Drie vragen over...

Wat betekent de uitbreiding van Lelystad Airport?

Lelystad Airport

Nu de luchthaven in Lelystad mag uitbreiden, is de vraag welke vliegmaatschappijen Schiphol zo ver krijgt om te verhuizen. En wat zijn de gevolgen voor het milieu?

Foto ANP

Grote, infrastructurele projecten die fors ingrijpen in de omgeving roepen altijd her en der weerstand op, maar kennelijk heeft staatssecretaris Wilma Mansveld (Luchtvaart, PvdA) haar huiswerk goed gedaan bij het plan om Lelystad Airport om te vormen tot een serieuze dependance van Schiphol.

In ieder geval in de ogen van adviescollege de Raad van State. Die vindt het Luchthavenbesluit Lelystad Airport, dat vandaag in de Staatscourant wordt gepubliceerd, dermate solide dat er niets viel te bekritiseren. De wens van Schiphol, eigenaar van de regionale luchthaven, om snel werk te maken van het optuigen van Lelystad Airport, wordt gehonoreerd.

Schiphol, Mansveld en de provincie Flevoland - de trekkers van het plan - hebben vandaag op het vliegveldje in Lelystad nog meer goed nieuws te verkondigen. Er wordt een convenant ondertekend met de Commissie Direct Omwonenden (CDO), 70 agrarische ondernemers die compenserende maatregelen zijn overeengekomen als hun bedrijfsvoering door het toenemende luchtverkeer wordt geschaad.

Foto KINA

Wordt Lelystad Airport als Schiphol-filiaal een succes?

Luchtvaarteconomen, doorgaans huiverig over de potentie van een regionale luchthaven, zijn gematigd positief. SEO Economisch onderzoek, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, is dat als adviseur van Mansveld ook. Zo ver weg van de Randstad, waar veel potentiële reizigers vandaan komen of naartoe willen, is Lelystad niet. En al helemaal niet als - wat al in gang is gezet - de bereikbaarheid van Lelystad (en het vliegveld) per spoor en over de weg wordt verbeterd.

Lelystad moet op termijn 45 duizend, vooral binnen-Europese, vakantievluchten van Schiphol overnemen, zodat de nationale luchthaven zich meer kan richten op intercontinentaal (transfer-) verkeer. Ook Eindhoven Airport gaat vluchten overnemen. Die luchthaven, ook eigendom van Schiphol, doet het trouwens goed en dient min of meer als voorbeeld voor het straks getransformeerde Lelystad Airport.

Wie klagen er nu nog over de uitbreiding?

Milieuorganisaties zijn niet blij, onder meer vanwege de vrees dat natuurgebied de Oostvaardersplassen onder het toenemend luchtverkeer zal lijden (zie inzet). Ook in een gemeente als Dronten gaan de handen niet op elkaar. In Biddinghuizen, 6.000 inwoners en behorend tot Dronten, wordt de geluidsbelasting het hoogst. Als Lelystad Airport operationeel is, in april 2018, gaat het in eerste instantie 'maar' om 13 vluchten per dag. Probleem is dat de toestellen - zowel de vertrekkende als de landende - relatief lang vrij laag over Flevoland vliegen om dalend Schipholverkeer niet te hinderen.

Er zijn duizenden 'zienswijzen' (bezwaren) van omwonenden, gemeenten en anderen ingediend en Mansveld heeft de kritiek verwerkt in het definitieve Luchthavenbesluit. Voorafgaand daaraan heeft oud-minister Hans Alders (van de naar hem genoemde 'overlegtafel' over de gevolgen van vliegverkeer) de regio aangehoord en het ministerie van advies voorzien. Het hele project valt onder de Crisis- en Herstelwet, die eindeloze beroepsprocedures tegengaat. Bij de Raad van State kunnen bezwaarmakers nu niet meer aankloppen, wel bij de civiele rechter.

Foto KINA
Foto de Volkskrant

Wie gaan er vliegen vanaf Lelystad Airport?

Daarover valt nog geen zinnig woord te zeggen. In vakantievluchten gespecialiseerde maatschappijen die nu Schiphol als basis hebben, riepen het afgelopen jaar in koor dat ze niet willen verhuizen. Wie nu een zogeheten 'slot' heeft op Schiphol kan ook niet zo maar worden verjaagd naar Lelystad. Toen het succesvolle RyanAir begin dit jaar suggereerde wel iets te zien in vliegen vanaf Lelystad was de Schiphol-directie er als de kippen bij om te verklaren dat er nog geen onderhandelingen zijn met die Ierse prijsvechter. Schiphol wil vooral op goede voet blijven met KLM (zeer bevreesd voor RyanAir) in de hoop dat KLM's dochter Transavia, die ook een prijsvechter moet worden, vanaf Lelystad gaat vliegen.

Schiphol doet voorlopig erg laconiek over de weerstand van 'vakantievliegers' als Arke en Corendon. Hoort bij het onderhandelingsspel, zegt Schiphol, dat via lage haventarieven (Schiphol is duur) maatschappijen hoopt te verleiden.

In vakantievluchten gespecialiseerde maatschappijen beschouwen het als een nadeel dat bij Lelystad geen nachtvluchten zijn toegestaan. De luchthaven is in principe van zes uur 's ochtends tot elf uur 's avonds geopend.

Moeten de zeearend en aalscholver verjaagd?

Lelystad Airport, nu nog het domein van sportvliegers, krijgt de laatste jaren steeds meer 'last' van vogels. Zo verwonderlijk is dat niet: het vliegveldje ligt dicht bij natuurgebieden als de Oostvaardersplassen, de Lepelaarsplassen en de Randmeren. Nog recentelijk heeft het vliegveldje vergunning bij de provincie aangevraagd, en verkregen, voor het verjagen en afschot van het toenemend aantal vogels, met name ganzen. Zie hier, zegt Vogelbescherming Nederland, een van de felste tegenstanders van het optuigen van Lelystad, de luchthaven geeft zelf toe dat het aantal vogels een groeiend probleem is.

Terwijl in het definitieve besluit 'verouderde tellingen' worden opgevoerd. 'Uitsluitend gebaseerd op literatuuronderzoek', zegt Kees de Pater van Vogelbescherming Nederland. 'Er is geen enkel veldonderzoek verricht.' Vogelbescherming noemt het besluit tot uitbreiding van het vliegveld 'onverantwoord' en wijst op het risico van vogelaanvaringen. Bij Schiphol worden nu, volgens de natuurorganisatie, 'draconische' maatregelen getroffen door in een straal van twintig kilometer ganzen te doden.

In het geval van Lelystad Airport vreest Vogelbescherming de gevolgen voor veel meer vogelsoorten. De waardevolle Oostvaardersplassen, waar bijvoorbeeld ook zeearenden nestelen, liggen op acht kilometer afstand van het vliegveld. Aalscholvers en reigers zijn beschermd, maar hun populatie loopt gevaar door het vliegverkeer, denkt Vogelbescherming.

De Pater: 'Neem het weer. Als het stormt, zijn vogelbewegingen anders. Dat is helemaal niet in het huidige onderzoek betrokken.' Kan Vogelbescherming nog iets uithalen? De Pater: 'Tegen dit besluit van Mansveld niet. Maar er moeten straks nog onderliggende vergunningen worden afgegeven. Een omgevingsvergunning, een natuurbeschermingsvergunning. Dan kunnen we wel in het geweer komen.'

Meer over