Was gisteren de natste dag ooit?

'Brekend: natste dag ooit in NL' berichtte weerman Marc Putto gisteren op Twitter. Putto, die zichzelf 'de meest vooruitstrevende weerdude van Nederland' noemt, baseert zijn conclusie op het feit dat er nooit eerder in zoveel gemeentes boven de 100 millimeter regen viel. Op Twitter werd zijn bericht gretig overgenomen. 'Natste dag ooit', tweette iedereen. Maar klopt dat wel?

Een ondergelopen straat in Vinkeveen Beeld Marcel van den Bergh

Ja en nee, zegt meteoroloog Marco Verhoef van Weerplaza. 'Gisteren is er heel veel regen gevallen, maar zoals gebruikelijk zijn de verschillen van plaats tot plaats heel groot geweest. Dat maakt het lastig om de vraag goed te beantwoorden.'

Wat als we het toch proberen?
'Het record dat in de boeken staat, is 208 millimeter regen in Voorthuizen, op 3 augustus 1948. Deze waarde is gemeten tussen 10 uur 's ochtends 2 augustus en 10 uur 's ochtends de volgende dag. Het KNMI hanteert met zijn waarneem-netwerk ook nu nog deze periode voor een dagsom. Als we nu deze periode hanteren kunnen we rustig zeggen dat er geen record is gebroken. De neerslag viel namelijk gisteren deels voor 10 uur 's ochtends en deels erna.'

En als we dat niet doen?
'Als we de periode aanpassen kunnen we nog steeds twee kanten op. Officieel meet je in UTC-tijden (gecoördineerde wereldtijden, bijna gelijk aan Greenwich Mean Time) en die zijn in de zomer twee uur verschoven. De meting loopt dus van en tot 2 uur 's nachts lokale tijd. In die periode is op het officiële KNMI-station in Deelen 131 millimeter regen gevallen. Dat is voor de maand juli een record, op een KNMI-station. Maar nu kun je natuurlijk nog een beetje schuiven met die periode. Meet je tussen 0.00 en 24.00 uur, dan mag je uit een vrijwillig waarneemnetwerk nog wat andere sommen noteren. In Alphen aan de Rijn zou 181 millimeter zijn gevallen, bij Zaandam 150 en in de buurt van Kaatsheuvel meer dan 100mm. Dit netwerk wordt overigens niet gebruikt door het KNMI en die zullen deze cijfers derhalve dan ook niet als eventueel record noteren.'

Waarom spreken mensen dan toch van een record?
'Als laatste is er nog een mogelijkheid om met radarbeelden tot een neerslagsom te komen. Deze methode tapt niets af, maar berekent de uiteindelijke neerslagsom uit de intensiteit die volgens de radar boven een plaats aanwezig is. Dat levert sowieso iets afwijkende waarden op, als je het vergelijkt met een originele aftapping. Maar die afwijking kan zowel meer als minder neerslag betekenen.

Met deze methode kun je in elk geval iets zeggen over gebieden van één bij één kilometer, dus over zeer lokale pieken. Je ziet dan dat de omgeving van Deelen inderdaad veel regen heeft gekend, net als de omgeving van Zaandam en Maarssen. Met deze methode komen we bij Maarssen tot een som van ruim 200 millimeter. Er wordt zelfs gesproken over 216 millimeter. Zo bezien kun je niet uitsluiten dat we toch over een record kunnen spreken. Maar zo langzamerhand zijn we wel appels met peren aan het vergelijken.'

Beeld anp
Beeld anp
Beeld anp
Beeld belga
Beeld belga
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.