Warme spektakels

Hij organiseert de best geregisseerde, de imposantste modeshows van Parijs. Maar patserig mag het van Dries van Noten nooit worden....

De sfeer tijdens de Parijse modeshows van oktober 2001 was, net na de terroristische aanslagen in New York en Washington, anders dan anders. Gedrukt. Veel Amerikaanse journalisten en inkopers waren thuis gebleven. Niet dat de shows slecht bezocht werden; nog steeds kwamen duizenden bezoekers bij elkaar om de kleding voor het volgende zomerseizoen te bekijken. Bij sommige shows werden we bij de deur gefouilleerd. Niemand zat met een gerust hart in de metro, de angst hing een beetje in de lucht.

Op zondagavond 7 oktober begon het net te schemeren in de majestueuze daglichtzaal van de Ecole Nationale Supeure des Beaux-Arts, waar de show van Dries van Noten bijna begon. Opvallend veel mobiele telefoons rinkelden. Amerika en Engeland waren begonnen met hun bombardementen op Afghanistan.

Het was een triest moment, maar je kan mindere plekken verzinnen om het slechte nieuws te horen. Zoals altijd hing er bij Van Noten een warme sfeer van melancholie en nostalgie; niet dat duwerige, opgefokte sfeertje van veel andere shows. Van Notens medewerkers deelden groene appels uit. Het voelde alsof je bij een oude bekende thuis verwelkomd werd.

De Belg Dries van Noten (1958) brak in 1986 met vijf landgenoten internationaal door, tijdens een legendarische presentatie op een modebeurs in Londen. Van 'De Zes van Antwerpen' was hij de meest traditionele, sierlijke ontwerper. Van Noten opende in 1989 zijn 'Modepaleis' in een monumentaal pand aan de Antwerpse Nationalestraat, en twee jaar later ging hij zijn mode in Parijs showen. Hij begon met mannenmode, want in de relatief rustige mannenmodeweek was het voor een jonge ontwerper makkelijker om op te vallen.

Van Noten nam zich voor om zijn geld niet aan advertenties in modebladen te spenderen. In plaats daarvan pompte hij zijn promotiebudget in de mooiste, spectaculairste modeshows, op de opzienbarendste locaties, met de allerbeste zorg voor het publiek. Voor zijn derde show, in 1993, liet hij vrachtwagens vol bloemen uit Nederland komen. Een half jaar later trakteerde hij het publiek in een parkeergarage op friet en Belgisch bier. Een wintershow buiten werd door een sneeuwstorm geteisterd, maar met dekens en warme soep wist hij de bezoekers toch nog te behagen.

Hij kocht vijftig oude fietsen in Nederland en liet zijn modellen op het binnenplein van het Palais Royal rondfietsen, en hij showde op andere onmogelijke locaties: in de Nationale Bibliotheek, onder de Eiffeltoren, op de bodem van een drooggelegd zwembad. Al doende leerde hij. Bij zijn tiende defilad hij voor het eerst een verhoogde catwalk: geen succes, want bij zijn integere, ingehouden stijl paste het niet om tegen de kleren op te kijken. Aan het einde van zijn zestiende show (in 1996) liet hij alle modellen nogmaals, als blok tegelijk, opkomen; een indrukwekkende truc die hij sindsdien altijd toepast.

De productie van zijn shows kost tonnen per keer (een achterwand van 350 onafhankelijk van elkaar draaiende discobollen, een veertig meter lange feuilletet frambozen voor het publiek, besteld bij de beste banketbakker van Brussel) maar ze mogen er van Van Noten nooit poenig uitzien, en dat doen ze ook niet. Ze zijn een warm welkom, altijd aan het einde van de dag, met eten en drinken, als de perfecte ontspanning voor de bezoeker die na een dag shows modemoe is.

Wat Van Noten onderscheidt van collegaontwerpers is zijn principe om alleen kleren te tonen die hij ook daadwerkelijk verkoopt. Andere ontwerpers laten 'voor de show' de meest spectaculaire pakken zien, om uiteindelijk een zwart jasje en een paar handtassen in de winkel te leggen. Zo niet Van Noten. Het scheelt dat hij mooi geweven, geborduurde en bedrukte stoffen gebruikt. Maar dan nog bestaat het gevaar dat het spektakel van de show de kleding overheerst; dat je kijkt naar de tienduizenden kerstboomlichtjes die uit de hemel zakken, of dat het enthousiast spelende mambo orkest de aandacht van de kleren wegneemt. Het zegt iets over het vertrouwen dat Van Noten in zijn kleding heeft: ook al knalt het er tijdens de show niet altijd uit, kwaliteit verkoopt zichzelf. (Per seizoen verkoopt hij 100 duizend kledingstukken, in vierhonderd winkels wereldwijd.) Van Noten organiseert twee mannen-en twee vrouwenshows per jaar, en dus heeft hij nu vijftig shows achter de rug, reden voor een weldadig boekwerk over die vijftig happenings. Opvallend is dat zijn shows wel proberen aan te sluiten bij het thema van de collecties ('India', 'Faded Glory', en in 2001 'David Hockney', drie jaar eerder dan alle andere modehuizen!), maar verder niet echt conceptueel in elkaar steken. Van Noten schept adembenemend mooie ervaringen, daar waar het bij andere ontwerpers soms een amusant zoekplaatje naar aanwijzingen en dubbele bodems is. (Waarom draaide de Britse ontwerper Alexander McQueen aan het einde van zijn recente show Elvis' Suspicious Minds? Door wie wordt hij gewantrouwd?) Van Noten houdt niet van dubbele bodems, en hij 'haat bombast', zo zegt hij in het boek. Schreeuwerigheid past immers niet bij de tijdloze, aristocratische schoonheid van zijn kleren. En toch knipoogde hij bij zijn vijftigste show naar bombast, in een verder weer typisch spectaculaire Van Notensetting.

Aan een honderden meters lange tafel serveerden 250 obers een luxe diner van gemarineerde carpaccio van schelpdieren vooraf, en daarna kabeljauw en groenten en papillote. De modellen liepen bij wijze van toetje over tafel, terwijl Ravels Bolero uit de speakers knalde. 'Ik krijg kippenvel,' zei de buurvrouw aan tafel, en het was weer een Van Notenshow zoals er veel in het boek beschreven staan: tranen in de ogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden