'Wapengekletter Iran is diplomatieke bluf'

Het Iraanse wapengekletter in de Straat van Hormoez en de dreigende taal in Teheran over verdubbeling van de wereldolieprijs, is volgens deskundigen een staaltje diplomatieke bluf om de Europese Unie bang te maken.

AMSTERDAM - Die besluit deze maand of zij de Verenigde Staten zal volgen in het opleggen van strengere sancties tegen Iran. Ondertussen daalt de Iraanse rial steeds verder in waarde en maken burgers zich grote zorgen over de stijgende inflatie in hun land.


'Het is veel retoriek en weinig realisme', zegt David Roberts van de Britse denktank RUSI in Qatar. Dinsdag sneerde bijvoorbeeld de commandant van de Iraanse landmacht, na afloop van een tiendaagse oefening, waarbij veel nieuw wapentuig werd gepresenteerd, dat het Amerikaanse vliegdekschip dat de Perzische Golf heeft verlaten niet meer hoeft terug te komen. 'We geven maar één waarschuwing!'


De Amerikaanse marine bevestigt dat de USS John C. Stennis, een zogeheten supervliegdekschip van 333 meter lengte met 90 vliegtuigen aan boord, vorige week het gebied heeft verlaten. Maar die keert gewoon terug volgens planning, verzekert een woordvoerder van de Vijfde Vloot die in de regio actief is. Eerder waarschuwden de Amerikanen dat zij een blokkade van de Straat van Hormoez niet zullen accepteren.


De Franse minister van Buitenlandse Zaken riep dinsdag de EU-partners op om op 30 januari akkoord te gaan met hardere sancties tegen Iran. Hij noemde als voorbeeld bevriezing van tegoeden van de Iraanse centrale bank en een embargo op de Iraanse olie-export. De Amerikaanse president Obama tekende afgelopen zaterdag al een wet met deze strekking, al is deze nog niet van kracht. Een transactieverbod met de centrale bank is heel schadelijk voor Iran, omdat via deze bank de ruwe olie wordt betaald.


De marineoefening is volgens Roberts een reactie op het rapport van het VN-atoomagentschap. Dat stelt dat Iran werkt aan een kernwapen. 'Ik verwacht niet dat zij desastreuze dingen gaan doen, maar door alle militaire activiteiten in de kleine Golfregio, stijgt de kans op stomme incidenten die uit de hand kunnen lopen.'


Daar komt bij, stelt hij, dat de politieke ontwikkelingen binnen de VS het voor Obama moeilijk maken deëscalerend op te treden. De militaire capaciteiten van Iran maken op Roberts weinig indruk. 'Ze liegen al jaren over hun kunnen. Ik zie geen reden waarom dat nu anders zou zijn.'


De wereldprijs voor ruwe olie steeg dinsdag boven de 101 dollar per vat. De Iraanse rial verloor 13 procent ten opzichte van de dollar. Afgelopen jaar verloor de munt 60 procent van haar waarde. Veel Iraniërs maken zich zorgen over de torenhoge inflatie in hun land. Officieel is die 19 procent, in werkelijkheid waarschijnlijk hoger. Een winkelier in Teheran vertelde in NRC Handelsblad dat hij zijn prijzen per uur moest verhogen.


Volgens het Brookings Instituut in Washington drijft Iran de olieprijs op om Europese leiders angst aan te jagen. Die kunnen in de huidige financiële crisis hogere brandstofprijzen niet gebruiken. Deskundigen wijzen ook op de ongeloofwaardigheid van deze bluf. Door het afsluiten van de Straat dalen ook de Iraanse olie-inkomsten en stoten zij hun belangrijkste afnemer tegen de borst: China. Dat land is een van de weinige medestanders van Iran.


Daarnaast kan Iran de zeestraat niet eens afsluiten. Hooguit tijdelijk, schatten defensiedeskundigen. Bijvoorbeeld met zeemijnen. Daarmee riskeert het land echter een aanval van de VS, waardoor het zijn krijgsmacht, havens, vliegvelden en olieinstallaties kan verliezen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden