Wapenstilstand ETA maakt nog geen eind aan terreur

Madrid - De Baskische afscheidingsbeweging ETA heeft maandag een 'permanente, algemene en verifieerbare' wapenstilstand afgekondigd. Op een video was te zien hoe deze mededeling op traditionele wijze werd voorgelezen door de middelste van drie gemaskerde ETA-leden met zwarte baretten op.


De verklaring wordt uitgelegd als een voorlopige stopzetting van de aanslagen van de ETA, maar niet de definitieve beëindiging van de gewapende terreur. 'Dit is goed nieuws, maar niet hét nieuws', zo vatte de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Rubalcaba gisteren de reactie van de Spaanse regering samen. Pas als de ETA zijn opheffing aankondigt, kan de vlag in top, zo maakte de minister duidelijk.


Dat laatste is zeker niet het geval. In de verklaring, gesteld in de gebruikelijke nationalistische retoriek die het kenmerk van de ETA is, wordt met geen woord gesproken over het inleveren van de wapens en explosieven. De beweging geeft daarentegen aan dat zij haar strijd niet staakt en maakt de wapenstilstand afhankelijk van twee van haar stokpaardjes: het recht op een eigen staat en zelfbeschikking van Baskenland. Deze 'kern van het politieke conflict' moet uit de weg worden geruimd, wil de strijd definitief worden gestaakt, aldus de verklaring.


Uit de tekst kan worden opgemaakt dat in onderhandelingen over een definitieve stopzetting van het geweld de ETA buitenlandse bemiddelaars accepteert. Gesproken wordt van een verifieerbaarheid van de wapenstilstand door de buitenlandse gemeenschap. Al eerder was sprake van buitenlandse vredesbemiddelaars die naar voorbeeld van de Ierse afscheidingsbeweging IRA betrokken zijn bij onderhandelingen.


De verklaring van de wapenstilstand werd in Spanje algemeen met scepsis ontvangen. De laatste 'wapenstilstand' van de ETA dateert uit 2006 en eindigde met een zware bomaanslag in een van de parkeergarages van de luchthaven Barajas, bij Madrid, waarbij twee doden vielen. De aankondiging komt bovendien nadat vorige week in Frankrijk een opslagplaats met springstoffen van de ETA was ontdekt en in de auto van twee veronderstelde ETA-terroristen een digitale lijst met gegevens van politieagenten was aangetroffen.


De aankondiging wordt vooral beschouwd als een poging van de ETA om te bewerkstelligen dat hun politieke tak, Batasuna, kan meedoen aan de lokale verkiezingen die in mei worden gehouden. Sinds Batasuna enkele jaren geleden als terreurorganisatie werd verboden, is de partij uitgesloten van verkiezingen en ontbeert de radicaal-nationalistische achterban van de ETA toegang tot de gemeenten en de Baskische regioregering. De gevangen Batasuna-leider Arnaldo Otegi verklaarde enkele maanden geleden tijdens een zitting van zijn proces al het geweld af te wijzen. Minister Rubalcaba maakte gisteren evenwel duidelijk dat dit onvoldoende is voor een legalisering van Batasuna. 'Of de ETA houdt op te bestaan, of Batasuna verbreekt alle banden met de ETA', zei de minister.


De ETA verzwakte de laatste jaren zienderogen, nadat de top van de beweging keer op keer werd opgepakt. Daarnaast is er sprake van een scherpe daling van de steun voor de geweldsterreur in radicaal nationalistische kring in Baskenland.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden