Column

Was Gerard van Olphen zo naïef?

Gerard van Olphen, die deze week Reaal alweer verliet.Beeld ANP

Gerard van Olphen, die deze week zijn bureau opruimde bij verzekeraar Reaal (inmiddels Vivat geheten), moet óf hopeloos naïef zijn geweest óf er met de kas vandoor zijn gegaan.

Een reden is niet gegeven. Als het laatste onwaarschijnlijk is, zal het de eerste reden moeten zijn. Aangenomen wordt dat de bestuursvoorzitter het niet eens zou zijn met de topdowncultuur van de Chinese eigenaar, zoals Het Financieele Dagblad het eufemistisch omschreef. Of Van Olphen weigerde de orders uit te voeren van de Chinese eigenaar Anbang, die in juli voor 1 euro de boel overnam van de staat en liet weten verder te willen met Van Olphen.

Het is nogal vreemd dat hij er toen al niet de brui aan heeft gegeven. In de afgelopen jaren zijn er boekenkasten volgeschreven over de cultuurverschillen tussen de Chinese aanpak en die van Nederlanders. In april 2006 promoveerde Huadong Yang in Groningen op een proefschrift over de escalatie van cultuurverschillen binnen organisaties. 'Voor Nederlanders is de ratio doorslaggevend, voor Chinezen tellen relatie en de hiërarchische verhoudingen ook mee.'

De theorie bleek al snel praktijk te zijn toen de Chinezen ook daadwerkelijk gingen winkelen in Nederland en schroevenfabrikant Nedschroef, vrachtverhuurdersbedrijf Tip, afvalverwerkingsbedrijf AVR, schuifdakenfabrikant Inalfa, Kruidvat en voetbalclub ADO Den Haag overnamen.

De Chinezen kwamen met een grote glimlach binnen en beloofden alles bij het oude te laten ('Chinezen zeggen nooit geen neen'), waarna ze er met de bal vandoor gingen toen de kogel door de kerk was. Lokale managers die dachten het beter te weten en daar ook goede argumenten voor hadden, werden rücksichtslos aan de kant geschoven. 'Wat de baas vraagt, wordt zonder enige tegenspraak uitgevoerd. Wij zijn gewend de leidinggevende van kritiek te voorzien, maar kijk daar in een Chinees bedrijf erg mee uit', zei sinoloog en Philipsadviseur Boudewijn Poldermans.

Chinezen eisen eensgezindheid. Daarom heeft iedere organisatie daar zijn eigen bedrijfsliederen. Een managementterm als compliance betekent in Europa heel iets anders dan in China, waar loyaliteit naar de eigen groep, eenvoud en spaarzaamheid veel belangrijker zijn dan ethiek.

Van Olphen, die de onderhandelingen met de Chinezen zelf leidde, moet dat geweten hebben. Of moet daarvoor tenminste zijn gewaarschuwd. Misschien dacht Van Olphen dat Reaal door het vakbondsverleden (het is tenslotte ontstaan uit de verzekeraars Concordia en De Centrale) hiervan zou zijn uitgezonderd. Misschien heeft De Nederlandsche Bank hem dat toegezegd. Of hij al dan niet op het verkeerde been is gezet, moet duidelijk worden, gezien het grote verlies dat de belastingbetalers op de verkoop van Reaal hebben geleden.

Een gouden handdruk voor de vertrekkende Van Olphen mag er niet toe leiden dat de reden van zijn vertrek door hem en de Chinezen onder de pet wordt gehouden.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden