon worden opgenomen. Trump haastte zich te zeggen dat de Amerikanen het geld gaan voorschieten, maar dat de Mexicanen het geld toch echt gaan terugbetalen. Hoe hij de Mexicanen daartoe gaat dwingen, is nog altijd de grote vraag. De nieuwe Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken Luis Videgaray zei dinsdag in een interview dat dit 'absoluut niet' gaat gebeuren. 'Er zijn kwesties die indruisen tegen de waardigheid van het volk.'

Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken Luis Videgaray zei dinsdag in een interview: 'Er zijn kwesties die indruisen tegen de waardigheid van het volk.' Beeld epa

Meneer Trump, wilt u moslims weren en een moslimdatabank opzetten?

'Mijn plannen waren jullie steeds bekend', zei Donald Trump in december, toen hem gevraagd werd wat hij voor moslims in petto had. 'Ik heb weer gelijk gekregen. Honderd procent gelijk', zei hij ook nog (het ging over de aanslagen in Turkije en Berlijn). Maar Trumps plannen zijn juist onbekend. In het najaar van 2015 suggereerde Trump dat een bestand met de persoonsgegevens van moslims een kwestie van 'goed management' zou zijn. Daar kwam hij later per tweet enigszins van terug. De afgelopen maanden kaartten twee van Trumps adviseurs de kwestie weer aan; een van hen zei dat de interneringskampen in de Tweede Wereldoorlog voor Japanse Amerikanen een 'precedent' hadden geschapen. Dus?

Tijdens de campagne gebeurde iets vergelijkbaars met het weren van islamitische gelovigen: eerst vond Trump dat de grenzen dicht moesten voor moslims, later zei hij dat dat alleen voor 'bepaalde landen' gold. In zijn hoorzitting gisteren zei Jeff Sessions, beoogd minister van Justitie, dat hij geen voorstander is van dichte grenzen op religieuze gronden, en dat Trump er inmiddels ook zo over denkt. Dus?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden