Wat bezielt zwijgende Bolkestein?: VVD-leider bewijst zichzelf, zijn partij en de politiek geen dienst

De positie van VVD-leider Frits Bolkestein leek de laatste twee jaar onaantastbaar. Hij boekte historische verkiezingsoverwinningen voor de liberalen, ging het risicovolle paarse avontuur aan en zette een kwintet VVD-ministers in een kabinet waarover enthousiasme bestaat....

JAN HOEDEMAN

Van onze Haagse redactie

DEN HAAG

Politici van andere partijen keken met afgunst naar het krediet dat Bolkestein wist op te bouwen in zijn eigen fractie, de partij en het electoraat. Hij doorbrak moedig taboes waarmee PvdA, CDA en D66 zich geen raad wisten. Samen met GPV-leider Schutte werd hij beschouwd als het staatsrechtelijke geweten van de Tweede Kamer.

Met lede ogen zagen de andere partijen hoe de VVD in de opiniepeilingen onlangs uitgroeide naar 45 zetels. De successtory van de liberalen kwam afgelopen zondag onverwacht onder grote druk te staan. De onkreukbare politicus Bolkestein leek in de uitzending van Netwerk plotseling kreukbaar.

De actualiteitenrubriek maakte in twee gevallen aannemelijk dat MSD-commissaris Bolkestein zijn coalitiegenoot minister Borst van Volksgezondheid had benaderd om haar beslissingen te laten nemen ten gunste van het farmaceutische bedrijf. Zoals vaak met affaires gebeurt, gaat de discussie niet alleen meer over de steen des aanstoots, maar nu ook over de manier waarop Bolkestein omspringt met de door Netwerk gepresenteerde feiten.

Heel Nederland vraagt zich af wat Bolkestein bezielt. Waarom reageert hij niet? Waarom kiest hij ervoor de zaak te laten doorrotten in Den Haag, terwijl hij op Cyprus met politici en kerkvorsten spreekt? Waarom geeft hij pas zaterdag op Schiphol een eerste commentaar?

Vóór zijn vertrek naar Cyprus is Bolkestein gevraagd om een reactie op de uitzending. Hij heeft verklaard geen tijd te hebben en als hij wel voldoende tijd zou hebben gehad, zo schat een vertrouweling het in, had hij het waarschijnlijk niet gedaan.

Want Bolkestein leeft op voet van oorlog met de KRO-journalisten die dit nieuws hebben gebracht. Hij heeft het gevoel door hen te zijn geschoffeerd met de documentaire over zijn leven en bracht onlangs op eigen initiatief naar buiten dat ze bij de belastingdienst hadden geïnformeerd naar een geheime, niet bestaande bankrekening. Het heeft er alle schijn van dat Bolkestein zijn persoonlijke vete met de journalisten zwaarder heeft laten wegen dan een zakelijke beoordeling van de feiten.

De VVD-leider heeft vier kansen gehad om de schade te beperken.

Kans 1: Bolkestein had op zaterdag inhoudelijk kunnen reageren, zodat zijn reactie op zondag kon worden uitgezonden.

Kans 2: toen zondag duidelijk werd dat het programma niet met lariekoek op de proppen kwam, had hij in samenspraak met de fractietop een verklaring kunnen afgeven.

Kans 3: dinsdag, voor het vragenuurtje in de Tweede Kamer, had het weer gekund. Door dit verzuim werden PvdA, CDA en D66 gisteren gedwongen voor de VVD-leider harde verklaringen af te leggen in het parlement.

Kans 4: de permanente aanwezigheid van Nederlandse audiovisuele en schrijvende media op Cyprus kunnen hem ten halve doen keren.

Bolkestein heeft tot nu toe alle kansen laten lopen om de negatieve trend in de berichtgeving om te buigen en zelf het initiatief te nemen. Het lijkt erop dat er in de fractie en de partij geen corrigerende krachten zijn die hem van de eenmaal ingeslagen weg kunnen afbrengen. Zijn positie staat niet op het spel, zijn commissariaat zal hij vrijwel zeker aanhouden. Wel heeft hij een forse deuk opgelopen.

De VVD-leider heeft onnodig een forse hypotheek genomen op zijn krediet. In alle fracties is gisterochtend urenlang gedelibereerd over de kwestie, terwijl de Amsterdamse koopman, zoals hij zichzelf graag omschrijft, een goed gesprek voerde met een voormalige minister-president van Grieks Cyprus.

De VVD is doodongelukkig met de rel rond haar leider Frits Bolkestein. Hij laat de twijfels over zijn beoordelingsvermogen en geloofwaardigheid onnodig lang voortwoekeren. Daarmee heeft hij zijn persoonlijk aanzien, dat van zijn partij en de politiek geen dienst bewezen.

Jan Hoedeman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden