Wat betekent liberalisering taximarkt voor de klant?

Staatssecretaris Mansveld heeft haar langverwachte taxibrief gepubliceerd waarin staat uitgelegd hoe de taximarkt wijzigt. Bonnetjes hoeven niet meer uitgeprint, de taximeter is onder voorwaarden niet meer nodig, en het examen taxibekwaamheid verdwijnt. Wat betekent dit voor de consument? Vijf vragen.

Taxichauffeur tijdens demonstratie tegen UberPOP op het Malieveld in februari 2015. Beeld anp

Wat verandert er?

Taxichauffeurs hoeven voor hun ondernemersvergunning geen examen voor vakbekwaamheid meer te behalen. De ondernemersvergunning kan de komende jaren zelfs helemaal verdwijnen, aldus staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu). Taxiondernemers hoeven dan ook geen Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) meer te kunnen overleggen. Dat betekent overigens niet dat veroordeelde criminelen zich dus massaal op de taximarkt kunnen storten: voor hun chauffeurspas worden taxichauffeurs nog wel gewoon gescreend.

Door de maatregelen van staatssecretaris Mansveld zijn taxichauffeurs ook niet meer verplicht om een vergunningsbewijs en tarievenkaart in de taxi te hebben liggen. Klanten krijgen niet meer standaard een bonnetje, maar taxichauffeurs zijn wel verplicht de krant te vragen of hij een bon wil. Ook verdwijnt voor veel taxi's de plicht om een meter in de auto te hebben. Klanten maken steeds vaker via apps voor de rit al een afspraak over de prijs; een taximeter is dan niet nodig, denkt Mansveld.

Hoe reageert de taxibranche?

Branchevereniging KNV Taxi is blij dat staatssecretaris Mansveld de regels versoepelt, maar het verdwijnen van het examen voor vakbekwaamheid kan rekenen op minder enthousiasme. Voor gelukszoekers en eendagsvliegen zal het de drempel nog lager maken om taxichauffeur te worden, aldus de branchevereniging.

Duco Douwstra van Stichting Taxibelangen Nederland reageert cynisch op de maatregelen van Mansveld. 'Geen vergunningsbewijs achter de voorruit, wat een lastenverlichting! Of de bonnenprinter: toen die in 2010 verplicht werd gesteld vonden we het maar een achterlijk ding. Vijf jaar later vind de staatssecretaris het ook een achterlijk ding, en nu zijn we niet meer verplicht om een bon uit te reiken. De maatregelen lezen alsof de staatssecretaris onder druk maar wat onzin heeft uitgekraamd.'

Gaat de prijs van een taxirit nu omlaag voor klanten?

Volgens Hubert Andela van KNV Taxi zouden de taxiprijzen misschien een fractie omlaag kunnen omdat taxiondernemers door de maatregelen van Mansveld met minder rompslomp te maken krijgen. 'De staatssecretaris schaft overbodige regels af, wat goed is voor het ondernemerschap, wat weer goed zou kunnen zijn voor de klant.' Tegelijkertijd wijst Andela erop dat de liberalisering van de taximarkt de prijzen op veel plekken juist heeft doen stijgen. 'De overheid ging uit van de simpele gedachte dat als je de markt vrijgeeft je meer concurrentie krijgt, waardoor dus de prijzen omlaag gaan. Maar het omgekeerde gebeurde: er kwamen onnoemlijk veel nieuwe taxichauffeurs op de markt, met als gevolg ellenlange rijen op de taxistandplaatsen in de grote steden. Chauffeurs staan dikwijls urenlang te wachten tot ze aan de beurt zijn. Reizigers hebben nauwelijks keus, ze zijn min of meer gedwongen de voorste taxi in de rij te nemen. Vaak moeten ze dan een dikke prijs betalen, want de chauffeur wil zijn wachttijd terugverdienen.'

De Limmense taxiondernemer Paul Dijkhuizen vindt dat Nederlandse consumenten vaak onredelijke eisen stellen aan de prijs van taxi's. 'Mensen vergeten dat ze een auto met privéchauffeur huren. Op radio 1 hoorde ik een presentatrice zeggen dat taxi's in het buitenland vaak goedkoper zijn dan in Nederland. Maar in veel landen is alles goedkoper dan hier: taxibedrijven betalen lagere pensioenpremies, zorgkosten, loonbelasting en brandstofprijzen, zijn minder geld kwijt aan allerlei vergunningen en als een werknemer ziek is komt het niet op conto van de baas. Tja, dan hoeft een taxirit niet zo veel te kosten, nee.'

Kunnen klanten nog wel vertrouwen op de kwaliteit en veiligheid van taxi's?

Hoewel de ondernemersvergunning in de plannen van Mansveld gaat verdwijnen, moeten taxichauffeurs nog wel een chauffeurskaart hebben, als blijk van betrouwbaarheid en vakbekwaamheid. Daartoe behoort ook een Verklaring omtrent het gedrag. Wie een strafblad heeft, krijgt geen chauffeurskaart. Ook moeten chauffeurs een medische verklaring kunnen overleggen. Met deze maatregelen 'wordt in belangrijke mate veilig en betrouwbaar vervoer voor de reiziger gegarandeerd', aldus Mansveld.

Douwstra heeft zijn twijfels. 'De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft te weinig capaciteit om goed toezicht te houden op taxi's. Taxi-ondernemers houden toezicht op hun werknemers, maar als je niet eens meer een ondernemersvergunning nodig hebt is het hek van de dam. Een ondernemersvergunning houdt in dat je bekwaam genoeg bent om een redelijke boekhouding te voeren.' Douwstra vreest een wildgroei aan zzp'ers op de taximarkt. Hij pleit voor landelijke taxi-apps waarin klanten, naar het voorbeeld van Uber, taxichauffeurs kunnen recenseren. In dit systeem neemt de consument in zekere zin de rol van toezichthouder over. Op deze manier kan na verloop van tijd een schifting tussen goede en slechte taxichauffeurs ontstaan, denkt Douwstra.

Komen er nu meer nieuwe aanbieders van taxidiensten?

Dat lijkt onvermijdelijk. Taxi-ondernemer Paul Dijkhuizen leest de versoepeling van de taxiregels vooral als een handreiking van Mansveld aan UberPOP en vergelijkbare toetreders op de taximarkt. Op de dag dat Mansveld de nieuwe regels bekend maakte kondigde vervoersbedrijf Connexxion prompt een taxibedrijf à la UberPOP aan. Vanaf het derde kwartaal gaat Connexxion met eigen straattaxi's rondrijden in Amsterdam, maakte topman Bart Schmeink woensdag bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden