Ware Wetenschap gaat het helemaal anders doen

Vandaag in Ware Wetenschap: de wetenschapsredactie krabt zich achter het hoofd over het bedrijf wetenschap.

Het wetenschappelijk bedrijf in actie Beeld ap

'Frank Miedema zei trouwens dat het de komende jaren schandalen gaat regenen aan de universiteiten, vanwege de continue prikkel om resultaten op te pompen en zo veel mogelijk te publiceren. Hij zei: waar is de Joris Luyendijk die het bedrijf wetenschap in kaart gaat brengen, vergelijkbaar met zijn Banker's Blog op The Guardian? Het wetenschappelijke beloningssysteem is namelijk net zo pervers als dat van de bankiers.'

Onze redacteur hersenen en gedrag Tonie Mudde was danig onder de indruk. Als spreker was hij vorige week te gast bij de KNAW, op een bijeenkomst over wetenschapsjournalistiek. Frank Miedema was er ook: hoogleraar immunologie en decaan van de Utrechtse geneeskundefaculteit, en een van de initiatiefnemers van 'Science In Transition', een project waarin men nadenkt hoe het beter en eerlijker kan in de wetenschap.

Ietwat verslagen tuurden we naar de vergadertafel. Wetenschapskaternen, overzichten met onderwerpen voor de komende tijd, wegwerpbekertjes afkoelende koffie. De achtkoppige deelredactie wetenschap op maandagochtend.

De drie demonen
Haast een jaar geleden is het nu dat we in het katern Vonk drie 'demonen van de wetenschap' benoemden, valkuilen die de wetenschap telkens weer tegenkomt. Wetenschappers herhalen elkaars experimenten te weinig ter controle. Ze houden hun ruwe gegevens stil. En ze doen te veel hun best om mooie resultaten te halen.

Voor de lol voegden we een oproep toe: we zijn van plan een rubriek te beginnen waarin we twaalf op het oog mediagenieke onderzoeken gaan volgen, van begin tot eind. Om te zien of de mooie verhalen en klinkende resultaten waarover we altijd horen echt wel zo vanzelfsprekend voortkomen uit onderzoek.

Geploeter
En inderdaad, deze rubriek geeft u beslist een beeld van het vaak moeizame geploeter waarmee wetenschap tot stand komt. Telepathie-onderzoeker Dick Bierman die van medium moest wisselen. Guszti Eiben die zijn robotexperiment zonder robots moest doen. Jan-Berend Stuut die zijn onderzoeksboei zag wegdrijven. Boeiende verhalen van het front, waar de horizon van de menselijke kennis vaak maar moeizaam wijkt.

We blijven de projecten volgen, maar het is slechts één front, één inkijkje. Terwijl Ware Wetenschap - de titel van deze rubriek knipoogt naar het boek Real Science van fysicus John Ziman - veel meer is dan dat.

Een van ons raakte vorige week gegrepen door de aanzwellende kritiek op hersenscans. Een ander verbaast zich al weken over een voedselcampagne, die gretig wordt ondersteund door 'bewijs' uit contractonderzoek. Weer een redacteur hoorde van een promotie, na onderzoek op zes proefpersonen. Incidenten, anekdotes - en nu was daar de donderpreek van Miedema.

Veldaantekeningen
Het is tijd voor een wat andere koers. Van nu af wordt Ware Wetenschap, naast het volgproject dat het al is, nog meer de plek waar we reflecteren op het bedrijf wetenschap, en onze eigen rol daarin. Aan de hand van nieuws dat normaal gesproken de krant niet vanzelf haalt en gesprekken waarover we anders niet zouden schrijven. Veldaantekeningen, zo u wilt, van het wetenschapsbedrijf in actie en in verandering. We willen u op deze plek nog meer dan voorheen laten zien hoe de wetenschap ploetert, zichzelf in de weg zit en, dat ook, zichzelf opnieuw tracht uit te vinden.

Krijgt die Miedema toch nog een beetje zijn bankiersblog. En u een nog interessantere woensdagserie, natuurlijk.

Tips? warewetenschap@volkskrant.nl
twitter: @warewetenschap

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden