Wat als?

1. Brodka 1.45.006, 2. Verweij 1.45.009. Waar verspeelde Koen Verweij die 4 centimeter, goed voor goud?

SOTSJI - Het was de grote, niet te beantwoorden vraag na de krapste nederlaag uit de schaatshistorie. Had Koen Verweij ergens iets laten liggen in zijn 1.500 meter van Sotsji? Hij en zijn coaches Gerard Kemkers, Rutger Tijssen en Geert Kuiper moeten het zich de halve zaterdag hebben afgevraagd: waar was het misgegaan?

Waar was het glinsterende goud gemist? Waar had het over die drie en driekwart ronde eenhonderdste sneller kunnen gaan, waarmee de Pool Zbigniew Brodka naar de tweede positie zou zijn verwezen?

Wat als...Koen Verweij op het laatste rechte eind niet die ene wankele slag had gehad?

In de nabeschouwingen werd geopperd dat een enkele wankele slag op het laatste rechte eind de doorslag had gegeven. De verliezende schaatser deed laconiek. Zijn hoofd tolde nog van teleurstelling. 'Eén wankele slag. Man, als ik het daarop moet gaan zoeken. Als ik daarover moet gaan nadenken, dan word ik wel heel beroerd.'

In de beelden van het Amerikaanse NBC, een supervertraagde opname waarbij Brodka en Verweij in één tv-beeld worden gevangen, is te zien dat de Nederlander het laatste rechte eind opschaatst en dan voorligt op de Pool. De Nederlander blijft die voorsprong houden, tot op tien meter van de finish. Dan schuift Brodka alsnog voorbij de Nederlander.

Verweij moet iets aan snelheid hebben ingeboet door een minimale misslag die hij na 80 meter produceert. De Nederlandse medewerker van de NBC, Johan van den Heuvel, keek mee naar de beelden. Hij zei dat het verschil op de streep nauwelijks te zien was. 'De camera registreert 300 beeldjes per seconde. Drieduizendste van een seconde verschil is één beeldje.'

Wat als...Koen Verweij later zijn 'telescoopbeen' naar voren had geschopt?

Had Verweij misschien iets te snel in de laatste meters zijn been naar voren gezet om de scherpst mogelijk finish te bewerkstelligen? Het is een techniek uit het skeeleren, waarin de acrobatische Verweij opgroeide.

Als hij dat te vroeg deed, op 10 meter van de finish, dan zou dat de verklaring voor de afnemende snelheid en de nederlaag kunnen zijn. Geen antwoord op te krijgen in het kamp van de teleurgestelden. Hoe zuur is het immers goud te verliezen met een verschil van omgerekend 4centimeter.

Wat als...Koen Verweij zijn lange blonde lokken had afgeknipt?

Had hij misschien zijn lange haar moeten afknippen. Nee, natuurlijk niet, was het antwoord. Het haar in een wrong, weggestoken in de hals, is een uitgesproken voordeel in de stroomlijn. De Amerikanen maakten vorig jaar hun pak extra gevuld in die sector tussen hoofd en schouderpartij. De 'stierennek' leverde hun voordeel op.

Ter illustratie: olympisch kampioen Bob de Jong zal sinds 1998 nooit meer zijn haar knippen in zijn schaatsloopbaan. Hij deed het voor de Spelen van Nagano. De Jong toen: 'Het is bewezen dat zo'n knot in je nek van grotere invloed is op de aerodynamica dan een kleine verandering aan je wedstrijdpak.'

Conclusie: de volle, blonde bos van Verweij, tegenwoordig getooid met de bijnaam De Zweed, werkt eerder in de plus dan het kortgeknipte Poolse kapsel van Brodka. Qua haardracht en stroomlijn zal Verweij niets hebben laten liggen ten opzichte van de Poolse brandweerman.

Wat als...Koen Verweij zijn linkerarm beter had gebruikt om snelheid te maken?

Een kenner van de biomechanica, de Zeeuw Jo Everaert, mailde op zondag dat Verweij het gemakkelijk zou hebben gehaald, 'als ze hem geleerd hadden om zijn armen met kracht te gebruiken'. 'Vooral als je benen volledig op zijn. Koen hield in de eindsprint zijn linkerarm stil. En nog wel buiten zijn lichaam. Die 'beheersing' is aangeleerd. Foutief aangeleerd.'

In de schaatswereld wordt finishen met beide armen los al een aantal jaren als minder productief gezien. Het is eerder een teken van zwakte dan van beheersing. Stabiel zijn, gecontroleerd de slagen afmaken met een enkele armzwaai is het adagium dat de schaatscoaches aanhangen.

Wat als...Koen Verweij een betere tegenstander had geloot?

Van den Heuvel van NBC zegt dat Brodka de beste start van de twee had. De 100 meter tot de eerste bocht verliest hij. Dan komt hij in de tweede volle ronde terug. Die was goed, becommentarieert coach Kemkers na afloop. In de derde volle ronde, de laatste omloop, krulde Kemkers het vingertje, ten teken dat er minimaal verschil met ranglijstaanvoerder Brodka was.

Een nadeel was volgens de coach dat Verweij op de laatste kruising geen tegenstander meer voor zich vond. 'Brodka had een kruising met Davis waar hij voordeel aan had. Koen moest het met zichzelf doen.'

Wat als...Koen Verweij in de buitenbaan was gestart?

Op internet circuleerden na afloop allerlei grafieken over het tijdsverschil tussen het horen van het startschot voor de schaatser in de binnen- en in de buitenbaan. Dat zou 0,045 van een seconde zijn: de schaatser in de binnenbaan staat verder van de starter dan die in de buitenbaan. In dat geval zou Verweij, startend in de binnenbaan, dus 0,042 sneller dan geweest dan Brodka, startend in de buitenbaan.

Die berekening is gebaseerd op de afstand tussen beide schaatsers: 15 meter; en de snelheid van het geluid: 330 meter/seconde. Maar het startschot in de Adler Arena komt uit twee luidsprekers en maakt de berekening inaccuraat. Er is een tijdsverschil, niet duidelijk hoe groot dat zaterdagmiddag in Sotsji was.

In het stadion was de belevenis van de laatste rit, Verweij - Mantia, enorm. Op het scorebord lag Verweij steeds achter. Met een rood blokje, inclusief cijfer, werd de achterstand op Brodka aangegeven. Bij het ingaan van de laatste ronde was dat 0,1 seconde. In de laatste bocht werd het 0,0 en wist iedereen dat het om een miniem verschil zou gaan. Zou het rode blokje definitief groen worden, ten teken van een voorsprong voor de Nederlander.

Het werd na de finish 35 seconden wachten, waarna Verweij gepermitteerd uiterst chagrijnig door het leven mocht gaan stappen. 'Waar ik hem had kunnen terugpakken, dat was op heel kleine dingetjes. Maar terugdraaien gaat niet meer. Ik heb het verloren op drieduizendste van een seconde. En dat van een schaatser die ik dit seizoen telkens achter me heb gelaten. Ik heb er alles voor gedaan dit seizoen. Het is moeilijk te bedenken waar ik iets zou hebben laten liggen.'

Koen Verweij over zijn tweede plaatst op de 1.500 meter

Jo Everaert Nederlanse specialist in de biomechanica

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden