'Warme' zee bedreigt schelpdierstand

Hogere zeewatertemperaturen in de Waddenzee beperken de voortplanting van schelpdieren en vormen naast de schelpdiervisserij een extra bedreiging voor de kokkel- en mosselstand....

Van onze verslaggever Jeroen Trommelen

Volgens de studie is de gemiddelde zeewatertemperatuur in de westelijke Waddenzee de afgelopen dertig jaar gestegen met 0.07 graad per jaar; in totaal meer dan twee graden. De hoeveelheid volwassen nonnetjes in Balgzand nam in deze periode sterk af.

De verwachting is dat de klimaatverandering zal aanhouden en de Wadenzee de komende eeuw twee tot vier graden warmer zal worden. Die opwarming leidt volgens de onderzoekster tot een structureel lager aanbod van schelpdieren, met negatieve gevolgen voor de vogelstand die daar grotendeels van afhankelijk is. 'Dit maakt het ecosysteem extra kwetsbaar voor de afname van schelpdieren en de verstoring door de schelpdiervisserij.'

De publicatie van het onderzoek van Philippart is geaccepteerd door het Amerikaanse wetenschapsblad Limnology and Oceanography. Het borduurt voort op eerdere studies naar de relatie tussen schelpdieren en stijgende zeewatertemperaturen. Vooral de gemiddeld warmere winters leiden tot het geringer broedsucces van nonnetjes, mosselen en kokkels. De soorten prefereren koel water; verliezen gewicht in warme winters en houden daardoor minder energie over voor de voortplanting.

Voor nonnetjes speelt de concurrentie met garnalen een grote rol, ontdekte Philippart. Door het warmere zeewater verspreiden de schelpdieren hun eitjes eerder in het water, waar ze worden opgevreten door garnalen die op dat moment weinig ander voedsel tot hun beschikking hebben.

Aangenomen mag worden dat andere, warmteminnende schelpdieren de Waddenzee langzaam zullen koloniseren, stelt de biologe.

De afgelopen tien jaar is dit al het geval met de Japanse oester, die vooral in de Westerschelde en in mindere mate in de Waddenzee oprukt. Dat zal slecht uitpakken voor de vogelstand. De nieuwe schelpdiersoort vormt voor de meeste wadvogels geen bruikbaar voedsel.

Biologen van meerdere onderzoeksinstituten bestuderen momenteel in opdracht van het ministerie van LNV de effecten van de kokkel- en mosselvisserij in de Waddenzee op de vogelstand. Hun onderzoek zal medio oktober worden gepubliceerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden