Wat als we onze vriendenkring als cirkel zien?

Dit is de laatste column van Hanna Bervoets voor het Volkskrant Magazine:

We maakten de afspraak op het muurtje achter de voetbalkooi. Fatiha en ik, allebei 10 jaar, zouden áltijd vrienden blijven, en later, wanneer we volwassen waren, zouden we samen een huis kopen. Later is inmiddels aangebroken. Ik ben niet met Fatiha in een huis gaan wonen. Ik heb Fatiha achttien jaar niet meer gezien. Daar dacht ik aan, toen ik laatst langs de voetbalkooi fietste. Ik stelde me voor hoe ik mijn jongere zelf zou toespreken: 'Die afspraak van jullie stelt niets voor, na de basisschool groeien jullie uit elkaar.'

Waarschijnlijk zou mijn 10-jarige ik de 30-jarige ik niet geloven: 'Fatiha en ik blijven altijd samen, wallah!' De naïviteit van een 10-jarige; een kind heeft nu eenmaal meer ervaring met eeuwigheid dan met vergankelijkheid. Aan de andere kant: ik kende Fatiha al zes jaar. Dat ik dacht dat we vrienden zouden blijven, is dus niet zó raar. Nu heb ik vrienden die ik korter ken, van wie ik ook geloof dat ik de rest van mijn leven bij ze zal blijven. Ben ik dan nog steeds naïef?

Misschien wel niet. Want wat als we onze vriendenkring nu eens zouden zien als een fysieke cirkel? Een denkbeeldig stukje land met matrasjes, flessen jenever en een kratje sinaasappels: hier resideren onze vrienden gedurende ons leven. Vanaf onze geboorte zal er een paar keer een ingrijpende migratie plaatsvinden van en naar de cirkel.

Zo arriveert er tussen kleuterklas en groep 8 een groep nieuwelingen in onze cirkel. We springtouwen met ze, gooien sinaasappels over. Hoewel we denken dat het altijd zo blijft, wordt de populatie rond de puberteit overspoeld door een tweede immigratiegolf: De Grote Middelbare School-trek. Een voor een verlaten de basisschoolvrienden het landje, slechts een enkeling houdt zich staande tussen de nieuwe residenten: de flirtende, dansende, grienende pubers op de matrassen. Ook deze pubers sluiten pacten: wij blijven altijd samen, hier, in deze cirkel. Bij de derde migratieronde maakt het overgrote deel alsnog plaats voor een stroom studievrienden, die zich en masse storten op de jeneverflessen, de matrassen tegen elkaar aanschuiven en nachten doorhalen waarin ze praten over later, wanneer ze volwassen zullen zijn en echt, zeker weten, nog steeds tegen elkaar aan zullen liggen.

Sommigen krijgen gelijk. De tijd van de Grote Immigratiegolven is immers voorbij, na de studententijd geschiedt het verloop in onze vriendenkring druppelsgewijs. Krijgen we een nieuwe baan, dan komen er wat collega's met één been in de cirkel staan, een paar komen zelfs binnen, en nemen voorzichtig plaats op een leeg matrasje. Ondertussen verplaatsen sommige vrienden zich vanuit het midden van de cirkel naar de randen. Bijvoorbeeld als ze een gezin stichten en zich meer op de wereld buiten onze ring willen richten. Ook als we zelf een relatie aangaan, verandert onze kring. Misschien schuift de hele cirkel op, waardoor deze nét iets over die van onze partner komt te liggen en residenten uit beide kringen zich vermengen. Tegelijkertijd raken vrienden uit de oorspronkelijke cirkel tijdens de verschuiving ontheemd, omdat hun matrasjes al aan de randen lagen.

Hoe dan ook: nu ik volwassen ben, verandert de samenstelling van mijn cirkel vast niet meer zo drastisch als tijdens de grote migratiegolven. Al zullen dierbaren vertrekken. Een vreemd idee, dat ik graag verdrijf door te denken aan de vrienden die ik de komende decennia erbij krijg: nu nog volstrekte vreemden.

Verder dan hun komst denk ik liever niet. Er rest immers nog één migratieronde. De uittocht als we hoogbejaard zijn en onze vrienden een voor een de cirkel verlaten, gewoon: omdat ze ophouden te bestaan. Ik kan alleen hopen dat ik mijn beloften van nu later waarmaak, hen zal liefhebben tot het einde. Ook hoop ik, dat ik na hun aftocht niet te lang alleen in de cirkel hoef te blijven. Als de laatste vriend vertrokken is, zal ik de sinaasappelschillen opvegen en me begeven naar de laatst overgebleven matras. Alle overgebleven flessen jenever in één keer leegdrinken, en, voor de laatste keer, een deken over me heen trekken.

Dit was de laatste column van Hanna Bervoets voor het Volkskrant Magazine. In juni verschijnt de bundeling van haar columns: En alweer bleven we ongedeerd. Bervoets blijft verhalen maken voor het magazine. Nu werkt ze hard aan een roman die begin 2016 zal verschijnen.

Van Hanna's roman EFTER geven we vijf exemplaren weg: facebook.com/volkskrantmagazine

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden