'Wat als Emile Roemer en Geert Wilders een verbond sluiten?'

Het tijdperk-Roemer lijkt aan te gaan breken, constateert Bert Bukman. Wat als zijn SP het eens samen zou proberen met de PVV?

SP-leider Emile Roemer kijkt naar PVV-leider Geert Wilders (links) tijdens de Algemene Beschouwingen vorig jaar. © ANP

Dat was even schrikken, op vk.nl vandaag: de SP is virtueel de grootste partij van Nederland. Althans, in de peiling van Maurice de Hond, wiens onderzoeken vaak tot conclusies leiden die een grote media-aandacht genereren. Maar helemaal zonder betekenis is het natuurlijk niet, al zullen andere opiniepeilingen het beeld de komende tijd wel nuanceren.

Alle reden niettemin om ons eens te verdiepen in de figuur van de partijleider van de SP, Emile Roemer, wiens ster in korte tijd tot grote hoogte is gestegen. Tijdens de afgelopen kabinetsformatie speelde hij een interessante bijrol, die voornamelijk bestond uit een mislukte poging de linkse partijen op een lijn te brengen met het CDA. Een kansloze missie uiteraard, maar wel boeiend, want, zoals kandidaat-partijleider Henk Bleker onlangs te kennen gaf, zijn er enige overeenkomsten in het gedachtegoed van CDA en SP, op het gebied van gemeenschapsdenken bijvoorbeeld.

Interessant was ook de conclusie die Emile Roemer voor zichzelf trok, toen niet alleen de christendemocraten maar ook de PvdA en GroenLinks zich vorig jaar van zijn alternatieve regeerakkoord afwendden en de steven richting het kabinet-Rutte werd gewend. 'Wacht maar,' dacht hij bij zichzelf, 'mijn tijd komt nog wel.'

Tijdperk-Roemer

Wat niemand toen nog geloofde, lijkt nu inderdaad te gebeuren: het tijdperk-Roemer breekt aan. Als goedmoedige Brabander die het opneemt voor de gewone man, en die doorgaans tamelijk verstandige dingen zegt op tv, doet de SP-leider het goed bij kiezers die weinig belangstelling meer hebben voor het ideologische gespartel van de PvdA en voor wie de boodschap van Geert Wilders een beetje versleten begint te raken.

Weinig aan de hand, zou je denken, ware het niet dat de SP een veel rabiatere partij is dan de vriendelijke figuur van zijn partijleider doet vermoeden. Tegen de 'hoge heren' in Den Haag, tegen Europa, tegen elke denkbare hervorming van de arbeidsmarkt, tegen hervormingen in het algemeen, en daarmee in internationaal en economisch opzicht een even groot blok aan het been van een zinvol vooruitgangsdenken als de PVV in de huidige gedoogconstructie. Een partij dus die de problemen waarmee Nederland en de westerse wereld te kampen hebben op geen enkele manier het hoofd biedt.

Daarmee blijkt opnieuw: de overeenkomsten tussen SP en PVV zijn groot. Bovendien vissen de partijen in dezelfde vijver van bezorgde en soms ontevreden landgenoten, die inmiddels een derde van het electoraat omvat en dus goed is voor zo'n vijftig zetels in de Tweede Kamer. Een aanhang waarvan de klassieke bestuurspartijen als PvdA, CDA en zelfs de VVD alleen nog maar kunnen dromen.

Wat nu als Geert Wilders en Emile Roemer zouden besluiten de handen ineen te slaan? Er is genoeg dat de partijen verbindt tenslotte. Inhoudelijk is er eigenlijk maar één wezenlijk verschil: de positie ten opzichte van de islam. Een heel belangrijk verschil, zeker, maar toch: slechts één verschil.

Andere motieven

Gelukkig hebben de partijen en hun leiders ook andere motieven om samenwerking voorlopig uit te sluiten: de ideologische haat van Geert Wilders tegen alles wat naar links neigt bijvoorbeeld, en natuurlijk de in het oog springende verschillen in karakter tussen de PVV-leider en Emile Roemer, al zijn ze ook wel weer allebei zuiderling.

Op korte termijn zal het er dus nog niet van komen, maar op de middellange termijn valt het bepaald niet uit te sluiten. Een monsterverbond van SP en PVV biedt zoveel zicht op de macht, dat het voor beide partijen op den duur heel onverstandig zou zijn de samenwerking categorisch te blijven uitsluiten. En als Geert Wilders en Emile Roemer het niet doen, dan kunnen hun opvolgers nog altijd tot die conclusie komen.

Bert Bukman is auteur van het boek Het Slagveld, De lange weg naar het kabinet-Rutte. www.bertbukman.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden