Warm douchen door restenergie uit het riool

Een warme douche dankzij energie uit poep en pies. Binnenkort is dat realiteit in de nieuwbouwwijk Zuidbroek in Apeldoorn. Daar worden 2500 woningen aangesloten op een warmwaternet, dat wordt gevoed met vrijgekomen warmte van de zuivering van rioolwater....

Het is voor het eerst in Nederland dat restenergie uit waterzuivering wordt gebruikt voor woningen. De gemeente Apeldoorn, waterschap Veluwe en energiebedrijf Essent ondertekenden hierover recent contracten. Eind dit jaar wordt het terrein voor Zuidbroek bouwrijp gemaakt en gaan de eerste buizen voor het ‘rioolwarmtenet’ de grond in.

Zuivering van het rioolwater gebeurt met bacteriën, die eenmaal uitgewerkt, als slib bezinken. Deze dode organische massa wordt eerst ontwaterd en daarna in een vergistingsinstallatie omgezet in biogas, een energierijk mengsel van methaan en koolzuurgas. ‘Dit wordt verbrand in warmtekrachtmotoren die elektriciteit opwekken’, zegt Hans van Boven van waterschap Veluwe. De stroom wordt gebruikt voor de zuiveringsinstallatie en de overtollige energie is bestemd voor het elektriciteitsnet.

De warmte die bij deze stroomproductie vrijkomt, blijft vaak ongebruikt. ‘Wij gaan deze benutten om koud water te verwarmen’, aldus Van Boven. ‘Het opgewarmde water wordt naar de nieuwbouwwijk geleid, voedt daar de centrale verwarmingsinstallatie en voorziet de woningen van warm tapwater.’

Andere zuiveringsinstallaties benutten de vrijkomende energie voor hun eigen energiebehoefte. Ook leveren ze energie aan het openbare net of aan nutsvoorzieningen. ‘Rioolenergie’ gebruiken voor de verwarming van woningen en warm tapwater is uniek.

Het is uitgesloten dat een douchende bewoner straks in aanraking komt met bacteriedeeltjes die fecaliën hebben gezuiverd, benadrukken waterschap, energiebedrijf en gemeente. ‘Het biogas van het rioolslib wordt verbrand in een gesloten installatie, en warmtewisselaars voorkomen contact tussen de rioolwarmte en het leidingwater’, zegt woordvoerder Maarten Thijs van Essent. Essent neemt de risicodragende investering van 15miljoen euro voor zijn rekening en bouwt ook een kleine gasgestookte installatie. Die is volgens Thijs nodig om bijvoorbeeld in de winter aan een piekvraag naar warmte te voldoen.

In Zuidbroek wordt geen aardgasnet aangelegd. De bewoners moeten elektrisch gaan koken, wat volgens de gemeente even wennen zal zijn. Daar tegenover staat dat ze niet meer voor het onderhoud en de vervanging van een verwarmingsketel hoeven zorgen. Wel is als in elk ander huis de temperatuur te regelen met een thermostaat.

Met de ‘rioolenergie’ bespaart de wijk maar liefst 35 procent aan energie, wat jaarlijks twee miljoen kubieke meter aardgas scheelt en de uitstoot van vijfduizend ton CO2 voorkomt.

‘Op een schaal van tien voor energiebesparing zal de wijk Zuidbroek ongeveer een 8,5 scoren’, zegt coördinator duurzaamheid Lianda Sjerps-Koomen van de gemeente Apeldoorn. ‘Een moderne wijk met een gasnet en woningen die volgens de eisen van het Bouwbesluit zijn gebouwd, scoort slechts een zes. Wij streven naar een 9,9.’

Apeldoorn onderzoekt daartoe de inzet van zonne-energie in de woningen en voor straatverlichting. ‘We kijken ook naar de mogelijkheid van kleine windmolens op daken van naburige bedrijven, en we bestuderen de kansen om het warmtenet te voeden met bio-olie, afkomstig van koolzaad of snoei-afval’, weet Sjerps. ‘We doen het overigens alleen als het over de hele linie milieutechnische voordelen oplevert. Het heeft geen zin om bij te dragen aan vermindering van het broeikasprobleem als dat elders tot vervuiling leidt.’

In Apeldoorn gaat ook een innovatieve stadsbus rijden, die ‘Whisper‘ is gedoopt. De hybride bus rijdt op diesel en elektriciteit. ‘Als de bus op stroom rijdt, hoor je alleen het geluid van zoevende banden, een heel bijzondere gewaarwording’, zegt Sjerps. ‘In theorie kan de bus ook rioolstroom tanken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden