WAO-boetes op grote schaal kwijtgescholden

Zes bedrijfsverenigingen hebben de afgelopen maanden voor minimaal achttien miljoen gulden WAO-boetes kwijtgescholden aan werkgevers. Ze hebben dat gedaan tegen de uitdrukkelijke wens van staatssecretaris Linschoten van Sociale Zaken....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Het is nog onduidelijk of de bedrijfsverenigingen formeel in strijd met de wet handelden. Bij het College van Toezicht Sociale Verzekeringen (CTSV) heerst het vermoeden dat de zes verenigingen op zijn minst richtlijnen over de uitvoering van de boeteregeling frustreren.

Het zijn de bedrijfsverenigingen voor de metaalindustrie, metaalnijverheid, bank- en verzekeringsbedrijven, voor de grafische bedrijven, overheidsdiensten en de vervoerssector. Duizenden ondernemers in die sectoren hebben geprofiteerd van het besluit van besturen van hun bedrijfsverenigingen om aangezegde boetes in te trekken.

In andere bedrijfstakken gaat de inning van boetes door. Daardoor ontstaat rechtsongelijkheid tussen sectoren, die staatssecretaris Linschoten wil voorkomen, zo heeft hij eerder gezegd.

Het betreft de regeling die bepaalt dat ondernemers een half jaarsalaris als boete moeten betalen als een van hun werknemers de WAO ingaat. Aan de boete kan worden ontkomen door de werknemer aangepast werk te bieden.

Het verzet van werkgevers tegen de regeling is sinds de invoering in 1991 erg groot. Eenderde van de ondernemers die een boete krijgt, stapt naar de rechter. Mede daardoor is de uitvoering van de regeling moeilijk en kostbaar voor bedrijfsverenigingen. Werkgevers vormen mede het bestuur van bedrijfsverenigingen en hebben zo invloed op de manier waarop de regeling wordt uitgevoerd.

In maart dit jaar zijn de uitvoeringsvoorschriften aanzienlijk verzwaard als gevolg van een rechterlijke uitspraak in enkele proefprocedures. Het vermoeden is dat sindsdien op zijn minst de zes genoemde bedrijfsverenigingen - erop speculerend dat de politiek hun handelwijze stilzwijgend zou goedkeuren - weigeren opgelegde boetes te innen.

Dat vermoeden is gebaseerd op cijfers over de opbrengst van de boeteregeling sinds januari dit jaar. In januari en februari werd door de zes bedrijfsverenigingen nog totaal 11,4 miljoen en 13,4 miljoen gulden boete geïnd bij bedrijven in hun sectoren. In maart, april en mei werd per saldo niets geïnd, maar voor respectievelijk één en twee maal een half miljoen kwijtgescholden. In juni schiet het saldo kwijtgescholden boetes opeens omhoog naar 16,4 miljoen gulden.

Het CTSV accepteert de gang van zaken vooralsnog niet. Het college eist van de betrokken bedrijfsverenigingen binnen zeven dagen een verklaring voor hun handelwijze.

De gang van zaken valt toe te schrijven aan de politiek onzekere situatie die lange tijd heerste rond de WAO-boeteregeling. Al sinds de regeringswisseling vorig jaar was duidelijk dat het kabinet zou besluiten de regeling af te schaffen. Maar die stap was afhankelijk gemaakt van een akkoord in de coalitie over het terugdraaien van andere WAO-maatregelen.

De Tweede Kamer besloot in juni de boeteregeling af te schaffen. Dat zou met terugwerkende kracht moeten: per 1 juli, of, indien dat juridisch onhaalbaar is, per 1 oktober. Staatssecretaris Linschoten staat erop dat bedrijfsverenigingen de regeling in ieder geval tot juli loyaal en strikt blijven uitvoeren.

Behalve het argument van rechtsongelijkheid, is er nog een overweging voor Linschoten. Hij rekent nog op een opbrengst van vierhonderd miljoen gulden aan achterstallige WAO-boetes. Als dat geld niet alsnog binnenkomt, ontstaat er een tekort in zijn begroting voor de sociale fondsen. Dat moet worden aangezuiverd door premieverhoging of bezuinigingen op de WAO-uitgaven. Geen van beide opties zijn politiek aantrekkelijk voor hem.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden