Wapensteun Syrische oppositie splijt EU

Onder druk van Groot-Brittannië en Frankrijk bespreken de Europese ministers van Buitenlandse Zaken volgende week het leveren van wapens aan de Syrische oppositie. De EU is hierover diepgaand verdeeld, maar EU-president Van Rompuy acht het mogelijk dat de lidstaten het toch eens worden.

Protest tegen de Syrische regering.Beeld reuters

De Britse premier Cameron en de Franse president Hollande verklaarden eerder desnoods zonder instemming van hun EU-collega's het wapenembargo voor Syrië op te heffen. Dat dreigement herhaalden ze niet tijdens de EU-top vrijdag. Hollande zei dat de Syrische oppositie hem heeft verzekerd, dat geleverd wapentuig niet in de verkeerde handen zal vallen.

Het pleidooi van Hollande en Cameron om de Syrische rebellen eventueel van wapens te voorzien, stuitte op grote weerstand bij de andere EU-leiders. Alleen de Sloveense premier Jansa steunde het Brits-Franse verzoek. De overige leiders vrezen dat meer wapens in Syrië de toch al dramatische situatie aldaar verslechtert. De oorlog tussen de rebellen en de troepen van president Assad heeft al 70 duizend levens geëist.

Premier Rutte herhaalde na afloop van de EU-top de Nederlandse bezwaren tegen opheffing van het wapenembargo. Naast de voorziene escalatie vindt Rutte het een slechte zaak als de EU er wederom niet in slaagt bij buitenlandse conflicten eensgezind op te trekken, zoals ook al bij de crisis in Mali en de burgeroorlog in Libië het geval was.

Wens
Veel lidstaten benadrukten dat de Europese ministers van Buitenlandse Zaken afgelopen maandag over Syrië spraken, maar dat noch Londen, noch Parijs toen de wapenleveranties aankaartte. De wens van Groot-Brittannië en Frankrijk kwam voor iedereen als een verrassing, ook voor de EU-chef voor Buitenlandse Zaken Ashton. Zij wijst het Frans-Britse voorstel af. Een EU-ambtenaar waarschuwde dat als Parijs en Londen hun zin doordrukken, VN-onderhandelaar Brahimi zijn werk in Syrië zal moeten staken.

Cameron en Hollande vinden dat de EU lang genoeg heeft toegekeken hoe duizenden burgers worden gedood. Zij denken dat versterking van de rebellen president Assad zal dwingen naar de onderhandelingstafel te gaan. Ze wijzen erop dat Rusland en Iran het regime steunen met militair materieel.

Iran heeft die hulp de afgelopen maanden opgeschroefd, meldt persbureau Reuters op basis van gesprekken met diplomaten die anoniem willen blijven. Volgens hen is het conflict een nieuwe fase ingegaan. De leveranties lopen niet alleen via Irak, maar ook via Turkije en Libanon. Dit ondanks een wapenembargo van de VN tegen Iran.

Ook melden de persbureaus dat Amerikaanse militairen een eerste lichting van driehonderd Syrische rebellen hebben getraind. Dat heeft een hooggeplaatste commandant van de opstandelingen laten weten. Officieel steunen de Amerikanen de rebellen alleen met voedsel en medische hulp.
Het huidige EU-sanctieregime voor Syrië loopt eind mei af. Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) en zijn EU-collega's moeten vrijdag in Dublin aanpassing van de sancties bespreken. Diplomaten verwachten dan nog geen besluit over eventuele wapenleveranties maar wel duidelijkheid of Parijs en Londen hun eigen lijn zullen trekken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden