Nieuws Wapenleveranties Saoedi-Arabië

Wapenleveranties aan Saoedi-Arabië stuiten in VS en Groot-Brittannië op hindernis

De Amerikaanse Senaat heeft donderdag een reeks moties aangenomen om de verkoop van wapens en munitie aan Saoedi-Arabië te blokkeren. De stemming is een gevoelige tik op de vingers voor president Trump die het verzet in het Congres tegen de wapenleveringen probeerde te omzeilen door een beroep te doen op de noodtoestand in verband met de spanning rond Iran.

President Trump en de koning van Saoedi-Arabië, Salman bin Abdulaziz al-Saud. Beeld AFP

Het ziet ernaar uit dat het Huis van Afgevaardigden, nu in handen van de Democraten, het voorbeeld van de Senaat zal volgen. Maar Trump heeft al aangekondigd dat hij een veto zal uitspreken over het verbod. Volgens het Witte Huis zou het stoppen van de wapenleveranties de indruk wekken dat ‘de Verenigde Staten hun bondgenoten in de steek laten juist op een moment dat de dreiging tegen hen groter wordt’. 

De Republikeinse voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen, Jim Risch, waarschuwde dat het intrekken van de wapenleveranties mogelijk tot een misrekening aan Iraanse zijde zou kunnen leiden, met desastreuze gevolgen.

In het geval van een veto hebben de tegenstanders van de wapenleveringen in de Senaat waarschijnlijk niet genoeg stemmen om over de bezwaren van Trump heen te gaan. Daarvoor is in beide kamers van het Congres een tweederde meerderheid nodig.

Eerder dit jaar stemde het Congres ook al tegen de militaire assistentie die de VS leveren aan Saoedi-Arabië bij de oorlog in Jemen waar Saoedi-Arabië tegen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen strijdt. Maar ook daarover sprak Trump zijn veto uit.

7 miljard

Afgelopen maand gaf Trump het groene licht voor de wapenleveranties ter waarde van ruim 7 miljard euro aan Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Jordanië. Daarbij beriep hij zich op een wet die de president het recht geeft bij een noodtoestand om het Congres heen te gaan. Normaal moeten dergelijke wapenleveranties de goedkeuring hebben van het Congres.

Zeven Republikeinse senatoren stemden met de Democraten mee tegen Trump, onder wie Lindsey Graham, die zich de afgelopen tijd juist als een van de meest enthousiaste aanhangers van de president had ontpopt. De tegenstanders hebben kritiek op de Saoedische militaire campagne in Jemen waarbij veel burgers zijn omgekomen. ‘Dit zijn de bommen waarvan we weten dat die duizenden burgers hebben gedood en miljoenen aan de rand van de hongerdood hebben gebracht', zei de Democratische senator Bob Menendez.

Saoedi-Arabië heeft het bij een deel van de Republikeinen ook verbruid met de gruwelijke moord op de Saoedische dissidente journalist Jamal Khashoggi, die oktober vorig jaar bij een bezoek aan het Saoedische consulaat in Istanbul werd vermoord en in stukjes werd gezaagd.

Britten

Opvallend was dat ook de Britse regering donderdag op een hindernis stuitte bij de wapenleveringen aan Saoedi-Arabië. Een Britse rechter bepaalde dat de regering zich niet heeft gehouden aan de plicht na te gaan of het militaire optreden van Saoedi-Arabië in Jemen wel binnen de grenzen van het internationale humanitaire recht blijft. Minister van buitenlandse handel Liam Fox zei dat hij tegen het vonnis in beroep zal gaan, maar kondigde wel aan dat de regering voorlopig geen vergunningen meer zal geven voor wapenleveranties aan Saoedi-Arabië en zijn coalitiegenoten.

Saoedi-Arabië is de grootste afnemer van Britse wapens. Het land is goed voor 43 procent van alle wapens die Britse defensiebedrijven de afgelopen tien jaar in heel de wereld hebben verkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden