Wapenhandel floreert, export Nederland groeit

De internationale wapenhandel floreert bijna weer zoals tijdens de Koude Oorlog. Vorig jaar groeide de wapenhandel met 25 procent naar 30 miljard dollar. De Nederlandse wapenexport groeide met 22 procent naar 538 miljoen dollar (408 miljoen euro).

Wapens op een wapenbeurs. Beeld afp

Dat blijkt uit tellingen die het Zweedse onderzoeksbureau Sipri vandaag publiceert. Het Sipri monitort de internationale wapenhandel al tientallen jaren.

Uit de gegevens blijkt dat de wapenexport sinds 2002 jaarlijks met gemiddeld 6 procent groeit. Het jaar 2008 was een uitschieter naar beneden; toen zakte de handel in met 15 procent. Na die klap groeide de handel slechts met enkele procenten per jaar. Maar vorig jaar was er sprake van een groeispurt, en kwam de omzet weer uit ruim boven het vorige piekjaar 2007.

Koude Oorlog
Alleen in de Koude Oorlog werden internationaal meer wapens verhandeld, soms zelfs voor meer dan 40 miljard dollar in een jaar. In 1989, het jaar dat de Berlijnse Muur viel, werd nog voor 36 miljard aan wapens verhandeld. Sindsdien daalde de handel, met 2002 als laagste punt: nog geen 18 miljard dollar.

Het Sipri calculeert de export van wapens met een eigen rekensysteem, de Sipri-dollars ofwel Trend Indicator Waarde. Dat is een theoretische prijs uitgedrukt in Amerikaanse dollars van 1990. Vaak worden wapens voor niets of bijna niets aan een bevriend land gegeven, of worden bedragen geheim gehouden. Het Sipri berekent voor die cadeautjes en geheimen een reële prijs.

Het Sipri vergelijkt het liefst vijfjaarsperioden met elkaar, om de eenmalige uitschieters eruit te halen. De verkopen in de recentste vijfjaarperiode, van 2007 tot en met 2011, lagen 24 procent hoger dan die in de vijf jaar daarvoor. Onderzoeker Pieter Wezeman van het Sipri zegt dat er niet een mondiale reden is voor die groei. 'Het is een samenloop van regionale conflicten', zegt hij.

Syrië
Zo voerde Syrië de laatste vijf jaar zes maal zo veel wapens in als de periode daarvoor en ging Venezuela zich snel bewapenen omdat het de Verenigde Staten vreest. Algerije is wapens gaan kopen, en in reactie daarop ook andere landen in Noord-Afrika. Landen in Noord-Afrika voerden drie maal zo veel wapens in als in de periode voor 2007, Marokko zelfs vier maal zo veel.

Straatarm Griekenland importeerde juist 18 procent minder, en deed in 2011 geen bestellingen voor grote wapensystemen.

De Verenigde Staten exporteren het meeste: 30 procent van de wereldhandel. Rusland neemt 24 procent voor zijn rekening. Duitsland en Frankrijk gaan nek aan nek met 9 respectievelijk 8 procent, Engeland volgt met 4 procent. Dan komen China, Spanje en Nederland. China is de afgelopen periode gestegen op de lijst van grootste wapenexporteurs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden