WAO

De organisaties van werkgevers en werknemers zijn het eens geworden over een nieuwe WAO-regeling. De Sociaal-Economische Raad sloot vorige week een akkoord....

Het lijkt wel zeker dat de partijen voor hun akkoord geen advies hebben gevraagd aan verzekeringsartsen of überhaupt aan een dokter. De raad demonstreert namelijk een naïeve opvatting over de geneeskunde. Ze meent waarschijnlijk dat sprake is van een natuurwetenschap waarin objectieve waarden gemeten kunnen worden. Zo wordt geen uitkering meer verstrekt voor aandoeningen die binnen vijf jaar genezen. In de geneeskunde is het inderdaad mogelijk van sommige aandoeningen te voorspellen dat ze niet binnen vijf jaar over zullen gaan.

Het betreft dan ofwel ziekten waaraan de patiënt met zekerheid zal sterven of aandoeningen waarvan bekend is dat ze een chronisch karakter hebben. In de laatste categorie vallen bijvoorbeeld reuma of longemfyseem. Hier beginnen echter gelijk de problemen. Chronische aandoeningen hebben vrijwel altijd een wisselend verloop, de ernst van de klachten varieert in de tijd. Hoe het zal gaan. is volstrekt onvoorspelbaar.

Een andere lastige categorie klachten betreft ziekten waarbij objectieve bevindingen afwezig zijn, zoals het veelvoorkomende RSI. Dan zijn er aandoeningen waarbij objectieve metingen niets zeggen. Een illustratief voorbeeld is een andere veel voorkomende WAO-reden: rugpijn.

Hoewel de economie steeds minder afhankelijk is geworden van zware arbeid, steeds meer taken zijn geautomatiseerd en voor al het inspannende werk machines worden ingezet, is er steeds meer rugpijn. Hoewel de diagnostische en chirurgische mogelijkheden steeds groter worden, blijft de oorzaak van de pijn in de meeste gevallen onduidelijk. Zwaar tillen, is in ieder geval geen risicofactor. Een zwak verband met stress is wel aangetoond.

Waar rugpijn vandaan komt, is ook niet steeds duidelijk. Dokters gaan gewoonlijk van verschillende verklaringen uit. Spieren of gewrichten zouden de boosdoeners kunnen zijn. Er kan sprake zijn van een hernia, een uitpuilende tussenwervelschijf die op een zenuw drukt. Tenslotte is een spinale stenose mogelijk. Bij deze aandoening wordt het kanaal waar de zenuwen doorheen lopen smaller, waardoor deze in de knel komen.

De enige diagnostische techniek was vroeger de röntgenfoto. Daarop kon je een hernia of een stenose zien. Het gekke was echter, dat wanneer je zulke foto's maakte van mensen zonder klachten, evenveel van deze afwijkingen werden aangetroffen. Tegenwoordig kan de arts gebruikmaken van computer tomografie (CT) en magnetische resonantie(MRI). Toen deze technieken net beschikbaar waren, hoopte men zo afwijkingen te kunnen vinden die de oorzaak zouden kunnen zijn van de klachten.

Dat bleek niet het geval. Bij een vijfde tot de helft van mensen onder de zestig zonder klachten, werden met MRI hernia's aangetoond. Boven de zestig had 80 procent van de pijnvrije patiënten uitstulpende tussenwervelschijven. Meer en meer wordt duidelijk dat het vinden van afwijkingen aan de rug pure coïncidentie is en niets te maken heeft met rugklachten. Welk arbeidsongeschiktheidspercentage iemand met rugklachten krijgt, hangt daarom uitsluitend af van het misbaar dat hij er over maakt.

Maar het is allemaal nog veel moeilijker. Een groot gedeelte van de WAO-klanten heeft geen lichamelijke, maar psychische klachten. Daarvoor bestaat geen enkele objectieve maat. Bovendien is het onmogelijk te voorspellen of genezing binnen vijf jaar waarschijnlijk is.

Het heeft er dus de schijn van dat de leden van de SER geen flauw benul hadden van het onderwerp waarover ze onderhandelden. Het akkoord verdient slechts één plaats: het ronde archief.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.