RECONSTRUCTIE

Wapenvondst brengt 'papa's' naar de killers

Vandaag begint het proces tegen tien arrestanten in de zaak-Koper. Ze worden verdacht van een reeks huur-moorden in de drugsscene. Wat begint met het volgen van een gestolen Audi eindigt bij een moordeskader.

'Verdachte 5' op beeld van een bewakingscamera bij de garagebox in Maurik. Beeld RV/Politie

Het is, op z'n zachtst gezegd, een opmerkelijke vondst. In de zomer van 2015 ontdekt de politie in een opslagbox in Nieuwegein 92 vuurwapens, waaronder 38 volautomatische machinegeweren, 16 geluiddempers, 33 patroonmagazijnen, 9 scherfgranaten, 4.635 kogelpatronen en 2 elektronische slagpijpjes om een explosie mee te bewerkstelligen. Tel daar de ontdekking van kogelwerende vesten, 90 gecrypte telefoons, peilbakens en een doorgeladen Glock bij op, die open en bloot op iemands eettafel ligt, en het vermoeden van een zware criminele organisatie zal geen verrassing zijn.

De vondst van het wapenarsenaal in Nieuwegein is niet toevallig. Wat in het voorjaar van 2015 begon met het volgen van een gestolen Audi, eindigt met de verdenking van een moordeskader, dat liquidaties levert op bestelling. Dat vermoeden leidde het afgelopen jaar tot twaalf arrestaties op verschillende plekken in Nederland. Vandaag begint het proces tegen tien van hen - twee zaken zijn geseponeerd - in de zaak Koper, het onderzoek naar een reeks vermoedelijk geplande en onmiskenbaar uitgevoerde executies in de onderwereld.

Het is een frisse maar zonnige voorjaarsdag als een politieteam op 9 maart 2015 twee mannen ziet rijden in een gestolen Audi S5, die bij een benzinestation in Rotterdam wordt overgedragen aan een derde verdachte. De politie besluit de Audi te volgen, omdat de overdracht sterk lijkt op de werkwijze die vooraf ging aan de liquidatie van de harddrugshandelaar Gwenette Martha in 2014. In Utrecht plakt een observatieteam van de politie een peilbaken onder de Audi, die uiteindelijk in een garagebox in het Gelderse plaatsje Maurik wordt geparkeerd. De eigenaar van die box wordt nagetrokken en blijkt er twee garages te huren.

De recherche gaat er 's nachts heimelijk naar binnen, en ontdekt een tweede gestolen Audi. Onder de bestuurderszitting liggen twee petflessen vol benzine - mogelijk is het de bedoeling om de auto in brand te steken, wat standaard na liquidaties gebeurt. Rechercheurs behangen beide garageboxen met camera's en afluisterapparatuur.

Twee maanden blijft het doodstil. Dan wordt op 18 mei 2015 een van de garagedeuren plotseling geopend door drie mannen, onder wie Jaouad W., die eerder van betrokkenheid bij een liquidatie werd verdacht. Het is reden voor de twee zaaksofficieren, Koos Plooij en Henk Mous, deze mannen 24 uur per dag te gaan afluisteren, filmen en hun auto's van peilbakens te voorzien. Vanaf dat moment heeft de recherche permanent een observatieteam, een arrestatieteam en scherpschutters klaarstaan, die direct per helikopter naar Maurik kunnen uitrukken.

Een deel van de wapens uit de opslagbox in Nieuwegein. Beeld Landelijke Eenheid

Twee van de drie verdachte mannen uit de garagebox kopen een week later in een spyshop voor ruim 6.500 euro twee peilbakens, waarvan er een onder een auto wordt geplaatst. Opnieuw wordt precies hetzelfde te werk gegaan als bij eerdere afrekeningen in het criminele milieu, constateren de officieren. De politie licht de eigenaar van die auto in: je bent mogelijk het doelwit van een naderende liquidatie.

In diezelfde periode ziet het observatieteam van de politie hoe twee van de Koper-verdachten, Ayyoub Y. en Levi B., met machinegeweren in sporttassen naar de opslagbox in Nieuwegein rijden. Ook van die opslagruimte wordt de huurder doorgelicht.

