'Wat de Romeinen konden, kunnen Friezen ook'

Wie op een warme dag de drukte ziet op het Sneekermeer, kan het zich niet voorstellen, maar zonder ingrijpen zal de watersport in het Friese merengebied de komende jaren met een kwart dalen....

Met het Friese Merenproject van 320 miljoen euro wil de provincie Friesland de dreiging keren. Op een aantal plekken is het water voor zeiljachten en grote motorboten te ondiep geworden. Nogal wat bruggen zijn te laag. Watersporters, en dan vooral die met grote boten, zoeken liever het IJsselmeer op, of de Waddenzee.

Wil Friesland blijven meespelen, dan moet het imago van de Friese meren worden verbeterd. Gerard van Klaveren, tot 15 mei nog de Friese gedeputeerde van Economische Zaken (VVD) en verantwoordelijk voor het Friese Merenproject: 'De meren zijn nooit uitgebaggerd, omdat de politiek er niet mee scoort. Je ziet niet dat het water dieper is geworden.'

Bij het Merenproject gaat het niet alleen om het wegwerken van achterstallig onderhoud, al kan een relatief klein zeiljacht (dat 1,20 meter diep steekt) vastlopen bij een steiger of jachthaven.

In 2012 moet dat verleden tijd zijn: dan is meer dan drie miljoen kubieke meter bagger uit honderden kilometers vaarroutes gebaggerd. Kosten: ruim 100 miljoen euro.

Op het affiche in de werkkamer van Van Klaveren staat in grote letters: 'Wat de Romeinen konden, kunnen wij ook.' Met de bouw van aquaducten kunnen politici wél scoren. In de Houkesloot, over de weg rond Sneek, is er al een gebouwd, voor 13 miljoen euro.

Een tweede aquaduct bij Sneek, over de A7, gaat 30 miljoen kosten. En dan komen er nog drie aquaducten, bij Woudsend, Jeltesloot en Galamadammen, beruchte knelpunten. Totale kosten voor de vijf kunstwerken: een kleine 100 miljoen euro.

Van Klaveren is niet bang dat het nieuwe provinciale bestuur zal afzien van deze uitgave: 'Bij de formatiebesprekingen worden afspraken gemaakt over deze grote projecten.'

Behalve de aquaducten en het baggerwerk zijn de belangrijkste componenten van het Friese Merenproject de bouw van tweeduizend aanlegplaatsen, verhoging van vijftig bruggen en versterking van recreatieve voorzieningen.

Bureau Terp Advies heeft berekend dat het Friese Merenproject mooie gevolgen heeft: watersporters zullen jaarlijks 20 tot 25 miljoen euro meer uitgeven, in plaats van 9 miljoen minder. De werkgelegenheid in de sector zal met 30 procent stijgen en niet met 10 procent dalen.

Grotere boten zullen meer in Friesland varen. Watersporters kunnen alle dorpen bereiken en daar hun geld uitgeven. 'Friese Duitsers' zullen minder geneigd zijn in het oosten van Duitsland te gaan varen en zullen trouw blijven aan watersportcentra als Sneek, Grou, Heeg en Lemmer.

Er zit een addertje onder het gras. In één van de tabellen staat een pro memorie: de economische ontwikkeling. Een van de samenstellers van het rapport, Pieter Hanemaaijer: 'Als ik dit rapport nu zou moeten maken, met de economische ontwikkelingen van de laatste tijd, dan zou het me niet verbazen als de extra jaarlijkse bestedingen van watersporters 15 miljoen lager uitvallen.

'Kijk alleen naar de verkoop van grotere boten. In 1999 kon het niet op, nu wel.' Van Klaveren maakt het niets uit. 'Het terugverdienen van de investering hoeft niet snel te gaan. Dit soort uitgaven moet je afschrijven over dertig tot veertig jaar.'

Maar de financiering is nog niet rond. Van 91 miljoen euro is duidelijk hoe het binnenkomt, voor de rest moeten de toezeggingen nog volgen. Van Klaveren: 'De provincie heeft als startbudget 23 miljoen beschikbaar en zal ook in de financiering van de aquaducten een fors aandeel moeten leveren. De rest moet komen van gemeenten, waterschappen, de Stichting Recreatietoervaart Nederland en uit Rijks- en Europese middelen.'

Over de eigenaar van de Friese meren, de dienst Domeinen, is Van Klaveren niet zo te spreken. Domeinen doet niets aan het onderhoud van de meren, betaalt ook niet mee. Sterker nog, ze vraagt pacht aan de provincie, zegt hij. Een paar honderd euro per jaar, voor de twee eilandjes in het Tjeukemeer. die ontstonden toen de provincie het hele Tjeukemeer zes jaar geleden uitbaggerde tot 1,90 meter diepte. Met het opgebaggerde zand werd de eilandjes aangelegd.

Van Klaveren: 'Domeinen heeft de Friese meren te koop aangeboden aan de provincie. Ik heb gezegd dat ik daar wel over wil nadenken, maar alleen als we afspreken dat ze een negatieve waarde hebben: die meren vergen onderhoud. Ik heb Domeinen er nooit meer over gehoord.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden