Wat betekent de nieuwe VN-status voor Palestijnen?

De nieuwe status van de Palestijnen bij de Verenigde Naties zal waarschijnlijk geen effect hebben op de wereldpolitiek. Maar het kan wel juridische gevolgen hebben.

De Palestijnse president Mahmoud Abbas (midden) applaudiseert nadat de VN Palestina heeft erkend als niet-lidstaat. Beeld anp

Sinds gisteren hebben de Palestijnen bij de VN nu dezelfde status als Vaticaanstad: waarnemend niet-lid. De Palestijnen hebben nu het recht om bij vergaderingen aanwezig te zijn en te spreken. Stemrecht hebben ze niet.

De nieuwe status betekent echter niet dat een erkenning van een Palestijnse staat dichtbij is. De VN heeft namelijk niet het recht om staten te erkennen; dat is voorbehouden aan individuele landen. De status is dan ook niet de opmaat voor een volwaardig lidmaatschap van de VN. Het 'waarnemend niet-lidmaatschap' is vooral van symbolische betekenis, ook al sprak de Palestijnse president Mahmoud Abbas gisteren van een 'geboortebewijs'. Het is wel de voornaamste internationale erkenning van de Palestijnse Gebieden tot nu toe.

Juridische intifada
Het belangrijkste concrete effect is dat de Palestijnen met de nieuwe status lid kunnen worden van diverse VN-instanties, waaronder wellicht ook het Internationaal Gerechtshof (ICC). Daar kunnen zij eventuele oorlogsmisdaden van Israël aanhangig maken. Deze strategie is door een Palestijnse diplomaat wel eens 'de juridische intifada' genoemd. Israëliërs zijn dan ook wel degelijk bang dat ze op den duur naar Den Haag worden gesommeerd, zo meldde Robert Malley van de International Crisis Group aan persbureau Reuters.

Vlak voor de stemming gisteren zei Abbas nog eens dat Israël zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden. Israël zelf zegt dat het leger zich gedraagt in lijn met het internationaal recht.

Dit voorjaar weigerde het ICC een verzoek van de Palestijnen om een zaak tegen Israël te beginnen. De lage VN-status van de Palestijnse gebieden speelde daarbij een belangrijke rol, zo meldde hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo Wellicht zal het ICC haar oordeel nu herzien.

Mocht het ICC ooit een zaak tegen Israël beginnen dan is het overigens onwaarschijnlijk dat Israëlische burgers voor de rechter zullen verschijnen. Israël heeft, net als de VS, het ICC-verdrag nog niet geratificeerd en zal dus geen verdachten uitleveren. Bovendien betekent het dat de Palestijnen zelf ook aangeklaagd kunnen worden. Het is maar de vraag of het ICC de strijd tussen Israël en de Palestijnen wil importeren naar de rechtbank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.