De doorzeefde auto waarin Samir Jabil op 1 december 2014 werd vermoord. Beeld anp

Klapdag

Dat leidt een maand later tot een 'klapdag'; in de loods wordt het omvangrijke wapenarsenaal ontdekt. In doorzochte woonhuizen van twaalf verdachten vindt de politie niet alleen de kogelwerende vesten en extra beveiligde pgp-telefoons, maar ook foto- en filmbeelden van personen die intensief worden gevolgd. Een van hen is Rudolf K., een contact van de bekende drugscrimineel Charles Zwolsman, die in 2011 in de gevangenis is overleden. Rudolf erkent tegenover de politie dat hij 'een conflict' heeft met 'Nederlandse Marokkanen', en daarom een poos in het buitenland is ondergedoken.

Van ten minste één peilbaken dat de politie op de klapdag vindt, wordt vastgesteld dat die is gebruikt bij de liquidatie van de 22-jarige Mohammed Alarasi op 20 januari 2014 in Amersfoort. Een gevonden Samsung blijkt de telefoon te zijn waarmee het peilbaken werd gevolgd onder de auto van Rinus Moerer, die op 14 april 2014 voor zijn woning in Steenbergen op 68-jarige leeftijd werd doodgeschoten.

Daarnaast vindt de recherche in het huis van een van de verdachten de complete boekhouding van een harddrugshandel met een totale omzet van 19 miljoen euro. Tussen de drugswinsten staat dat spotters 40 duizend euro krijgen voor het volgen en filmen van potentiële slachtoffers en hitters een ton. De politie vermoedt dat dit bedrag de vergoeding is voor het neerschieten van ongewenste personen na ripdeals, leugens over de drugsvoorraad of betrokkenheid bij ontvoeringen van 'maatjes'.

'Onze indruk is dat de Koper-groep in actie komt als de drugsorganisatie een conflict heeft', stellen de zaaksofficieren in een rechercherapport. 'We vermoeden dat de verdachten zeven mannen volgden als mogelijk doelwit van brute afrekeningen.'

Sinds kort is het mogelijk om extra beveiligde pgp-telefoons te kraken, waarmee criminelen zich altijd onbespied waanden. Uit onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) blijkt dat de gekraakte telefoons van de verdachten belastende gesprekken bevatten. Zo zegt Jaouad W. tegen een compagnon dat hij in Tiel 'een ijzer' heeft liggen en vraagt zijn maat of hij een vijand 'wil knallen'. De compagnon antwoordt bevestigend, 'en anders snij ik hem'. Een derde verdachte vraagt of de twee gek zijn geworden: 'De papa's (politie, red.) zitten zwaar op ons. Gebruik jullie hersens!'

Beeld de Volkskrant
Forensisch onderzoek na de moord op Gwenette Martha op 23 mei 2014 in Amsterdam. Beeld Novum

De tien Koper-verdachten zitten in voorarrest en zwijgen in alle toonaarden, de langstzittenden beroepen zich al meer dan een jaar op hun zwijgrecht. Eén beoogd slachtoffer heeft een belastende verklaring afgelegd. Ebrahim B. heeft tegenover de recherche bevestigd dat hij op een dodenlijst staat en dat Jaouad W. een van de belangrijkste initiators van het onderzochte moordeskader is.

Ebrahim is niet helemaal de enige. erder heeft ook Samir Jabli met de politie gepraat. Jabli vertelde al in 2014 dat hij door spotters werd gevolgd en vreesde voor zijn leven. Camerabeelden leidden de politie destijds naar een Peugeot 508, die werd gebruikt door dezelfde verdachte als naar wie Ebrahim B. wijst: Jaouad W. Of deze hoofdverdachte daadwerkelijk mede leiding geeft aan een moordeskader, moet blijken uit het strafproces dat vandaag begint. Samir Jabli werd eveneens, in de nacht van 1 december 2014, op 38-jarige leeftijd met kogels uit een volautomatisch machinegeweer in Amersfoort doorzeefd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.