Column

Wat als Rutte bondskanselier was geweest?

Op een foto in NRC Handelsblad stonden dinsdagavond enkele belangrijke Europese leiders opgesteld. Ze hadden net afspraken met Turkije gemaakt die de vluchtelingenstroom tot staan moet brengen. Rutte stond vooraan, de schouder naar de fotograaf gedraaid, het gezicht door de lach in bezit genomen. Op heuphoogte wees een wijsvinger naar achteren, waar Merkel stond, het vermoedelijke adres van een grapje.

De volgende ochtend drukte de Volkskrant een nieuwe foto af die enkele seconden later was gemaakt. Daarop stond Rutte weer recht naar de camera, met hoge schouders en ogen die met heel het wezen waren toegeknepen. Merkel was intussen ook met lachen begonnen, de mond ging een beetje scheef open, de tong duwde in een wang.

Zou het over Samsom zijn gegaan en zijn bloeddoorlopen pogingen zijn naam aan een oplossing voor de vluchtelingencrisis te verbinden? Dan zou Merkel er niet zo hard om hebben gelachen, denk ik. Samsom doet zijn best. Hij bedoelt het goed. Het is dan niet leuk om erbij te gaan staan lachen als hij weer het deksel op de neus heeft gekregen.

Uiteindelijk denk ik dat Rutte helemaal geen grapje heeft gemaakt. Voor de lach is hij niet afhankelijk van humor. Het is de lachende manier waarop heel dat lachende lichaam op de ander afkomt dat op de lachspieren werkt. De humor van de premier is niet talig. Hij is een van de zeldzame mensen bij wie de humor in de ledematen zit.

Ik ben blij dat Rutte zo blij is de hele tijd. Vooral voor Merkel. Ze heeft het zwaar de laatste tijd. Wie als eerste zijn deel van de rekening betaalt, schiet er altijd bij in - dat heeft de politiek met het café gemeen. Op een foto keek ze laatst verloren over een eenzame puntzak patat. Op een andere foto zat ze, na weer een mislukte top, met natte ogen in een auto. Ze had net gehuild, of wilde daar net mee beginnen.

Merkel wordt nog altijd grimmig nagedragen dat ze bij het uitbreken van de vluchtelingencrisis 'Wir schaffen das' heeft gezegd. Je gaat er bijna van denken dat de meeste mensen liever een leider zien die bij tegenslag paniekerig het hazenpad kiest.

Hoe zou Europa er hebben uitgezien als Duitsland niet over zoveel verantwoordelijkheidsgevoel beschikte, kracht, kunde en, oké, schuldgevoel? Hoe zou Duitsland eruit hebben gezien als bijvoorbeeld Rutte bondskanselier was geweest?

Je hoeft niet hartstochtelijk in solidariteit te geloven om te weten dat je samen beter af bent dan alleen. Daar kan Merkel ook niets aan doen. Mensen zijn nu eenmaal tot samenwerking gedoemd, al was het maar omdat er zo verschrikkelijk veel van zijn.

Zes tot acht weken, zei Rutte zes tot acht weken geleden, en de instroom van vluchtelingen is substantieel verminderd. Op zijn manier, in theorie, op papier, voorlopig en als je ook even over Griekenland heen kijkt, heeft hij het geschafft. Daarna maakte hij ook Merkel nog aan het lachen. Geen kleinigheid, wat mij betreft, want als mevrouw Merkel huilt, word ik altijd een heel klein beetje bang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden