Was er geen andere foto voor de voorpagina beschikbaar?

Een afschuwelijk type staart de lezer donderdagochtend aan vanaf de voorpagina. Het is de leider van de neo-nazistische Russische Nationale Eenheid in Voronezj, een plaats op vijfhonderd kilometer ten zuiden van Moskou....

'Waarom staat die foto met het bijbehorende verhaal zo prominent op de voorpagina? Wat is het nieuws?', luidt de vraag van enkele lezers. En waarom op pagina 6 nog een foto van die enge club, met de fout geheven armen? Gaat het hier om een verschijnsel dat zó om zich heen grijpt dat Rusland, of de wereld, of Europa of Nederland op deze manier door de Volkskrant gewaarschuwd moet worden?

Jevgeni Lalotsjkin is een marginale figuur met weinig aanhang, zegt een lezer. Zeker, er is wel sprake van een gevaarlijke ontwikkeling, maar een plaats op een binnenpagina zou toch voldoende zijn geweest?

Niet alleen bij lezers, ook op de redactie zelf rijst donderdagochtend twijfel. Niet over het onderwerp als zodanig, maar wel over het belang ervan, en dus over de presentatie. Het gevaar van overbelichting dreigt, zo reageert een aantal redacteuren.

Dat geldt in dit geval, volgens een lezer, te meer omdat het gaat om zulke beladen beelden. Er zijn nog altijd veel lezers die pijnlijk geraakt worden als ze dit soort foto's en artikelen onder ogen krijgen. De tijd heelt niet alle wonden. Anderen worden bang: de horden rukken weer op.

De vraag dringt zich dus op of de gemaakte keuze voor de hand ligt. Was er een ander aanbod aan foto's beschikbaar? Was er echt niet een ander onderwerp dat eerder een foto op de voorpagina had verdiend? De ombudsman heeft nagegaan hoe de keuze tot stand is gekomen.

Een foto van de reusachtige bosbranden in Indonesië die doden beginnen te kosten - geen 'dodelijke' slachtoffers, zoals er stond - had, gezien de opening van de krant, goed het portret kunnen vervangen. De kwaliteit van het fotomateriaal uit Azië was echter zo benedenmaats dat de fotoredactie geen moment maar heeft overwogen de beelden in het aanbod op te nemen.

De fotoredacteur bood ten slotte woensdagavond voor de voorpagina een foto aan van de opening van het Nederlands Film Festival in Utrecht: Monique van de Ven die trots haar koninklijke onderscheiding toont. De foto belandde uiteindelijk op de kunstpagina. De avondredactie oordeelde dat plaatsing op de voorpagina een vorm van overbelichting van de actrice zou inhouden.

Volgens het woensdagavond dienstdoende lid van de hoofdredactie is het weliswaar geen nieuws dat het neo-nazisme in Rusland poogt de activiteiten op te voeren, maar op de voorpagina wil de krant een relevant beeld geven van de stand van zaken in de wereld. Daar hoort ook dit bij, zegt hij. Bovendien had de Volkskrant een eigen verslaggever met fotograaf ter plekke.

De ombudsman begrijpt het streven van de redactie om in de etalage die de voorpagina is, naast het belangrijkste nieuws ook interessante sfeer- of achtergrondverhalen te presenteren die lezers kunnen verrassen. Juist die onderdelen krijgen daardoor nog een extra accent.

Dat is in dit geval volgens de hoofdredactie terecht. Het onderwerp is er serieus genoeg voor en het verhaal goed geschreven.

Toch bekruipt de ombudsman het gevoel dat bij de keuze, in ieder geval van de foto, andere overwegingen een doorslaggevender rol hebben gespeeld dan het gewicht van de informatie.

Met het verhaal zelf was niets mis. Wel ontbrak nadere informatie over de betekenis of status van de stad Voronezj. In 1934 werd de dichter Osip Mandelstam nog wegens een hekeldicht op Stalin naar deze plaats verbannen. Toen was het kennelijk al niet zo'n prettig oord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.