Wat Bloemendaal boos maakt

Waarom zouden veel inwoners van het rijke Bloemendaal geen cent willen uitgeven voor een nieuw gemeentehuis?

MEINDERT FENNEMA

In Bloemendaal, de op één na rijkste gemeente van Nederland, wilde B&W het karakteristieke maar verouderde gemeentehuis in Overveen zodanig renoveren dat alle gemeentelijke diensten in één duurzaam en energiezuinig gebouw gehuisvest kunnen worden en niet op drie locaties, zoals nu. Die renovatie zou 9 miljoen moeten kosten. Dat zou deels worden bekostigd door de verkoop van de twee af te stoten gebouwen die 4 miljoen kunnen opbrengen. Dan resteert een bedrag van 5 miljoen. Per inwoner komt dat neer op een investering van nog geen 250 euro. Met een afschrijvingsperiode van 25 jaar is dat 10 euro per jaar.

Een comité gedomineerd door ex-VVD'ers begon een actie tegen deze renovatieplannen, al snel overgenomen door de locale partij Liberaal Bloemendaal en door de PvdA die in Bloemendaal een SP-lijn volgt. Het gemeentebestuur werd bestookt met e-mails van boze Bloemendalers die het een schande vinden dat de gemeente Bloemendaal in deze tijd 9 miljoen uitgeeft. 'In deze tijden van crisis dit soort budgetten investeren in een verbouwing is van de zotte. Het valt naar mijn idee in dezelfde categorie zotheid als het investeren in een Formule 1-circuit van 90 miljoen door de Grieken.' 'Enerzijds bezuinigen en anderzijds belastinggeld in een waarschijnlijk steeds dieper wordende put werpen. Klinkt als bestuurlijke onzin. Belastinggeld is van de BURGER, NIET van het College. Vertegenwoordig mij!' 'Wij allemaal ook de inwoners van Bloemendaal (Aerdenhout) zullen wel of niet tijdelijk de broekriem aan moeten halen. Gemeente geef het goede voorbeeld!!!'

Hoe is het te verklaren dat in een zo rijke gemeente veel bewoners geen cent uit willen geven voor een nieuw gemeentehuis? Hoe komt het dat in mijn eigen stembureau in Aerdenhout het percentage PVV-stemmers boven het landelijk gemiddelde ligt? Lang niet alle verzet tegen de vernieuwing van het gemeentehuis komt van potentiële PVV-stemmers. Maar de meeste Bloemendalers zijn wél tegenstander van inkomensoverdrachten door de overheid. De gemiddelde Bloemendaler vindt dat iedereen 'zijn eigen broek op moet houden'. Zij doen dat zelf met veel succes.

In Bloemendaal leven maar weinig burgers van de bijstand. Bloemendalers lopen voorop met hun idee dat armoede in Nederland een gevolg is van gebrek aan wilskracht. Uitkeringen en ontwikkelingshulp, daar hebben Bloemendalers een broertje dood aan. Dat wil zeggen: als het via de overheid verloopt. Want het aantal stichtingen dat zich bezighoudt met goede doelen is in Bloemendaal bijna net zo groot als het aantal villa's. Het lijkt wel of iedere villabewoner zijn eigen school in Afrika en zijn eigen weeshuis in Bangladesh sponsort.

Zelf wonen de boze Bloemendalers met hooguit vier gezinsleden in huizen van tenminste een miljoen, maar zij vinden het 'volstrekt onverantwoord' om 5 miljoen uit te geven voor de renovatie van een verouderd gemeentehuis waarin 170 ambtenaren moeten gaan werken.

Hoe komt dat? Is de raad niet goed voorgelicht over het plan? Twee jaar geleden, naar aanleiding van de fusie tussen Bloemendaal en Bennebroek zijn alle partijen akkoord met het besluit om de gemeentelijke diensten te concentreren op één locatie, te weten het huidige gemeentehuis in Overveen. Is dat besluit misschien 'naar de burgers toe niet goed gecommuniceerd'? Misschien niet, maar Bloemendalers behoren tot de hoogst opgeleide burgers van Nederland en het verzet tegen het plan wordt geleid door een oud-wethouder van de VVD en de voorzitter van het locale PvdA-bestuur. De boze Bloemendalers dragen bijna allemaal een academische titel.

Zijn de alternatieven niet zorgvuldig genoeg onderzocht? Misschien niet, maar het tien jaar oude plan van de PvdA om een geheel nieuw gemeentehuis te bouwen naast het station Heemstede-Aerdenhout heeft ook de PvdA laten varen. Is de architect te duur? 100.000 euro voor een ontwerp is redelijk, zo verzekeren deskundigen.

Zijn de boze Bloemendalers zonder het zelf te weten aanhangers van de 18de-eeuwse publicist Tom Paine? Die schreef ooit: 'De overheid is in het beste geval een noodzakelijk kwaad, maar in het ergste geval een ondragelijke last.' Zien zij de overheid als een geldverslindend ambtenarenapparaat dat er op uit is je het leven zuur te maken door een kapvergunning te weigeren voor die eik die 's middags zijn omvangrijke schaduw op je terras werpt? Bloemendalers houden erg van bomen, mits deze niet in de weg staan.

Bijna alle partijen in Bloemendaal vinden dat de belastingen omlaag moeten, vooral die op onroerend goed. Daarom worden de normen waaraan dat onderhoud van wegen en groenvoorziening moet voldoen steeds verder naar beneden bijgesteld. Private rijkdom gaat in Bloemendaal samen met publieke armoede. Dat kan niet te maken hebben met het idee dat belastinggelden toch alleen maar gebruikt worden voor bijstand aan mensen die kunnen werken. Ook subsidieert de gemeente Bloemendaal geen Marokkaanse of Turkse organisaties. Een Noord-Zuidlijn bestaat hier evenmin. Maar waarom zien de boze Bloemendalers het nut van collectieve voorzieningen dan niet in?

Over deze vraag zou ik graag een prijsvraag uitschrijven. De winnaar mag het vernieuwde gemeentehuis openen!

Meindert Fennema is hoogleraar politieke theorie van etnische verhoudingen aan de UvA en auteur van Geert Wilders. Tovenaarsleerling. Hij is voor GroenLinks lid van de commissie Grondgebied in Bloemendaal.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden