Warme zomer hindert expositie over speelgoed

De kaartjesverkoper van het Amsterdams Historisch Museum zucht diep. 'Zei u redelijk druk? Doodstil is het! Iedereen zit op het strand.'..

Zondag 3 augustus, 14.30 uur. Er melden zich aan de kassa bezoekers voor de tentoonstelling Speeltijd!, 100 jaar speelplezier: ouders met kinderen, een bejaard echtpaar en buitenlandse toeristen. Gevlucht voor de hitte?

Binnen is het koel, maar verkoeling zoeken is er niet bij. De bezoekers beleven een hoop lol aan de expositie en spelen waar mogelijk enthousiast mee. Alleen voor de bloedhete binnenplaats van het museum, waar vergrote versies van 'Stratego', 'Mens erger je niet' en 'Twister' staan opgesteld, is de belangstelling minimaal.

Doodstil is het zeker niet, hoewel het weer 'allemachtig' (suppoost) tegenzit. Speeltijd! is zo'n tentoonstelling die het van regenachtige of kille dagen moet hebben en die zijn er deze zomer nauwelijks. Toch is dat geen argument om het Amsterdams Historisch Museum te mijden. Speeltijd! is vooral een vertederende expositie voor jong en oud.

Aha-gevoelens, instemmend gemompel (ouders en ouderen) en kreten van herkennning (kinderen) overheersen. Speeltijd! pakt je onmiddellijk; je bent nog niet binnen of je blik valt op lijstjes met kinderwensen voor Sinterklaas. Grote kans dat je de toelichting mist met de bestaansreden van deze expositie: 'Iedereen kent de naam Jumbo. Bijna niemand kent de naam van het bedrijf achter Jumbo: Koninklijke Hausemann en Hötte BV aan de Kromboomsloot in hartje Amsterdam (een mooi oud pand op nog geen tien minuten lopen van het museum). Vele jaren groeide in de kelder en op de zolder van het bedrijf een schat: een verzameling speelgoed waarvan ieder kind droomt. De collectie (een deel), geschonken aan het Amsterdams Historisch museum, vormt de kern van deze tentoonstelling over spelen en speelgoed in Amsterdam.'

Die laatste toevoeging is overbodig, omdat Amsterdam niet model staat voor 100 jaar speelplezier. Toevallig begon Engelbert Hausemann, een Duitse immigrant, in 1853 een handel in kramerijen, allerhande artikelen waaronder speelgoed, dat rond 1900 kernactiviteit werd. Aanvankelijk richtte Hausemann zich op de import van beroemde merken als Meccano, Dinky Toys en Barbie. Tegenwoordig produceert het bedrijf vooral puzzels en spellen.

De bezoeker komt ogen te kort op deze expositie, want er is veel te zien en te beleven (voor kinderen). Spelen in de 20ste eeuw laat zich illustreren door twee verlanglijstjes. Op die uit 1952 figureren pop, leesboek en puzzel; op een hele recente laptop, gameboy en griezelbus 5, met als uitsmijter in kapitale letters 'DAT WAS HET'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.